Ο μεταποιητικός τομέας βρίσκεται όλο και περισσότερο στη δίνη της ενεργειακής, περιβαλλοντικής και οικονομικής κρίσης. Οι χώρες ανταγωνίζονται για να καρπωθούν τα οφέλη που μπορεί να αποφέρει η παραγωγή καθαρής τεχνολογίας στην οικονομική ασφάλεια, την απασχόληση και την ανθεκτικότητα της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια. Η ειδική έκθεση του Διεθνή Οργανισμού Ενέργειας (IEA) για τις προοπτικές της καθαρής τεχνολογίας έχει σχεδιαστεί, κατόπιν σχετικού αιτήματος από τους συμμετέχοντες στη G7, για να βοηθήσει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής καθώς προετοιμάζουν τις βιομηχανικές στρατηγικές τους. Σημειώνεται πως η έκθεση επικεντρώνεται σε πέντε βασικές τεχνολογίες καθαρής ενέργειας: ηλιακή/φωτοβολταϊκά, αιολική, μπαταρίες, ηλεκτρόλυση και αντλίες θερμότητας.

Συνέβαλλαν στο 4% του παγκόσμιου ΑΕΠ
Οι επενδύσεις στην παραγωγή καθαρής τεχνολογίας, όπως αναφέρει η έκθεση του IEA, γίνονται τόσο σημαντικές που αρχίζουν να εγγράφονται στα ευρύτερα μακροοικονομικά δεδομένα. Συγκεκριμένα, το 2023, οι επενδύσεις αυτές αντιπροσώπευσαν περίπου το 0,7% των παγκόσμιων επενδύσεων σε όλους τους τομείς της οικονομίας, οδηγώντας σε περισσότερες δαπάνες από ό,τι σε παραδοσιακούς κλάδους της βιομηχανίας όπως ο χάλυβας (0,5%).

Σε όρους ανάπτυξης, η συμβολή είναι ακόμη πιο έντονη – το 2023, η παραγωγή καθαρής τεχνολογίας από μόνη της αντιπροσώπευε περίπου το 4% της αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ και σχεδόν το 10% της αύξησης των παγκόσμιων επενδύσεων. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση οι επενδύσεις στην κατασκευή καθαρών τεχνολογιών ανήλθαν σε περίπου 200 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023, καταγράφοντας αύξηση άνω του 70% σε σχέση με το 2022. Μάλιστα, οι επενδύσεις σε μονάδες παραγωγής φωτοβολταϊκών και μπαταριών, μαζί αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 90% του συνόλου των επενδύσεων για τα δύο τελευταία χρόνια.

Στην κούρσα η Ευρώπη με μπαταρίες
Όσον αφορά στη γεωγραφική κατανομή των παραπάνω επενδύσεων, η Κίνα αντιπροσώπευσε τα 75% των παγκόσμιων επενδύσεων στην κατασκευή καθαρών τεχνολογιών το 2023, από 85% το 2022. Αυτή η μικρή μείωση εξηγείται από το γεγονός ότι οι επενδύσεις στις ΗΠΑ και την Ευρώπη αυξήθηκαν έντονα – ιδιαίτερα για την κατασκευή μπαταριών, για τις οποίες οι επενδύσεις υπερτριπλασιάστηκαν.

Για την κατασκευή ηλιακών φωτοβολταϊκών, οι επενδύσεις στην Κίνα υπερδιπλασιάστηκαν μεταξύ 2022 και 2023. Εκτός αυτών των τριών μεγάλων κόμβων παραγωγής, η Ινδία, η Ιαπωνία, η Κορέα και χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας συνέβαλαν σημαντικά σε συγκεκριμένους τομείς, ενώ οι επενδύσεις σε περιοχές όπως η Αφρική, η Κεντρική Αμερική και η Νότια Αμερική εκτιμώνται ως αμελητέες. Τέλος, και η βραχυπρόθεσμη δυναμική για τις επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες φαίνεται ισχυρή. Περίπου το 40% των επενδύσεων το 2023 αναμενόταν πως θα βρίσκονταν σε πλήρη λειτουργία μέσα στο 2024. Για τις εγκαταστάσεις παραγωγής μπαταριών δε, αυτό το μερίδιο είναι σχεδόν 70%. Αξίζει, επίσης να σημειωθεί πως και η παραγωγή μπαταριών σημείωσε ρεκόρ στη διάρκεια του 2023. Ειδικότερα, η παραγωγή ανήλθε συνολικά σε πάνω από 800 GWh, σημειώνοντας αύξηση 45% από το 2022.