O Θάνος Μαύρος, εταίρος στην ΕΥ Ελλάδος και επικεφαλής του τμήματος εφοδιαστικής αλυσίδας και διεπιχειρησιακών λειτουργιών της ΕΥ Ελλάδος και της EY Κεντρικής, Ανατολικής, Νοτιοανατολικής Ευρώπης Και Κεντρικής Ασίας (CESA), είναι ο πλέον κατάλληλος να «διαβάσει» τις παγκόσμιες συνιστώσες και πώς αυτές διαμορφώνουν τις προκλήσεις, που θα βρεθεί αντιμέτωπη η ελληνική βιομηχανία τη φετινή χρονιά.

_ Ποιες είναι οι προκλήσεις που θα αντιµετωπίσει η ελληνική βιοµηχανία τη φετινή χρονιά;

Η εκτίναξη των τιµών της ενέργειας, η οποία κυρίως πυροδοτήθηκε από συγκυριακούς παράγοντες σε παγκόσµιο επίπεδο, είναι µία από τις προκλήσεις και δεν υπάρχει αµφιβολία ότι η αγορά της ενέργειας θα παραµείνει εξαιρετικά ρευστή. Οι πιέσεις που ασκήθηκαν στις εφοδιαστικές αλυσίδες κατά τη διάρκεια της πανδηµίας, ανέδειξαν σοβαρές αδυναµίες στη δυνατότητα των βιοµηχανικών κατασκευαστών να ανταποκριθούν στη ζήτηση, δηµιουργώντας σηµαντικές ελλείψεις στις α’ και β’ ύλες, σε ενδιάµεσα, αλλά και τελικά προϊόντα, καθώς και σε κρίσιµα εξαρτήµατα και ανταλλακτικά, γεγονός που, επίσης, επέφερε σηµαντικές αυξήσεις στις τιµές τους.

Παράλληλα, η εκτίναξη της ζήτησης για πρώτες ύλες και καταναλωτικά αγαθά ευρείας χρήσεως, αλλά και το κλείσιµο κοµβικών για το διεθνές εµπόριο λιµένων, εκτόξευσαν τους ναύλους. Επιπρόσθετα, οι κάθε λογής εµπορικές προστριβές επιφέρουν σηµαντικές αυξήσεις στους φόρους που επιβάλλονται σε διάφορα υλικά και προϊόντα, ακόµα και αποκλεισµούς.
Η ανάγκη διατήρησης του ικανού και έµπειρου ανθρώπινου δυναµικού, καθώς και η εύρεση και προσέλκυση αξιόλογου ταλέντου, αποτελεί µια ακόµα σηµαντική πρόκληση για την ελληνική βιοµηχανία. Εν κατακλείδι, µπορούµε να πούµε ότι όλα όσα αναφέραµε παραπάνω, συνδυαστικά, συνθέτουν µια «τέλεια καταιγίδα» προκλήσεων, που η ελληνική βιοµηχανία θα κληθεί να αντιµετωπίσει.

_ Ποιες επενδύσεις επιταχύνθηκαν από το COVID-19 και ποιες εκτιµάτε ότι θα ενισχυθούν τη φετινή χρονιά;

Η πανδηµία άλλαξε τον καθιερωµένο τρόπο εργασίας και χρειάστηκε να συνεργαστούµε αποτελεσµατικά εξ αποστάσεως. Συνεπώς, οι επιχειρήσεις επένδυσαν σηµαντικά κεφάλαια στις πληροφοριακές υποδοµές και συστήµατά τους, για να ανταποκριθούν στα νέα δεδοµένα. Από την άλλη πλευρά, εξαιτίας των προβληµάτων που επέφερε ο COVID-19, αρκετό έµπειρο προσωπικό απουσίασε από τις θέσεις του και οι προγραµµατισµένες επενδύσεις σε τεχνολογία και ανάπτυξη, σε πολλές περιπτώσεις, ατόνησαν. Ως εκ τούτου, η ενίσχυση των προγραµµάτων βιοµηχανικής αριστείας, η ψηφιοποίηση της γνώσης, η εφαρµογή νέων έξυπνων τεχνολογιών, καθώς και η συνεχής εκπαίδευση και ανάπτυξη του ανθρωπίνου δυναµικού των εργοστασιακών µονάδων, είναι επενδύσεις που θα ενισχυθούν φέτος και τα επόµενα χρόνια – και όχι απλά τη φετινή χρονιά.

_ Ποιες τεχνολογίες θα πρωταγωνιστήσουν στην ελληνική βιοµηχανία τα επόµενα χρόνια και ποιες είναι οι απαιτούµενες ενέργειες που θα βοηθήσουν στην επιτάχυνση του ψηφιακού τους µετασχηµατισµού;

Το όραµα της βιοµηχανίας του αύριο θα κινηθεί στη κατεύθυνση του “zero – touch manufacturing”. Οι τέσσερις βασικοί πυλώνες που θα υποστηρίξουν τη διαδροµή αυτή, είναι:
• “Smarter People”, που οδηγούν σε εξυπνότερους τρόπους εργασίας.
• “Smarter Equipment”, που επιτυγχάνεται µε τη χρήση αυτοµατισµών και έξυπνων τεχνολογιών.
• “Smarter Operations”, µε σκεπτικό τη δηµιουργία µίας πλήρως διασυνδεδεµένης εφοδιαστικής αλυσίδας.
• “Digital Infrastructure”, για τη διασφάλιση της προηγµένης συνδεσιµότητας (connectivity).
Για την υποστήριξη των πυλώνων αυτών, οι διαθέσιµες τεχνολογίες είναι πολλές, όπως, οι MES, digital twins, control towers, additive manufacturing/3D, advanced analytics, τεχνητή νοηµοσύνη, machine learning, RPA, συσκευές IIoT, 5G/LTE, AGVs, blockchain, augmented reality, κ.ά., λαµβάνοντας πάντα υπόψη τις απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας.
Για την αξιολόγηση και την πλήρη κατανόηση των τεχνολογιών αυτών, πραγµατοποιούνται εξειδικευµένα workshops (“Art-of-Possible”), στα οποία παρουσιάζονται και αναδεικνύονται τα οφέλη και η εφαρµοστικότητά τους, µέσα από πραγµατικά παραδείγµατα. Αποτέλεσµα αυτής της διαδροµής, είναι ο σχεδιασµός του πλάνου βιοµηχανικού ψηφιακού µετασχηµατισµού, ο οποίος προτείνεται να είναι εξελικτικός (evolutionary), και όχι επαναστατικός (revolutionary).

_ Ποια η συµβολή της διεπιστηµονικής συµβουλευτικής επιτροπής για θέµατα Τεχνητής Νοηµοσύνης, που δηµιουργήθηκε από την ΕΥ;

Η Τεχνητή Νοηµοσύνη (ΤΝ) ξεκλειδώνει τεράστιες δυνατότητες και δηµιουργεί νέες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις. Η EY παγκοσµίως, έχει ανακοινώσει ήδη από το 2019 τη συνεργασία της µε τον πολυµερή, µη-κερδοσκοπικό οργανισµό Partnership on AI, που δηµιουργήθηκε για να βελτιώσει το επίπεδο κατανόησης της επίδρασης των τεχνολογιών ΤΝ και να λειτουργήσει ως µια ανοιχτή πλατφόρµα για τη διεξαγωγή διαλόγου σχετικά µε τον αντίκτυπο της τεχνητής νοηµοσύνης στους ανθρώπους και την κοινωνία.
Παράλληλα, η EY δηµιούργησε την πρώτη διεπιστηµονική Συµβουλευτική Επιτροπή για θέµατα Τεχνητής Νοηµοσύνης, προκειµένου να αναπτύξει αυστηρούς τρόπους προσέγγισης και αντιµετώπισης των ηθικών προκλήσεων, που περιβάλλουν τις νέες τεχνολογίες και να βοηθήσει στην εφαρµογή στρατηγικών για τη δηµιουργία αξιόπιστων συστηµάτων ΤΝ.

_ Σχετικά µε την αντοχή των αλυσίδων εφοδιασµού, ποιες είναι οι προκλήσεις των βιοµηχανιών σήµερα;

Οι βιοµηχανίες θα πρέπει να αυξήσουν σε σηµαντικό βαθµό την ικανότητά τους να ανταποκριθούν σε ποικίλες αντίξοες συνθήκες, αλλά και να βελτιώσουν τη δυνατότητα και την ταχύτητα επαναφοράς τους σε κανονικές συνθήκες. Μιας και οι προκλήσεις που πρέπει να αντιµετωπισθούν είναι πολλές, διαφορετικές και αστάθµητες, θα πρέπει να εντάξουν προγράµµατα επαναλαµβανόµενων ασκήσεων της αντοχής τους (supply chain stress tests) στη λειτουργία τους. Επίσης, θα πρέπει να εντάξουν όλα τα πιθανά, αλλά και απρόβλεπτα σενάρια στα πλάνα επιχειρησιακής συνέχειας (business continuity plans), και, τέλος, να οργανώσουν την οµάδα επίλεκτων στελεχών διαχείρισης κρίσεων (crisis management committee).

_Πόσο σηµαντικό είναι για τις βιοµηχανίες να υιοθετήσουν βιώσιµες πρακτικές;

Οι βιοµηχανικές µονάδες και οι εταιρείες γενικότερα, θα πρέπει να λάβουν υπόψη τα µηνύµατα των καταναλωτών για εντονότερη περιβαλλοντική και κοινωνική δράση, καθώς και για τη δηµιουργία µακροπρόθεσµης αξίας για όλο το οικοσύστηµα.
Οι τέσσερις άξονες προς την ουσιαστική υιοθέτηση βιώσιµων πρακτικών απο τις βιοµηχανίες, είναι:
• Η κυκλικότητα (Circularity), µε εξέταση όλων των επιλογών για τη σταδιακή µείωση των υπό εξάντληση πόρων,
• Οι βιώσιµες προµήθειες (Sustainability Sourcing), µε την αγορά υλικών, προϊόντων και υπηρεσιών από προµηθευτές που λειτουργούν µε κοινωνικά και περιβαλλοντικά υπεύθυνο τρόπο,
• Η εξασφάλιση πλήρους ορατότητας και ιχνηλασιµότητας στις εφοδιαστικές αλυσίδες (Supply Chain Visibility and Traceability), και
• Η µείωση του ανθρακικού αποτυπώµατος (Carbon Footprint) της αλυσίδας αξίας.
Αυτοί οι άξονες υποστηρίζουν τις επιχειρήσεις στην προσπάθεια τους για την αναβάθµιση των βιώσιµων πρακτικών.

_ Σε ποιες ενέργειες πρέπει να προβούν οι βιοµηχανίες για να προσελκύσουν εξειδικευµένο προσωπικό;

Τα εργοστάσια αντιµετωπίζουν µοναδικές προκλήσεις στις προσλήψεις, σε σύγκριση µε άλλους κλάδους, πράγµα που σηµαίνει ότι πρέπει να εργαστούν σκληρότερα για να ανταγωνιστούν για την προσέλκυση εξειδικευµένων υποψηφίων. Από την άλλη πλευρά, η αγορά εργασίας στενεύει, «διογκώνοντας» τα εµπόδια. Η προώθηση ενός θετικού branding για τον εργοδότη είναι ζωτικής σηµασίας, καθώς αναδεικνύει τη διαφορετικότητα, τα οφέλη των εργαζοµένων και τη θετική εταιρική κουλτούρα.

Η διαµόρφωση ισχυρής εταιρικής κουλτούρας είναι σηµαντική, καθώς όσοι αναζητούν εργασία –αλλά και οι εργαζόµενοι– κάνουν προσπάθειες για τη διαχείριση των καθηµερινών προκλήσεων. Συνεπώς, οι εργοδότες θα πρέπει να έχουν στο µυαλό τους και να θυµούνται να υποστηρίζουν τους εργαζοµένους τους, µε κάθε δυνατό τρόπο, λειτουργώντας µε τη φιλοσοφία του “Servant Leadership”. Η δηµιουργία ενός ασφαλούς περιβάλλοντος εργασίας, που θα περιλαµβάνει εκπαίδευση σε θέµατα υγιεινής και ασφάλειας, µπορεί να συµβάλει σηµαντικά. Ο προσδιορισµός του βέλτιστου πακέτου αποδοχών (µισθοί και παροχές), είναι, επίσης, ένας σηµαντικός παράγοντας για τους εργαζόµενους που αναζητούν νέες ευκαιρίες εργασίας. Επιπρόσθετα, οι εταιρείες θα πρέπει να αξιοποιήσουν τους σηµερινούς υπαλλήλους. Η δια βίου εκπαίδευση των εργαζοµένων, καθώς και η εναλλαγή στους ρόλους τους, βοηθάει τους ικανούς και έµπειρους υπαλλήλους να αναπτύσσονται. Η ανάπτυξη µιας σειράς ταλέντων για πολλούς ρόλους, που να κατέχει ένα ευρύ φάσµα δεξιοτήτων, είναι κοµβικό σηµείο για τις παραγωγικές µονάδες.