Η αύξηση της ζήτησης για τυποποίηση και απλοποίηση των εγκαταστάσεων σε βιομηχανίες και κτίρια λόγω της ανάγκης για μείωση του κόστους παραγωγής, αναμένεται να επηρεάσει θετικά την παγκόσμια αγορά διαχείρισης εγκαταστάσεων τα επόμενα χρόνια.

Ο κλάδος του Facility Management γνωρίζει ραγδαία ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια σε παγκόσμιο επίπεδο και μετεξελίσσει το outsourcing από μια απλή πρακτική ανάθεσης low profile υπηρεσιών σε στρατηγική επιλογή εξωτερίκευσης σημαντικών λειτουργιών. Τι είναι όμως το Facility Management;

Σύμφωνα με το International Facility Management Association (IFMA), η Διαχείριση Μέσων/Εγκαταστάσεων, αποτελεί ένα επάγγελμα, το οποίο περιλαμβάνει ένα πλήθος επιστημονικών κλάδων με σκοπό τη διασφάλιση της λειτουργικότητας ενός δομημένου περιβάλλοντος, συνδέοντας όμως το ανθρώπινο δυναμικό, τον τόπο-χώρο, την τεχνολογία και τις διαδικασίες. Για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN – European Committee for Standardization) «το Facilities Management είναι η ενσωμάτωση των διαδικασιών μέσα σε ένα οργανισμό για να διατηρήσουν και να αναπτύξουν τις συμφωνηθείσες υπηρεσίες που υποστηρίζουν και βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα των κύριων δραστηριοτήτων του». Πρόκειται δηλαδή για μία δραστηριότητα που ενσωματώνει πολλαπλές αρχές, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργικότητα σε ένα κτιριακό σύμπλεγμα όπου συνυπάρχουν άνθρωποι, μηχανήματα, κτίρια και τεχνολογία.

Και αυτό γιατί η σημασία του Facility Management σε έναν πολυσχιδή οργανισμό είναι διττή: Αφενός διαμορφώνει περιβάλλον ουσιαστικού ελέγχου των προϋπολογισμών για τις υποστηρικτικές λειτουργίες αυξάνοντας τη μακροβιότητα των ακινήτων/εξοπλισμού και αφετέρου απελευθερώνει ουσιαστικό χρόνο από τα στελέχη εταιρειών ώστε να αντιμετωπίσουν δεκάδες άλλες εσωτερικές υποχρεώσεις σε έναν κόσμο που η αναλογία χρόνου εργασίας και ποιότητας ζωής έχει αλλάξει.

Όπως λέει ο Παναγιώτης Αδαμαντιάδης, Retail Sales Director, στην Alfa Ζύμη «ένας οργανισμός δεσμεύεται προς τους καταναλωτές του για τις υπηρεσίες και τα προϊόντα που διαθέτει. Αυτό που πρέπει να πετυχαίνει είναι η δέσμευση του αυτή να την τηρεί 365 μέρες τον χρόνο 24 ώρες το 24 ωρο χωρίς να παρεκκλίνει απο αυτό. Και το facility management έρχεται να βοηθήσει ώστε να διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα την υπόσχεση αυτή».

Σύμφωνα με τον κ. Αδαμαντιάδη, «αυτό γινόταν πάντα σε πολλές επιχειρήσεις από πολλά τμήματα εσωτερικά, αλλά τώρα το Facility Management έρχεται ως διαδικασία να ομαδοποιήσει όλες αυτές τις ενέργειες να ενσωματωθούν σε διαδικασίες μέσα στον οργανισμό για να διατηρήσουν και να αναπτύξουν την αποτελεσματικότητα των κύριων δραστηριοτήτων του».
Στο πλαίσιο αυτό ενσωματώνει πολλαπλές αρχές όπως η διαχείρηση κτιριακών εγκαταστάσεων, καθώς είναι βασικός παράγοντας λειτουργίας όλη της εταιρείας. Κατά τον κ. Αδαμαντιάδη, η καλύτερη διαχείριση των κτιριακών εγκαταστάσεων από εξειδικευμένους ανθρώπους εσωτερικά ή εξωτερικούς συμβούλους βοηθάει στη μείωση του κόστους. «Η εξειδικευμένη Διαχείριση Εγκαταστάσεων είναι απαραίτητη για το σχεδιασμό, τη διαχείριση, τη συντήρηση και λειτουργία τέτοιων κτιριακών εγκαταστάσεων» τονίζει.

Η αύξηση της ζήτησης για τυποποίηση και απλοποίηση εγκαταστάσεων σε βιομηχανίες λόγω της ανάγκης για καλό περιβάλλον εργασίας και μειωμένη παραγωγή ενέργειας κόστους, αναμένεται να επηρεάσει θετικά την Παγκόσμια αγορά του Facility Management τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες η παγκόσμια αγορά προβλέπεται να αυξηθεί από 84,65 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ που ήταν το 2020 σε 116,25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ έως το 2026.

Το παράδειγμα της Segafredo Zanetti Ελλάς
Σύμφωνα με τον Γιάννη Σφακιανάκη, Διευθύνοντα Σύμβουλο της Segafredo Zanetti Ελλάς Α.Ε., το Facility Management είναι η ενσωμάτωση των διαδικασιών εκείνων που θα βοηθήσουν τον «ζωντανό οργανισμό μιας επιχείρησης» να διατηρήσει καθώς και να αναπτύξει αποτελεσματικά τις υπηρεσίες που παρέχει στους πελάτες του. Πρακτικά, αυτό, όπως σημειώνει ο ίδιος, ενέχει αρχές όπως: Η διασφάλιση της ποιότητας, η εύρυθμη λειτουργία, η καθαριότητα, η φύλαξη, η τεχνική συντήρηση αναλωσίμων και παγίων και τέλος, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα μιας επιχείρησης. Όλα τα παραπάνω, καθιστούν το FM μια κρίσιμη στρατηγική και επιχειρηματική πρακτική, που περιλαμβάνει όλο και περισσότερο τη χρήση της τεχνολογίας για τον έλεγχο και την ορθή λειτουργία μιας εταιρείας.

Παραδείγματος χάριν, στο χώρο της καφεστίασης, που ο εξοπλισμός είναι κάτι περισσότερο από ζωτικής σημασίας, τόσο η ποιότητά του, όσο και η ομάδα υποστήριξης οφείλουν να είναι αδιαπραγμάτευτα υψηλής ποιότητας. «Στη Segafredo οι μηχανές μας φροντίζουμε να είναι κορυφαίων προδιαγραφών και η τεχνική ομάδα πάντα διαθέσιμη και άρτια ενημερωμένη για τις εξελίξεις στο χώρο της τεχνολογίας. Η σωστή ρύθμιση για παράδειγμα, προσφέρει σωστή λειτουργία, μείωση στα αναλώσιμα και μείωση του κόστους με αύξηση της απόδοσης. Το FM, με τη συνετή διαχείριση και αξιολόγηση των παραπάνω, μπορεί να μειώσει αισθητά το κόστος με το οποίο επιβαρύνονται τα συνολικά αποτελέσματα μιας εταιρείας. Τις βασικές πρακτικές του FM φυσικά εφαρμόζουμε και εσωτερικά στην Segafredo Zanetti Hellas», αναφέρει ο ίδιος.

Και πώς συμβάλλει στη μείωση του κόστους; Όπως λέει ο κ. Σφακιανάκης, «στην εποχή μας, όπου οι επιχειρήσεις αγωνίζονται για να διατηρήσουν θετικά αποτελέσματα κυρίως με τη μείωση κόστους, η ορθή χρήση των παγίων είναι μια άμεση λύση για οικονομία και παράλληλη απελευθέρωση παραγωγικών πόρων, τόσο προς το εργατικό δυναμικό, όσο και προς τους πελάτες με τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών-προϊόντων. Όλα τα παραπάνω, πέραν του ότι παράγουν αυτό που αποκαλούμε “εταιρική κουλτούρα & ηθική”, εξασφαλίζουν ένα εργασιακό περιβάλλον συμμορφούμενο στις οδηγίες της εκάστοτε νομοθεσίας, πράγμα που προσφέρει την απρόσκοπτη εργασία των υπαλλήλων, οι οποίοι αποτελούν τη δημόσια εικόνα της εκάστοτε επιχείρησης», συμπληρώνει.

Σύμμαχος για τη βιομηχανία και τις επιχειρήσεις
Η ουσία είναι πως ο κλάδος του Facility Management μπορεί να αποτελέσει έναν πολύτιμο σύμμαχο, τόσο για τον κλάδο της βιομηχανίας όσο και για τον κλάδο των επιχειρήσεων. Και οι μεγαλύτερες προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει ο κλάδος είναι η μέγιστη δυνατή αξιοποίηση της καινοτομίας και της τεχνολογίας, καθώς και οι αλλαγές στον τρόπο εργασίας σε συνδυασμό με τη διαχείριση του κόστους. Τον μεγαλύτερο πυλώνα ανάπτυξης του κλάδου στην Ελλάδα αποτελούν τα κτήρια γραφείων, εγχώριων και πολυεθνικών εταιρειών. Σημαντικό μερίδιο της αγοράς ιδιαίτερα στον τομέα της αξιοποίησης των καινοτόμων τεχνολογιών που μπορεί να προσφέρει ο κλάδος εντοπίζεται στον κλάδο του τουρισμού, μία πηγή σημαντικών εσόδων για την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Οι εταιρείες Facility Management συνεργάζονται με τα ξενοδοχεία τα τελευταία χρόνια, επιτυγχάνοντας την εξοικονόμηση πολλών δαπανών κυρίως του ρεύματος και των καυσίμων.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς το 80% του συνολικού κόστους ενός κτηρίου αφορά την περίοδο λειτουργίας του. Από αυτό, το 40% είναι για την ενέργεια, το 30% για τη συντήρηση και το 10% αφορά άλλα κόστη. Οπότε ο στόχος είναι η μείωση του κόστους όπως της ενέργειας. τα πράσινα κτήρια έχουν 8% – 9% μειωμένο κόστος λειτουργίας και 8% μεγαλύτερη αξία. Επιπλέον, τα κτίρια χρειάζονται επενδύσεις σε τεχνολογίες κτηριακού αυτοματισμού, επιτυγχάνοντας με αυτό τον τρόπο μείωση των ενεργειακών καταναλώσεων έως και 30%, βελτίωση του μέσου ROI (Return Of Investment) έως και 6,6%, προσδίδοντας ταυτόχρονα υψηλότερη αξία στη συνολική επένδυση κι ενισχύοντας την «πράσινη» εικόνα του κτιρίου.

H στροφή στα ΣΔΙΤ
Ώθηση στον κλάδο του Facility Management δίνουν οι επίσης αναπτυσσόμενες συμπράξεις έργων του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν τα στελέχη της αγοράς που συμμετείχαν στο 6o Facility Management Conference που διοργάνωσε η BOUSSIAS τη φετινή χρονιά.

Η στροφή στα ΣΔΙΤ θα ωφελήσει τον κλάδο τnς συντήρησης και διαχείρισης κτιριακών εγκαταστάσεων, καθώς είναι υποχρεωτικό από τις συγκεκριμένες συμβάσεις να υπάρχει πρόβλεψη για παροχή υπηρεσιών facility management, εξήγησε ο Αλέξανδρος Αλιβιζάτος, Πρόεδρος του Συνδέσμου Επαγγελματιών Facility Management και Γενικός Διευθυντής τnς Redex. Σύμφωνα με τον ίδιο το κόστος κατασκευής καταλαμβάνει μικρό ποσοστό του συνολικού κόστους λειτουργίας και συντήρησης μίας κτιριακής εγκατάστασης, για αυτό και το Facility Management θα πρέπει να εισέλθει σε μεγάλο βαθμό στις νέες αναπτύξεις, ιδίως σε αυτές που αφορούν σε υποδομές.

«Τα ΣΔΙΤ απαιτούν υψηλής ποιότητας υπηρεσίες Facility Management, καθώς τα έργα επωφελούνται από αυτές καθόλh τη διάρκεια της παραχώρησής. Οι δημόσιοι φορείς καταλαβαίνουν ότι είναι ζωτικής σημασίας n προληπτική συντήρηση των έργων. προκειμένου να επιτευχθεί ασφάλεια, σημείωσε από την πλευρά του ο Στέλιος Αδαμόπουλος, Project Manager & FM/OM Executive Consultant του τομέα ΣΔΙΤ τnς Άβαξ για να φέρει ως παράδειγμα το έργο της Αττικής Οδού, όπου το ύψος των διοδίων δεν εμπόδισε τους χρήστες να εξακολουθούν να την προτιμούν, παρά το γεγονός ότι στην αρχή θεωρούταν μεγάλο.
Ως μακροχρόνιο χαρακτήρισε, τέλος, το ρόλο του διαχείριση των συγκεκριμένων συμβάσεων και ο Ορέστης Καβαλάκης, γενικός γραμματέας Ιδιωτικών Επενδύσεων και ΣΔΙΤ, κατά την παρέμβαση του στο συνέδριο. Σύμφωνα με τον ίδιο, 28 έργα ΣΔΙΤ βρίσκονται σε εξέλιξη αυτό το διάστημα, με τη συνολική αξία τους να φτάνει τα 3,9 δισ. ευρώ.

Η αγορά του Facility Management, λοιπόν, αναπτύσσεται ραγδαία σε παγκόσμια κλίμακα. Με βάσει στοιχεία της McKinsey, n αξία τnς αγοράς είχε διαμορφωθεί το 2018 σε 1.31 δισ. δολάρια και εκτιμάται ότι φέτος θα φτάσει τα 1,6 δισ. και το 2024 τα 1,88 δισεκατομμύρια. Η τnλεργασία, ως επίπτωση των μέτρων κατά τnς πανδnμίας αποτελεί έναν παράγοντα καθοριστικό για την παροχή αυτών των υπηρεσιών από εδώ και στο εξής.

Όπως ανέφερε ο κ. Αλιβιζάτος, n ευελιξία στους χώρους εργασίας θα επιφέρει και ανάλογη ευελιξία στην παροχή υπηρεσιών, με φόντο το υβριδικό μοντέλο εργασίας πou αρχίζει να γίνεται πραγματικότnτα. Ο κλάδος παρατηρεί ότι n εμπιστοσύνn στο Facility Management αυξάνεται μέσω αιτnμάτων για καλύτερες πρακτικές στnν εργονομία αυξnμένων απαιτήσεων για μείωση των χημικών ουσιών καθαρισμού και μεθόδων βελτίωσης της ευεξίας στο χώρο εργασίας.

Το μέλλον της αγοράς του FM
Η παγκόσμια αγορά διαχείρισης εγκαταστάσεων (Facility Management) διέρχεται έναν σημαντικό μετασχηματισμό, καθοδηγούμενη από την τεχνολογική καινοτομία, τα νέα επιχειρηματικά μοντέλα, τα καινούργια value propositions, και τις νέες, δημιουργικές προσφορές υπηρεσιών.

Σύμφωνα με στελέχη του Ομίλου Unison, σημαντικά στοιχεία που θα διαμορφώσουν την αγορά του Facility Management στο προσεχές μέλλον αποτελούν η εμπειρία χρήστη, η βιωσιμότητα, η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτική τεχνολογία, όπως σημειώθηκε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Επιπλέον, οι αλλαγές που έχει επιφέρει η πανδημία στο εργασιακό μοντέλο καθώς και στους χώρους εργασίας θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στο Facility Management, και θα αναδείξουν ακόμα περισσότερο την ανάγκη ενός μοντέλου συνεργασίας με τους παρόχους.

Η δυναμική μετάβαση από την εστίαση στο κόστος στην παροχή συνολικών συμβουλευτικών υπηρεσιών στις επιχειρήσεις και τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας, θα στηρίξει τους βασικούς μετασχηματισμούς του κλάδου τα επόμενα χρόνια. Η καινοτομία πρέπει να επικεντρώνεται στην ψηφιοποίηση των κτιρίων, τη βελτιστοποίηση του χώρου εργασίας, τα νέα επιχειρηματικά μοντέλα με επίκεντρο τον πελάτη, την εμπειρία των χρηστών και τις ολιστικές λύσεις παραγωγικότητας.

Στην καθημερινότητα των επιχειρήσεων προκύπτουν διαρκώς νέες και αυξανόμενες ανάγκες. Έτσι, οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο του Facility Management, ως σημαντικοί συνεργάτες, καλούνται να εξελιχθούν για να ανταποκριθούν στο νέο και ταχέως μεταβαλλόμενο τοπίο. Συγκεκριμένα, μέσα από την υιοθέτηση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων και καινοτόμων πρακτικών, ο κλάδος θα πετύχει τη μείωση του κόστους της ενέργειας και γενικότερα της συντήρησης κτηριακών δομών, αλλά και τη βελτιστοποίηση της απόδοσης και της μακροβιότητας της κάθε επιχείρησης, πετυχαίνοντας το μέγιστο επίπεδο ασφάλειας.

Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο του Facility Management καλούνται να αναγνωρίσουν τις παραπάνω προκλήσεις και να αναζητούν συνεχώς καινοτόμες πρακτικές και τεχνολογικά εργαλεία, με σκοπό να παρέχουν όχι μόνο ολοκληρωμένες αλλά καιποιοτικές υπηρεσίες Facility Management. Οι σύγχρονες αυτές υπηρεσίες ανταποκρίνονται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των επιχειρήσεων, ώστε να απεμπλακούν οι τελευταίες από τη διαχείριση και τη συντήρηση των κτιριακών εγκαταστάσεων και να έχουν τη δυνατότητα να αφοσιωθούν στη βασική επιχειρηματική τους δραστηριότητα.

Τα 9+1 κλειδιά της διαχείρισης εγκαταστάσεων
1. Καθορισμός των στόχων εφαρμογής της διαχείρισης σε σχέση με τους στρατηγικούς στόχους της επιχείρησης.
2. Το Facility Management δημιουργεί διαφάνεια στα περιφερειακά τμήματα μιας εταιρείας και απαλλάσσει τη διοίκηση και τους υπαλλήλους από δευτερεύουσες διαδικασίες μη σχετικές με την άμεση επιχειρηματική δραστηριότητα της εταιρείας.
3. Ο σαφής και ακριβής προσδιορισμός των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στόχων και αποτελεσμάτων στα οποία προσβλέπει η εφαρμογή της διαχείρισης εγκαταστάσεων.
4. Με τη βελτιστοποίηση του σχεδιασμού του χώρου εργασίας, το Facility Management εξασφαλίζει μεγαλύτερη ευεξία στους υπαλλήλους, αυξάνοντας έμμεσα την παραγωγικότητα.
5. Ο καθορισμός των στόχων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψιν την εταιρική κουλτούρα της εκάστοτε επιχείρησης καθώς και την οργανωσιακή φιλοσοφία της.
6. Καθορίζοντας τους στόχους της διαχείρισης των εγκαταστάσεων με βάση τα παραπάνω είναι δυνατόν να εντοπιστούν οι ανάγκες της διαχείρισης και με βάση τους διαθέσιμους πόρους και δυνατότητες να αποφασίσουμε κατά πόσο είναι δυνατή η επιτυχής ολοκλήρωση και υλοποίηση της διαχείρισης των εγκαταστάσεων.
7. Μέσω της οικονομικής και στοχοθετημένης χρήσης των πόρων, μειώνονται τα κόστη συντήρησης κτιρίων και υπηρεσιών σε όλο τον κύκλο ζωής.
8. Ανάλυση κινδύνων και ευκαιριών που περιλαμβάνονται και θέματα σχετικά με το Facility Management (π.χ. απαιτήσεις του demand οργανισμού).
9. Συντονισμός των προγραμμάτων επίτευξης με του demand οργανισμού, σε ότι αφορά την ολοκλήρωση και την αποτελεσματικότητα.
10. Ευαισθητοποίηση του εμπλεκόμενου προσωπικού στις συνέπειες των αποκλίσεων του συστήματος FM (ανά έργο).