Η κλιματική αλλαγή, η διεύρυνση των ανισοτήτων σε παγκόσμιο επίπεδο και η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας δημιουργούν την ανάγκη για ένα διαφορετικό μοντέλο επενδύσεων. Το Impact Investing επικεντρώνεται στο να καταστήσει τον κόσμο και τις οικονομίες πιο βιώσιμες, με τη βιομηχανία να είναι ένας σημαντικός πόλος έλξης.

Οι Επενδύσεις Περιβαλλοντικού και Κοινωνικού Αποτυπώματος (impact investing) έχουν γνωρίσει σημαντική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, με την Antonia Sariyska, Sustainable & Impact Investing Strategist στη Διεύθυνση Επενδύσεων της UBS Global Wealth Management, να τονίζει ότι οι επενδυτές εστιάζουν όλο και περισσότερο στον πραγματικό περιβαλλοντικό και κοινωνικό αντίκτυπο των κεφαλαίων τους. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αποτελεσματικές επενδύσεις που συμβάλλουν στην πράσινη μετάβαση των βιομηχανιών θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο.

Ποιος είναι ο ρόλος της βιωσιμότητας στο ευρύτερο πλαίσιο του impact investing και πώς διασταυρώνονται οι δύο έννοιες;

Η βιωσιμότητα είναι ο ευρύτερος θεμελιώδης στόχος πίσω από την ανάπτυξή μας ως βιομηχανική κοινωνία. Oι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών αποσκοπούν να μας δώσουν ένα σύνολο στόχων για το πού πρέπει να φτάσουμε ως κοινωνία (στην προκειμένη περίπτωση, μέχρι το 2030). Θέλουμε να φτάσουμε σε μια κατάσταση όπου οι οικονομίες μας θα μπορούν να αναπτύσσονται με συνέπεια και δικαιοσύνη για πολλές γενιές, αντί να εμποδίζονται από τους περιορισμένους πόρους και την έλλειψη ευημερίας. Με άλλα λόγια, θέλουμε να μπορούμε να κάνουμε περισσότερα με λιγότερα – ο ορισμός της βιωσιμότητας.

Για να το πετύχουμε αυτό, αλλάζουμε και προσαρμόζουμε τις βιομηχανικές διαδικασίες ώστε να τις κάνουμε πιο αποδοτικές ως προς τους πόρους -μειώνουμε τη ζημιά που προκαλούμε στους περιβαλλοντικούς πόρους -όπως στο νερό και στο έδαφος-, και δημιουργούμε ευκαιρίες για οικονομική συμπερίληψη, διαμορφώνοντας για παράδειγμα ποικιλόμορφους και ευέλικτους χώρους εργασίας. Όταν σκεφτόμαστε ότι μια εταιρεία είναι «βιώσιμη», συχνά αναφερόμαστε σε τέτοιες κρίσιμες λειτουργικές βελτιώσεις και -ως επενδυτές- πιστεύουμε ότι τέτοιες αλλαγές καθιστούν το επιχειρηματικό μοντέλο μιας εταιρείας πιο ανθεκτικό στο μέλλον και καλύτερα τοποθετημένο για να εκμεταλλευτεί τις ευκαιρίες ανάπτυξης.

Το impact investing επικεντρώνεται στο να καταστήσει τον κόσμο και τις οικονομίες μας πιο βιώσιμες από ό,τι θα συνέβαινε μέσω της φυσικής οικονομικής εξέλιξης. Αυτό είναι γνωστό ως «προσθετικότητα» (additionality). Για παράδειγμα, αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε χρηματοδότηση νέων τεχνολογιών που προωθούν την κυκλικότητα ή την αποδοτικότητα των πόρων, στην ανάπτυξη ειδικών προγραμμάτων υγειονομικής περίθαλψης ή εκπαίδευσης για υποβαθμισμένες κοινότητες ή στη συνεργασία με εταιρείες για την αποτελεσματική επιτάχυνση των λειτουργικών βελτιώσεων και την υιοθέτηση πρακτικών βιωσιμότητας. Αυτός ο αντίκτυπος στον πραγματικό κόσμο πρέπει να είναι μετρήσιμος.

Πώς μπορούν οι βιομηχανίες να ενσωματώσουν αποτελεσματικά τη βιωσιμότητα στις βασικές στρατηγικές τους;

Οι παραγωγικές διαδικασίες είναι εκ φύσεως εντατικές σε πόρους – ως εκ τούτου, η αποδοτικότητα είναι το κλειδί. Για εμάς, όλα ξεκινούν με τη διαφάνεια και την κατανόηση της απόδοσης της βιωσιμότητας – πόσα σπαταλώνται, πόσα ανακυκλώνονται, ποιες είναι οι προκύπτουσες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κ.ά. Η λογιστική βιωσιμότητας είναι υψίστης σημασίας για την κατανόηση του τί και πώς πρέπει να βελτιωθεί, γι’ αυτό και πλέον οι δείκτες βιωσιμότητας αποτελούν μέρος των διεθνών λογιστικών προτύπων, όπως το IFRS.
Στη συνέχεια, υπάρχει η πραγματική στοχευμένη βελτίωση. Οι εταιρείες συνήθως περνούν από αυτό που ονομάζουμε “materiality assessment” για να κατανοήσουν καλύτερα ποιοι τομείς της βιωσιμότητας είναι πιο σημαντικοί για τα επιχειρηματικά τους μοντέλα. Αναφέραμε ήδη τη συνάφεια της αποδοτικότητας των πόρων, όμως τομείς όπως η Έρευνα και Ανάπτυξη, και η Υγεία και η Ασφάλεια των Εργαζομένων είναι επίσης κρίσιμοι. Τα παραπάνω συνδέονται με το να γίνουν οι εταιρείες ελκυστικοί εργοδότες και να προσελκύσουν ένα ποικιλόμορφο και ταλαντούχο εργατικό δυναμικό, που μπορεί να πρωτοστατήσει στην καινοτομία και να εφαρμόσει αποτελεσματικές πρακτικές ασφάλειας.

Ως διαχειριστές περιουσίας (wealth managers), ασχολούμαστε με το impact investing εδώ και περίπου 10 χρόνια, τόσο με δημόσιες όσο και με ιδιωτικές εταιρείες, έχοντας διαθέσει περισσότερα από 10 δισ. δολάρια. Αυτές οι επενδύσεις περιλαμβάνουν επενδύσεις σε τεχνολογίες για την κυκλική οικονομία – σχετικα με την επεξεργασία αποβλήτων και νερού, εναλλακτικά υλικά και συσκευές μέτρησης. Με την ανάπτυξη αυτών των τεχνολογιών στο πλαίσιο ευρύτερων βιομηχανικών διεργασιών, μπορούμε να δούμε βελτίωση στην αποδοτικότητα των πόρων. Στην πραγματικότητα, η κυκλικότητα ήταν ένας τομέας επενδυσης σε δημόσιες εταιρείες, όπου είδαμε σημαντική επιτάχυνση της επίτευξης στόχων που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα.
Ομοίως, οι τεχνολογίες ενεργειακής απόδοσης είναι κρίσιμης σημασίας, καθώς σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, ο τομέας της μεταποίησης είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος καταναλωτής ενέργειας. Εκτός του ότι είναι δαπανηρή, η ενέργεια από ορυκτά καύσιμα συμβάλλει κατά κύριο λόγο στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Επενδύουμε, λοιπόν, συχνά σε λύσεις ενεργειακής απόδοσης ως μέρος του χαρτοφυλακίου μας, παράλληλα με επενδύσεις σε ευρύτερες υποδομές και τεχνολογίες Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Ποιες τάσεις παρατηρείτε στο σημερινό τοπίο του impact investing και πώς προβλέπετε να εξελιχθούν αυτές οι τάσεις στο μέλλον;

To impact investing έχει γνωρίσει σημαντική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με το Global Impact Investing Network, να ξεπερνά πλέον το 1 τρισ. δολάρια σε επενδυτικά περιουσιακά στοιχεία. Πιστεύουμε ότι η τάση αυτή θα συνεχιστεί, με τους επενδυτές να εστιάζουν όλο και περισσότερο στον πραγματικό περιβαλλοντικό και κοινωνικό αντίκτυπο των κεφαλαίων τους και στην απαίτησή τους για αντίκτυπο που είναι μετρήσιμος, μπορεί να αξιολογηθεί και να γίνει κατανοητός.

Διαπιστώνουμε έντονο ενδιαφέρον για impact investments σε πράσινες τεχνολογίες (λύσεις για την κυκλική οικονομία, τον καθαρό αέρα και τη μείωση του άνθρακα, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση), με στόχο την επιτάχυνση της απανθρακοποίησης και τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Με πολλές εταιρείες και κυβερνήσεις να εισάγουν δεσμεύσεις για μηδενική κατανάλωση ενέργειας, η καινοτομία και οι επεκτάσιμες τεχνολογίες θα είναι υψίστης σημασίας για την επιτυχία αυτών των στόχων.

Τα τρόφιμα και η βιώσιμη γεωργία είναι ένας άλλος σημαντικός τομέας ενδιαφέροντος, με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ να εκτιμά ότι η παραγωγή τροφίμων καταλαμβάνει σχεδόν το 40% της γης, χρησιμοποιεί το 70% όλων των πόρων γλυκού νερού και ευθύνεται για το 55% της διάβρωσης του εδάφους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας, οι λύσεις στον τομέα αυτό θα αντιπροσωπεύουν μια επενδυτική ευκαιρία ύψους 700 δισ. δολαρίων έως το 2030.
Θέματα με περισσότερο κοινωνικό προσανατολισμό, όπως η πρόσβαση σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη, εκπαίδευση και τραπεζικές υπηρεσίες για τις υποβαθμισμένες κοινότητες και η βελτίωση της ποικιλομορφίας (diversity) , της ισότητας και της συμπερίληψης εξακολουθούν να είναι σημαντικά για τους επενδυτές.

Υπάρχουν συγκεκριμένοι τομείς ή κλάδοι που πιστεύετε ότι έχουν σημαντικές δυνατότητες για θετικό αντίκτυπο μέσα από επενδύσεις;

Βλέπουμε δυνατότητες για πραγματικό αντίκτυπο σε όλους τους τομείς. Αλλά τα επενδυτικά κεφάλαια είναι πιθανό να επικεντρωθούν σε τομείς όπου υπάρχει το στοιχείο του επείγοντος και όπου οι λύσεις μπορούν να κλιμακωθούν γρήγορα.

Έχουμε ήδη πει ότι οι βιομηχανικές διεργασίες είναι ένας από τους κύριους συντελεστές της ρύπανσης και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, οπότε οι αποτελεσματικές επενδύσεις που συμβάλλουν στην πράσινη μετάβαση των βιομηχανιών θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο. Αυτό απαιτεί μια διττή προσέγγιση: Χρηματοδότηση της ανάπτυξης αποτελεσματικών λύσεων για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, καθώς και ενεργή δέσμευση με τις εταιρείες για την παροχή βοήθειας στην υιοθέτηση και ενσωμάτωση αυτών των λύσεων, ώστε να επιτευχθεί πραγματική μετρήσιμη απαλλαγή από τις εκπομπές άνθρακα.

Επιπλέον, η μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα πρέπει να γίνει με δίκαιο και ισότιμο τρόπο. Αυτό σημαίνει ότι οι βιομηχανίες που εμπλέκονται στην παροχή βασικών υπηρεσιών, όπως οι εταιρείες υγειονομικής περίθαλψης και εκπαίδευσης, καθώς και οι μεγάλοι εργοδότες, πρέπει να συνεργαστούν με τους επενδυτές για την προώθηση θετικών επιπτώσεων στις τοπικές κοινότητες και την ευρύτερη κοινωνία.