Packaging Awards 2020

Στην τέταρτη διοργάνωση των Packaging Awards της BOUSSIAS Communication σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Βιομηχανιών Παραγωγής Υλικών και Συσκευασίας, αναδείχθηκαν και βραβεύτηκαν οι επιχειρήσεις για την καινοτομία τους στον σχεδιασμό συσκευασίας, στα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν, στην τεχνολογία που αξιοποιήθηκε και στις διαδικασίες που προσδίδουν αξία σε ολόκληρη την αλυσίδα της συσκευασίας ενός προϊόντος. Προσαρμοζόμενη στις συνθήκες, η φετινή διοργάνωση έδωσε τη δυνατότητα στους νικητές να παραλάβουν τα βραβεία τους και να φωτογραφηθούν σε προκαθορισμένη ώρα, την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου, στο Tzaferi 16 στην Αθήνα.

Ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής Αντώνης Ποταμίτης, Πρόεδρος ΔΣ, Ινστιτούτο Πωλήσεων Ελλάδος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος WEST, υποδέχτηκε αρκετούς από του νικητές δηλώνοντας μεταξύ άλλων ότι η «η αξία του packaging στον κύκλο πώλησης των προϊόντων είναι δεδομένη. Σε αυτό το πλαίσιο, η καινοτομία συσκευασίας από άποψη προϊόντος αλλά και υπηρεσίας, είναι ζωτικής σημασίας για την ικανοποίηση των καταναλωτών. Οι συσκευασίες, λοιπόν, εκτός της άμεσης προσέλκυσης και ικανοποίησης του ματιού πρέπει να εμπνέουν ευχαρίστηση, πρακτικότητα και υγεία διασφαλίζοντας τις προδιαγραφές από το σημείο παραγωγής έως τον τελικό χρήστη».

Επιπλέον αναφέρθηκε στις νέες αλλαγές που ανοίγονται στο μέλλον: «Οι εξελίξεις στη συσκευασία προσφέρουν νέες προοπτικές για τη μείωση των απωλειών, τη διατήρηση της ποιότητας, την προστιθέμενη αξία και τη διάρκεια ζωής των προϊόντων. Αξίζει ακόμη να επισημανθεί η συμβολή της συσκευασίας στη διασφάλιση του συστήματος ανακύκλωσης αποβλήτων. Τα αποτελέσματα γίνονται ολοένα πιο σημαντικά, η επιτροπή των βραβείων έρχεται να ελέγξει αυτούς τους παράγοντες και να επιβραβεύσει τα προϊόντα που πληρούν αυτές τις προϋποθέσεις. Θα ήθελα να δώσω συγχαρητήρια στις εταιρείες που διακρίθηκαν και βραβεύθηκαν και να ευχαριστήσω τα μέλη της επιτροπής για την συμβολή τους στην επιτυχή έκβαση των βραβείων».

Τα Βραβεία της Χρονιάς

Οι τρεις κορυφαίες διακρίσεις των Packaging Awards 20020, τις οποίες απέσπασαν οι εταιρείες που συγκέντρωσαν συνολικά τα περισσότερα βραβεία, αποδεικνύοντας τη σπουδαιότητα του έργου τους.

Packaging Company (Supplier) of the Year
La Petite Jumelle
Το βραβείο αυτό είναι μία ακόμα επιβεβαίωση της ποιότητας και της διαφορετικότητας των συσκευασιών, που παράγει η εταιρεία μας. Μας χαροποιεί αυτή η διάκριση που ήρθε μέσα από μεγάλο ανταγωνισμό με άλλες υποψηφιότητες. Θεωρούμε το βραβείο ως μία φυσική εξέλιξη της πορείας μας ως σήμερα. Σίγουρα όταν φτάνεις στην κορυφή η ευθύνη μεγαλώνει. Αυτό θεωρούμε πως πρέπει να μας μείνει ως κατακλείδα από αυτή τη διάκριση. Στρατηγική μας παραμένει το πάθος, η όρεξη και η αφοσίωση για την εξέλιξη του Packaging στην Ελλάδα. Αν θέλαμε να μιλήσουμε για στρατηγική, τότε θα λέγαμε πως έχουμε προσήλωση στο Βιομηχανικό Σχεδιασμό Συσκευασιών, που εξυπηρετεί τις ανάγκες των συσκευαζόμενων προϊόντων χωρίς ελλείψεις και υπερβολές. Με δεδομένο πως η καινοτομία είναι στο DNA της La Petite Jumelle, οι στόχοι μας έχουν να κάνουν με την εξέλιξη της πράσινης συσκευασίας στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, προκειμένου να είμαστε μέρος της σύγχρονης αλλά και επιτακτικής ανάγκης για ένα πιο πράσινο πλανήτη.
Πάρις Ορφανός, Διευθύνων Σύμβουλος

Brand of the Year
The Brandhouse
Πέρα από το αυτονόητο, δηλαδή τη χαρά και το αίσθημα καταξίωσης που προσφέρει ένα τόσο σημαντικό βραβείο για την εταιρεία, αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία, σαν αντανάκλαση των έξι βραβείων που κατέκτησε η BRANDHOUSE στα Packaging Awards 2020, τα οποία έφεραν στην ουσία το βραβείο Brand of the Year, είναι το χαμόγελο των πελατών της. Πάγια στρατηγική μας για τη δημιουργία επιτυχημένων μαρκών, ιδιαίτερα στις πολύ απαιτητικές αγορές του εξωτερικού που μας ενδιαφέρουν είναι το ότι αφήνουμε την ιστορία που έχει να μας πει το προϊόν και στη συνέχεια την μετουσιώνουμε σε λόγο και εικόνα (storytelling), μέσα από μια συλλογική διαδικασία. Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να πω ότι οφείλουμε ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ στην BOUSSIAS για τις άψογες διοργανώσεις και την τεράστια συμβολή της στην ανάπτυξη του ελληνικού μάρκετινγκ. Όραμα μας είναι, λοιπόν, να ενώνουμε τις δυνάμεις μας με τον παραγωγικό κόσμο της χώρας για να δημιουργούμε ελληνικές μάρκες – άξιους πρεσβευτές του δημιουργικού και τολμηρού ελληνικού επιχειρηματικού πνεύματος, σε όλον τον κόσμο. Τα μελλοντικά μας σχέδια είναι φυσικά, το Branding & Design για ακόμη περισσότερα, αγαπημένα από το κοινό και βραβευμένα από τους ειδικούς, προϊόντα.
Κατερίνα Τσενεμπή, Διευθύνων Σύμβουλος

Packaging Design of the Year
MILK Branding Professionals
Στόχος μας είναι η δουλειά μας να αναγνωρίζεται καθημερινά από τους πελάτες των πελατών μας, μέσα από την προτίμηση που δείχνουν στα brands που αναπτύσσουμε για αυτούς. Είναι διπλή χαρά μας λοιπόν, που αναγνωρίζεται και από μια κριτική επιτροπή που απαρτίζεται από ανθρώπους της αγοράς και της επιστήμης, οι οποίοι μπορούν να αναγνωρίσουν τι σημαίνει αποτελεσματικό branding. Συνδυάζουμε τη στρατηγική με την έμπνευση και τη δημιουργικότητα για να ικανοποιήσουμε με τον αποδοτικότερο τρόπο τις ανάγκες του καταναλωτή και τις τάσεις της εποχής και της κάθε κατηγορίας. Όσο και αν μεγαλώνουμε, θέλουμε να διατηρούμε το πνεύμα και το κέφι της πρωτοπόρου εταιρείας που πριν 20 χρόνια έφερε το Branding στην ελληνική αγορά και να το εξελίσσουμε συνεχώς. Κάπως έτσι έχουμε ανοίξει τα σύνορα και μεγάλο μέρος των δουλειών μας έρχεται πλέον από τις διεθνείς αγορές.
Γιώργος Αναστασιάδης, Managing Partner

PaperPack
Metaxa Grande Fine Collector’s Edition By Cacao Rocks (2 Gold)
Το 2020 ο Οίκος Mεταξά ζήτησε από τον αναγνωρισμένο street artist Cacao Rocks να προτείνει τη δική του ερμηνεία αυτού του εμβληματικού προϊόντος. Η εκτύπωση του προσεκτικά επιμελημένου artwork, ήταν μια μεγάλη πρόκληση για την παραγωγική μονάδα της Paperpack. Η λεπτομέρεια σε συνδυασμό με τη λεπτότητα του εικαστικού και από την άλλη η απαίτηση του πελάτη για χαμηλό συντελεστή τριβής, επέβαλαν την εφαρμογή και τήρηση αυστηρών ποιοτικά προδιαγραφών.

DASC Branding
“Ages”: Premium εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο
H εταιρεία Dasc Branding ανέλαβε να χαράξει μια ισχυρή στρατηγική για τη συσκευασία του προϊόντος της. Ένα τόσο ξεχωριστό προϊόν, αξίζει μια εξίσου μοναδική εικόνα που μελέτησε και παρουσίασε η DASC Branding, γεγονός που συνέβαλε στην επιτυχημένη διαδρομή του στις διεθνείς αγορές.

A.S. Advertising
Apollee (Manoli Canoli), Ψηλορείτης (Αναψυκτικά)
H στρατηγική της A.S Advertising είναι απλή: η αποτύπωση της απολυτότητας των στοιχείων της φύσης, καθώς δεν υπάρχει τίποτα πιο premium από την ίδια τη φύση. Η έμφαση στη λεπτομέρεια της συσκευασίας της χάρισαν όχι μόνο το χρυσό βραβείο, αλλά και θεαματικά εμπορικά αποτελέσματα, καθώς το νέο προϊόν κέρδισε σημαντικό μερίδιο αγοράς. Επίσης, βραβεύτηκαν τα αναψυκτικά ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ, στα οποία η A.S Advertising απέδωσε κλασικό σχεδιασμό για μια από τις πιο παλιές κρητικές εταιρείες αναψυκτικών. Η αισθητική αποτυπώνει την ιστορικότητα του brand, ενώ δυναμικά vintage και retro στοιχεία περιγράφουν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της μάρκας με έντονη χρωματική κωδικοποίηση.

ATTP Advertising Agency
Μπάρες Jannis: «Jannis μπάρες ξηρών καρπών με μέλι» & «Jannis μπάρες πρωτεΐνης με ξηρούς καρπούς»
Η δυναμική είσοδος της Jannis στην κατηγορία των μπαρών με προϊόντα νέας γενιάς επιβαλλόταν να αποτυπωθεί μέσα από ξεχωριστές συσκευασίες, που θα αναδείκνυαν το μεράκι που χαρακτηρίζει τη δημιουργία των προϊόντων και την αναζήτηση των ποιοτικών συστατικών τους. Επίσης, η ονομασία του κάθε χαρακτήρα «δένει» με το διαφορετικό συστατικό κάθε κωδικού και παράλληλα δίνει την αίσθηση ενός storytelling.

ABC Design Communication
Frezylac Gold 1, 2 & 3, Frezyderm Sunscreen «Cream to Powder & Fluid to Powder»
Η συσκευασία και ο σχεδιασμός του FREZYLAC GOLD της FREZYDERM βασίστηκε στη δημιουργία μιας φιγούρας, της χαρούμενης Αγελάδας. Η θετική και φιλική εικόνα της την έκανε εύκολα αναγνωρίσιμη και αγαπητή. Έτσι η νέα σειρά FREZYLAC GOLD 1, 2, 3 με το αγνό βιολογικό γάλα για τη διατροφή του βρέφους από τη γέννησή του και έως τον 12ο μήνα ξεχώρισε από τον ανταγωνισμό, κατακτώντας μια σπουδαία θέση στη παιδική διατροφή. Επίσης, η εταιρεία κέρδισε χρυσό βραβείο για τη συσκευασία των δύο αντηλιακών της Cream to Powder & Fluid to Powder.

Αφοι Δάρα Ο.Ε
The Wine Barrel
Η συσκευασία “Wine Barrel” αποτελεί μια νέα οπτική στον τομέα της συσκευασίας του κρασιού. Το καινοτόμο design του είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που συντελούν στην επιτυχία του συγκεκριμένου προϊόντος. Στη συγκεκριμένη συσκευασία χρησιμοποιήθηκε χαρτόνι ανακυκλωμένο. Η ανακύκλωση του χαρτιού συμβάλλει σημαντικά στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που προέρχονται από τις βιομηχανίες.

Lidl Hellas & Σία Ο.Ε
Νέα συσκευασία Private Label, 20 Ιστορίες, επετειακός ερυθρός οίνος, Lidl Hellas
20 Ιστορίες, μία για κάθε ένα από τα είκοσι χρόνια παρουσίας της Lidl Hellas στην Ελλάδα. Μία ιστορία ξεκινάει από τη Βόρεια Πελοπόννησο, στους αμπελώνες του οινοποιείου της Cavino και καταλήγει μέσα από τα καταστήματα της εταιρείας σε κάθε άκρη της Ελλάδας, μέσω της δημιουργικής ιδέας της Caparo Design Crew.

Αρβανιτίδης ΑΒΕΕ
Pressious Arvanitidis
Η ιδέα πίσω από τη δημιουργία αυτής της συσκευασίας ήταν η ανάγκη της εταιρείας Mapei να προσφέρει μία χάρτινη συσκευασία αλλά ταυτόχρονα ασφαλής στη μεταφορά της, που θα αποτελούσε το χριστουγεννιάτικο δώρο για τους συνεργάτες της. Η πρόκληση και ταυτόχρονα η ιδιαιτερότητα στην εργασία ήταν να δοθεί ένας άλλος χαρακτήρας σε αυτό το είδος χαρτιού, corrugated (κυματοειδές) χαρτί ή αλλιώς οντουλέ, σε σχέση με αυτόν που έχουμε συνηθίσει. Αυτόν, δηλαδή, της μεταφοράς εμπορευμάτων.

Καφεκοπτεία Λουμίδη
Συσκευασία Ecommerce Box Καφεκοπτεία Λουμίδη
Η τρίτη γενιά της Οικογένειας Λουμίδη εξελίσσει την αιώνια παράδοση των Καφεκοπτείων Λουμίδη και φέρνει τα προϊόντα της στην πόρτα του πελάτη, μεταφέροντας τη μοναδική εμπειρία καφέ στο χώρο του. Η εικαστική προσέγγιση του ecommerce box & inserts προβάλει επιτυχημένα την εικόνα του brand μέσα από σύγχρονες τάσεις και vintage στοιχεία.

Apivita SA
Νέο σωληνάριο PCR PE για καθαρισμό προσώπου – Black detox cleanser
H βιωσιμότητα είναι έννοια ενσωματωμένη στο DNA της APIVITA, η οποία παίρνει μορφή σε κάθε νέα ανάπτυξη. Για πρώτη φορά, με αφορμή το νέο, μαύρο καθαριστικό προσώπου, η εταιρεία χρησιμοποίησε σωληνάρια, φτιαγμένα από ανακυκλωμένο πολυαιθυλένιο, αποσκοπώντας στο να περιορίσει το οικολογικό αποτύπωμα της σε νέες ανάγκες πλαστικού υλικού, ενσωματώνοντας ταυτόχρονα καινοτομίες που αφορούν στο sustainable packaging.

Α.Χατζόπουλος Α.Ε.
Lincoln & York’s Recyclable Packaging for Coffee
Η εταιρεία εμμένει με αφοσίωση στους συνεργάτες της και στην επίτευξη των στόχων αειφορίας. Σε αυτό το πλαισιο παρουσίασε το X-CYCLE, τη νέα και πλήρη σειρά ανακυκλώσιμων λύσεων συσκευασίας. Σχεδιάστηκε για έναν καλύτερο μελλοντικό πλανήτη, φέρνοντας στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου μια πλήρη γκάμα ανακυκλώσιμων συσκευασιών για όλες τις PE για καφέ, σε συνεργασία με την καφετιέρα Lincoln & York.

ΔΕΛΤΑ Τροφιμα ΑE
Life Relaunch 2019 (2 Gold)

Έχοντας στο DNA του την καινοτομία, ο LIFE χυμός προχώρησε το 2019 σε ολιστική αλλαγή, με νέες γεύσεις και upgrade συνταγών. Όλα αυτά σε ένα νέο, μοναδικό και σύγχρονο μπουκάλι με ολοκαίνουριο εικαστικό στις ετικέτες του. ‘Αλλωστε, ένα μεγάλο επαναλανσάρισμα παρουσιάζει και ένα νέο concept, με τη δημιουργία 3 ξεχωριστών σειρών: Φρούτα του Τόπου, Super Fruits και Φρούτα εποχής.

Μύλοι Δάκου
Επετειακή συσκευασία 145 χρόνια – Αλεύρι για Όλες τις Χρήσεις ΜΥΛΟΙ ΔΑΚΟΥ
Η επετειακή συσκευασία ΜΥΛΟΙ ΔΑΚΟΥ αναδεικνύεται από το στάχυ, που γιορτάζει και γίνεται χρυσό. Αποτελεί κυρίαρχο στοιχείο του εικαστικού της, ενώ σε λευκό φόντο, απεικονίζεται μια ξύλινη μπασίνα (λεκάνη) με αλεύρι, αυγά και τον πλάστη, εργαλεία δημιουργίας και έκφρασης αγάπης των γιαγιάδων μας.

Ολυμπιακή Ζυθοποιία
Νέα Εμφάνιση Μπύρα Kaiser Pilsner
Ανανέωση στην εμφάνιση της μπύρας Kaiser Pilsner μετά από 40 χρόνια, ώστε να γίνει πιο μοντέρνα, σύγχρονη και να ξεχωρίσει ακόμη περισσότερο στο ράφι. Βασικές προϋποθέσεις ήταν να επικοινωνηθούν αποτελεσματικά οι αξίες της μάρκας (υψηλή ποιότητα, premiumness, αυθεντικότητα και κομψότητα), προσελκύοντας την προσοχή νέων καταναλωτών, κάνοντάς την τον απόλυτο εκφραστή του The Art of Making Beer

Allbright Advertising
Σχεδιασμός νέας σειράς μπισκότων Αλλατίνη ΓΕΜΑΤΑ
Η Αλλατίνη ήθελε να διευρύνει τη γκάμα των προϊόντων της στην κατηγορία IN PASSION με μια νέα σειρά: ΓΕΜΑΤΑ Συνδέοντας τη στρατηγική της Αλλατίνη με τις συγκεκριμένες ανάγκες του project, η Allbright Advertising σχεδιασε τις τρεις νέες συσκευασίες.

Βιομηχανία Ζυμαρικών ΗΛΙΟΣ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΕΙΝ Creative Team
Artesian Pasta Straws από την Βιομηχανία Ζυμαρικών ΗΛΙΟΣ
Με έμφαση στην καινοτομία η βιομηχανία ζυμαρικών ΗΛΙΟΣ κατασκεύασε τα artesian pasta straws, ένα προϊόν που έχει σχεδιαστεί με γνώμονα το σεβασμό στο περιβάλλον. Φτιαγμένα από ζυμαρικό, είναι 100% βιοδιασπώμενα. Η συσκευασία είναι 100% οικολογική και ο σχεδιασμός είναι λιτός και ευανάγνωστος. Η συσκευασία εκτός από «καθαρή», ανακυκλώσιμη και οικολογική είναι επίσης, ιδιαίτερα πρακτική.

SPECIAL MENTION

ΙNOVA
INOVA rPET/Silver,
INOVA High Barrier/Bronze,
INOVA Bioplastics/Bronze
Στηριζόμενη στη 40χρονη εμπειρία, τεχνογνωσία και εξειδίκευσή της, η INOVA μπαίνει δυναμικά στον τομέα των βιοπλαστικών, ενισχύοντας το ρόλο της στον τομέα της βιώσιμης ανάπτυξης. Παράλληλα, ανέπτυξε και εφαρμόζει τη χρήση υλικού PET, προκειμένου να διασφαλίζεται ο χρόνος ζωής του προϊόντος στο ράφι. Τέλος, για τη μείωση των επιπτώσεων πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον, ανέπτυξε και παρήγαγε συσκευασίες τροφίμων με υλικά rPET (Recycled Post Concumer PET).

Mastihashop
Mastihakids – παιδική σειρά καλλυντικών/Silver
Εspresso capsules – κάψουλες με μαστιχέλαιο Χίου/Bronze
H σχεδιαστική πρόκληση ήταν να αποδοθεί αυτή η ιδιαίτερη σχέση εσπρέσσο και μαστιχελαίου. Επιλέχθηκαν χρώματα σκούρο μπλε και καφέ, ενώ το κεντρικό εικαστικό αποδόθηκε με την τεχνοτροπία γκραβούρας. Με τον σχεδιασμό αυτόν αποδόθηκε το premiumness της συσκευασίας. Από την άλλη πλευρά, η παιδική σειρά αφορά στη νέα σειρά καλλυντικών με μαστίχα για παιδιά. Αποτελείται από 3 προιόντα: αφρόλουτρο/σαμπουάν, οδοντόκρεμα και αντηλιακό. Ασφαλώς, δημιουργήθηκε λογότυπο για τη σειρά: mastihakids. Ο σχεδιασμός βασίζεται στα έντονα χρώματα και στα σκίτσα με ζωάκια και κάποια συνοδευτικά γραφικά.

Η αιώνια λιακάδα μιας καθαρής ενέργειας

Το ευρωπαϊκό μοντέλο για τον ηλεκτρισμό (European Target Model) έχει ως στόχο την ενοποίηση των επιμέρους ηλεκτρικών αγορών και τη δημιουργία μιας ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς με τους κάτωθι στόχους:
• Aύξηση του ανταγωνισμού στην παραγωγή ενέργειας όσο και στην κατανάλωση.
• Διάχυση φθηνότερης ενέργειας ανάμεσα στα κράτη-μέλη μέσω των διασυνδέσεων με αποδέκτη τον τελικό καταναλωτή.
• Αυξημένη ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού και λειτουργία των αποδοτικότερων μονάδων εντός της ενιαίας αγοράς.
• Απανθρακοποίηση του ενεργειακού μίγματος και πορεία προς μια οικονομία μηδενικού άνθρακα.
Για το χώρο των ΑΠΕ, η έναρξη λειτουργίας του Target Model σηματοδοτεί την περίοδο μετάβασης από την παθητική στην ενεργητική συμμετοχή στην αγορά, από την «ανωριμότητα» της σταθερής τιμής πώλησης στην «ωριμότητα» της μεταβλητής τιμολόγησης και της συνεχούς πρόβλεψης της ενεργειακής παραγωγής.

Οι ΑΠΕ με το Target Model, αποκτούν «υποχρεώσεις εξισορρόπησης», δηλαδή υποχρεούνται να δηλώνουν το ωριαίο πρόγραμμα παραγωγής τους στην Αγορά Επόμενης Ημέρας (Day Ahead Market – DAM), να υπολογίζουν τις αποκλίσεις από την πραγματική τους παραγωγή και να βελτιώνουν τις δηλώσεις τους στην Ενδοημερήσια αγορά (Intraday Market – IDM). Οι εναπομείνασες αποκλίσεις εντέλει συμμετέχουν στην τελική αγορά εξισορρόπησης.Οι παραγωγοί ΑΠΕ με φωτοβολταϊκά έργα άνω των 400kWp και αιολικών σταθμών με ισχύ άνω των 3MW υποχρεώνονται να συμμετέχουν στην αγορά, παρέχοντας προβλέψεις για την επόμενη ημέρα, αλλά και να πραγματοποιούν διορθώσεις στην ενδοημερήσια αγορά. Η συμμετοχή τους στην αγορά ενέργειας μπορεί να γίνει είτε απευθείας, είτε μέσω των Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης ΑΠΕ (ΦοΣΕ) που έχουν ιδρυθεί για το σκοπό αυτό, εκμεταλλευόμενοι τη δυνατότητα συνολικής δήλωσης παραγωγής ενός χαρτοφυλακίου έργων ΑΠΕ διαφορετικής τεχνολογίας και ευρύτερης γεωγραφικής διασποράς. Ως αποτέλεσμα, προσφέρουν μεγαλύτερη ακρίβεια στη συνολική ωριαία πρόβλεψη παραγωγής των έργων εντός του χαρτοφυλακίου τους και μειώνουν έτσι τον κίνδυνο αποκλίσεων (κατά συνέπεια και των αντίστοιχων χρεώσεων).

H ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΦοΣΕ
Η πλήρης λειτουργία του ενιαίου συνόλου των νέων αγορών (Target Model) έχει προγραμματιστεί στην 1η Νοεμβρίου 2020. Στη λειτουργία της ενδοημερήσιας Αγοράς Συνεχούς Συναλλαγής, σύμφωνα με τον Κανονισμό Αγοράς Εξισορρόπησης, θα εφαρμοστούν πλήρως οι χρεώσεις αποκλίσεων και μη συμμόρφωσης και για τα χαρτοφυλάκια ΑΠΕ.

Σε αυτήν τη φάση αναμένεται αύξηση στο κόστος εκπροσώπησης, που θα περιλαμβάνει πλέον τις αυξημένες χρεώσεις αποκλίσεων, η οποία θα προσδιοριστεί αφού λειτουργήσει το νέο μοντέλο αγοράς και η αγορά εξισορρόπησης για διάστημα μερικών μηνών. Ιδιαίτερη αξία για ένα ΦοΣΕ έχουν τα κάτωθι:
• Tο μέγεθος του χαρτοφυλακίου των εκπροσωπούμενων σταθμών, καθώς το σφάλμα πρόγνωσης και κατά συνέπεια οι αποκλίσεις μειώνονται όσο το χαρτοφυλάκιο των ΑΠΕ αυξάνεται.
• Η τεχνική δυνατότητα του ΦοΣΕ να διαθέτει ακριβείς προγνώσεις παραγωγής μέσω της συνεχούς επικοινωνίας με τους σταθμούς ΑΠΕ, συνδυάζοντας στοιχεία όπως η διαθεσιμότητά τους και εξελιγμένα μοντέλα πρόγνωσης.

Ένας ΦοΣΕ, που εκπροσωπεί πολλούς σταθμούς με σημαντική γεωγραφική και τεχνολογική διασπορά θα είναι σε θέση να μειώνει σημαντικά την αβεβαιότητα μέσω της διαφοροποίησης των χαρτοφυλακίων και του μεγάλου αριθμού των σταθμών ΑΠΕ. Συνεπώς θα είναι σε θέση να ελαχιστοποιεί το σφάλμα της πρόγνωσης, έτσι ώστε να κρατά το κόστος αποκλίσεων σε χαμηλά επίπεδα.

ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ
Οι καιρικές συνθήκες διαδραμάτιζαν ανέκαθεν καθοριστικό ρόλο στον ενεργειακό τομέα, διαμορφώνοντας το επίπεδο της ζήτησης και τη δυνατότητα παραγωγής ενέργειας, ιδιαίτερα από ΑΠΕ. Η μετεωρολογική πρόβλεψη, που παραδοσιακά είχε έντονη σημασία, αποτελεί πλέον απαραίτητη προϋπόθεση για τη δραστηριοποίηση στη σύγχρονη ενεργειακή αγορά.
Εξειδικευμένες εταιρείες δραστηριοποιούνται στο χώρο των μετεωρολογικών προβλέψεων, έχοντας εξελίξει την ακρίβεια των προβλέψεων που παρέχουν και εμπλουτίσει τις υπηρεσίες τους, παρέχοντας τη δυνατότητα πρόβλεψης παραγωγής για σταθμούς ΑΠΕ. Παραγωγοί ΑΠΕ, Διαχειριστές Δικτύων και ΦοΣΕ έχουν πλέον τη δυνατότητα επιλογής μετεωρολογικής πρόβλεψης και πρόγνωσης παραγωγής, ο κάθε ένας ανάλογα με τις ανάγκες του. Η παροχή προβλέψεων αποτελεί επίσης, απαραίτητο εργαλείο για τις εταιρείες διαχείρισης χαρτοφυλακίων έργων αλλά και παροχής συντήρησης και λειτουργίας σταθμών ΑΠΕ, οι οποίες λαμβάνοντας εξειδικευμένες ανά έργο μετεωρολογικές προβλέψεις έχουν το πλεονέκτημα του ορθότερου προγραμματισμού των εργασιών συντήρησης, συμβάλλοντας στη βελτιστοποίηση της παραγωγής.

Για τους ιδιοκτήτες φ/β και αιολικών σταθμών, παραγωγούς, διαχειριστές χαρτοφυλακίου, διαχειριστές δικτύου, Διαχειριστές Ηλεκτρικών Συστημάτων και προμηθευτές/παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, οι ακριβείς προβλέψεις παραγωγής δίνουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και διευκολύνουν τη λειτουργία τους. Είναι σημαντικό οι προβλέψεις ενεργειακής παραγωγής να παρέχουν την ευκρίνεια και την κλίμακα που ικανοποιεί συγκεκριμένες επιχειρηματικές ανάγκες.

ΠΟΛΛΑΠΛΑ ΚΑΙΡΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ
Τα παγκόσμια καιρικά μοντέλα ενισχύονται με υψηλής ανάλυσης, εσωτερικά μοντέλα, εξασφαλίζοντας ακριβείς προβλέψεις για οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ, σε οποιαδήποτε τοποθεσία στον κόσμο.
Η πρόβλεψη παραγωγής ενέργειας βασίζεται σε αριθμητική είσοδο πολλαπλών καιρικών μοντέλων. Η εκτεταμένη εμπειρία ανάπτυξης και λειτουργίας αριθμητικών καιρικών μοντέλων σε συνδυασμό με την πρόσβαση σε υψηλής ανάλυσης δεδομένων καιρού αποτελούν το βασικό κλειδί για την παραγωγή προγνώσεων ακριβείας. Για την ελαχιστοποίηση του συνολικού σφάλματος πρόγνωσης, τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας των προγνώσεων και την ακριβή περιγραφή πιθανών εναλλακτικών καιρικών εξελίξεων, συνίσταται η χρήση τουλάχιστον τριών μετεωρολογικών μοντέλων.

Οι προβλέψεις που βασίζονται σε τρεις διαφορετικές εισόδους μοντέλου καιρού, Μεσο-κλίμακα IRIE με όριο GFS, Μεσο-κλίμακα IRIE με όριο ECMWF και ECMWF, παράγονται για κάθε μεμονωμένο μοντέλο καιρού και η κύρια πρόβλεψη είναι ο σταθμισμένος μέσος όρος των τριών.
Οι είσοδοι στα μοντέλα πρόγνωσης ηλιακής και αιολικής ενέργειας είναι προβλέψεις ακτινοβολίας, θερμοκρασίας SFC, κάλυψης χαμηλού, μεσαίου και υψηλού ύψους νεφών, υγρασίας, βαρομετρικών πιέσεων, τεχνικά στοιχεία του εξοπλισμού των φωτοβολταϊκών και των αιολικών σταθμών παραγωγής, καθημερινή μεταβολή της ηλιακής ακτινοβολίας και στατιστική βαθμονόμηση. Το μοντέλο πρόβλεψης βαθμονομείται αρχικά με τη χρήση ιστορικών δεδομένων και συνεχίζει να βαθμονομείται αυτό-διορθώνοντας συνεχώς την πρόγνωση που παράγεται κατά την πλήρη λειτουργία του μέσω της συνεχούς επικοινωνίας του με τα συστήματα τηλεμετρίας και παρακολούθησης των σταθμών ΑΠΕ.

Έως τώρα στην Ελλάδα, οι αρχικές απαιτήσεις πρόβλεψης είναι σε ωριαία ανάλυση, καθώς η αγορά ενέργειας λειτουργεί σε ημερήσιο πλαίσιο, ωστόσο οι απαιτήσεις της ενδοημερήσιας αγοράς προϋποθέτουν ανάλυση 15 λεπτών, εάν και τα πλέον εξελιγμένα προγνωστικά μοντέλα παρέχουν τη δυνατότητα παροχής προγνώσεων και σε μικρότερη ανάλυση.

Ο ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΝΜΑΕ
Στην Ελλάδα έχουν πραγματοποιηθεί συγκριτικές αξιολογήσεις προβλέψεων και πραγματικών παραγωγών για πληθώρα φωτοβολταϊκών και αιολικών έργων σε όλη την επικράτεια, στα πλαίσια παροχής προγνώσεων σε ιδιώτες παραγωγούς ΑΠΕ καθώς και Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦοΣΕ) για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του ενός πλήρους έτους.
Επιγραμματικά αναφέρεται ο συντελεστής ΝΜΑΕ, που είναι το κανονικοποιημένο μέσο απόλυτο σφάλμα μεταξύ της προβλεφθείσας και επιτευχθείσας παραγωγής και χρησιμοποιείται ευρέως για την αξιολόγηση προγνωστικών μοντέλων.

Ο συντελεστής ΝΜΑΕ για τα φ/β έργα κυμαίνεται μεταξύ 2-4% και για τα αιολικά πάρκα μεταξύ 9-12%. Τα συγκεκριμενα ποσοστά είναι εξαιρετικά χαμηλά αν αναλογιστεί κανείς ότι κατά τις εν λόγω αξιολογήσεις τα μοντέλα παρήγαγαν προγνώσεις παραγωγής σύμφωνα με την αρχική βαθμονόμιση τους βάσει των ιστορικών δεδομένων λειτουργίας των σταθμών ΑΠΕ, χωρίς αυτόματη σύνδεση ανταλλαγής πραγματικών δεδομένων κατά την λειτουργία των έργων μέσω των SCADA τους και πληροφόρησης για τα συμβάντα διακοπής λειτουργίας τους προγραμματισμένη ή μη (συντήρηση, βλάβες κ.α.).

 

 

Το 5G εκτοξεύει έξι βιομηχανικούς κλάδους

Με υψηλές ταχύτητες τρέχει στην Ελλάδα η διαδικασία εγκατάστασης της τεχνολογικής υποδομής, που θα σημάνει το πέρασμα της ελληνικής βιομηχανίας σε μια νέα εποχή αυξημένης παραγωγικότητας και πολλαπλών δυνατοτήτων. Το τηλεπικοινωνιακό δίκτυο πέμπτης γενιάς, το 5G όπως έχουμε μάθει να το αποκαλούμε, θα ξεκινήσει να εγκαθίσταται μέσα στους πρώτους μήνες του επόμενου έτους και σύμφωνα με τον προγραμματισμό, έως τον Νοέμβριο του 2021 θα έχει ξεκινήσει να καλύπτει αρκετές από τις πολυπληθέστερες περιοχές της χώρας.
Η εκκίνηση της διαδικασίας για την εξάπλωση του 5G και στη χώρα μας έγινε εφικτή μετά την ψήφιση του νόμου για την Ψηφιακή Διακυβέρνηση και τις Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες στη Βουλή, μόλις στις 22 Σεπτεμβρίου.

Δύο μέρες μετά, στις 24 Σεπτεμβρίου, η ολομέλεια της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) ενέκρινε ομόφωνα τη δημοσίευση του τεύχους προκήρυξης του διαγωνισμού για τη δημιουργία του δικτύου. Βάσει του διαγωνισμού που προκηρύχθηκε, στους κατασκευαστές και αναδόχους του έργου θα χορηγηθούν δικαιώματα χρήσης ραδιοσυχνοτήτων σε τέσσερεις διαφορετικές ζώνες (700 MHz, 2 GHz, 3400-3800 MHz και 26 GHz). Με αυτόν τον τρόπο, το διαδίκτυο στην Ελλάδα θα μπορεί να γίνει έως και 100 (!) φορές ταχύτερο σε σχέση με τις ψηφιακές ταχύτητες που επιτρέπει το σημερινό δίκτυο τέταρτης γενιάς.

Έτσι, στην εποχή της πανδημίας, όπου οι ψηφιακές υποδομές αποδεικνύονται ζωτικής σημασίας για μια σειρά από επαγγελματικές δραστηριότητες, η χώρα μας θα μπορέσει να ξεκινήσει να στηρίζει την αναπτυξιακή της στρατηγική σε πολύ πιο στέρεες βάσεις.
Αξίζει να σημειωθεί πως ο συνολικός αριθμός των συνδρομών 5G αναμένεται να ανέλθει σε 190 εκατομμύρια μέχρι το τέλος του 2020 και να φτάσει τα 2,8 δισεκατομμύρια μέχρι το τέλος του 2025.

Τα οφέλη για τις επιχειρήσεις
Στις απλές, διαπροσωπικές επικοινωνίες είναι αυτονόητο ότι ένα διαδίκτυο με εκατονταπλάσιες ταχύτητες θα επιφέρει τεράστιες αλλαγές. Ωστόσο, στον επιχειρηματικό και βιομηχανικό τομέα, η πρόοδος που μπορεί να επιτευχθεί είναι ακόμα μεγαλύτερη. Σύμφωνα με τον Σωτήρη Γούδο, αναπληρωτή καθηγητή του τμήματος Φυσικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, τα οφέλη από την εγκατάσταση του δικτύου πέμπτης γενιάς για τις επιχειρήσεις μπορούν να διαχωριστούν σε τρεις κατηγορίες: τη μεταφορά δεδομένων, την υποστήριξη του αριθμού των συνδέσεων και τα εργασιακά δεδομένα. Το πιο προφανές –και το πιο γνωστό– πλεονέκτημα που παρέχουν τα δίκτυα 5G για επιχειρήσεις είναι οι πολύ υψηλότερες ταχύτητες δεδομένων σε σχέση με το 4G. «Το 5G μπορεί να είναι έως και 100 φορές γρηγορότερο από το 4G, καθώς θεωρητικά η μέγιστη ταχύτητα μπορεί να προσεγγίσει τα 10Gbps. Τέτοιες ταχύτητες δεδομένων του 5G μπορούν να δώσουν τεράστια ώθηση στις εταιρείες και στη βιομηχανία της χώρας. Ο όγκος των δεδομένων που δημιουργούν οι επιχειρήσεις αυξάνεται καθημερινά. Κατά συνέπεια με τις ταχύτητες του δικτύου 5G, η μεταφορά τεράστιων ποσοτήτων δεδομένων δεν θα είναι πλέον πρόβλημα. Επιπλέον, τα δίκτυα 5G μπορούν να υποστηρίξουν έως ένα εκατομμύριο συσκευές ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, γεγονός που επιτρέπει στις επιχειρήσεις να υποστηρίζουν ένα πολύ μεγάλο αριθμό συσκευών στην υποδομή τους. Μεγάλη ώθηση αναμένεται να δώσει το 5G και στην εργασία από απόσταση, καθώς με τις μεγάλες ταχύτητες οι εργαζόμενοι θα μπορούν να συνδέονται στα εταιρικά δίκτυα από οπουδήποτε», τονίζει ο Σ. Γούδος, o οποίος είναι και ακαδημαϊκό στέλεχος στο Εργαστήριο Ραδιοεπικοινωνιών του ΑΠΘ.

Παράλληλα, ο έγκριτος καθηγητής αναφέρει πως εκτός από τη βιομηχανία υπάρχουν αρκετοί τομείς επιχειρηματικότητας, οι οποίοι αναντίρρητα θα ευνοηθούν από το 5G. «Η επίδραση του 5G αναμένεται να είναι μεγαλύτερη σε 5 τομείς. Στην υγεία όπου θα μπορούν να γίνονται χειρουργικές επεμβάσεις από απόσταση με ρομποτικούς βραχίονες και όλα τα ιατρικά δεδομένα των ασθενών θα είναι διαθέσιμα στο ιατρικό προσωπικό σε πραγματικό χρόνο και θα επεξεργάζονται από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Στη βιομηχανία/κατασκευές όπου το 5G θα φέρει την 4η βιομηχανική επανάσταση με τη χρήση drones και την επαυξημένη πραγματικότητα. Στην αυτοκινητοβιομηχανία όπου τα οχήματα χωρίς οδηγό θα επικοινωνούν μεταξύ τους με 5G για να αποφύγουν την σύγκρουση. Στο εμπόριο με τη χρήση συσκευών επαυξημένης πραγματικότητας, που θα μας μεταφέρουν εικονικά στο κάθε κατάστημα και π.χ. θα δοκιμάζουμε ρούχα εικονικά ή ακόμα και την οδήγηση ενός νέου μοντέλου αυτοκινήτου. Επιπλέον, θα επωφεληθεί και η βιομηχανία της ψυχαγωγίας με τη χρήση επαυξημένης πραγματικότητας και τη δυνατότητα μεταφοράς της επεξεργασίας π.χ. των δεδομένων παιχνιδιών στο υπολογιστικό νέφος», προσθέτει ο Σωτήρης Γούδος.

Παρ’ όλα αυτά, ειδικά για τον κλάδο της βιομηχανίας, διεθνείς έρευνες έχουν καταδείξει εδώ και αρκετό καιρό τους συγκεκριμένους βιομηχανικούς τομείς, οι οποίοι μπορούν να ευνοηθούν από την έναρξη της λειτουργίας των δικτύων πέμπτης γενιάς. Τον Ιούνιο του 2020, το “Ericsson Mobility Report” προχώρησε σε προβλέψεις για τον συνολικό αριθμό συνδρομών 5G σε παγκόσμιο επίπεδο. Σημείωνε όμως, πως στην εξέλιξη αυτής της νέας τεχνολογικής υποδομής, η αριθμητική εξέλιξη των σχετικών συνδέσεων δεν είναι το ζητούμενο. Πέρα από τη μέτρηση της επιτυχίας του 5G σε αριθμό συνδρομών, τα αποτελέσματα του τελικά θα κριθούν από τα οφέλη που αυτό φέρνει σε ανθρώπους και επιχειρήσεις. Το 5G δημιουργήθηκε για καινοτομία και αυτή η κρίση ανέδειξε την πραγματική αξία της συνδεσιμότητας και το ρόλο που αυτή μπορεί να διαδραματίσει στην επανεκκίνηση των οικονομιών ανά τον κόσμο, τονίστηκε στην έκθεση της Ericsson.
Σύμφωνα με την έρευνα της Ericsson οι κλάδοι που θα καρπωθούν τα μεγαλύτερα οφέλη, είναι οι εξής:

Μεταποίηση
Το 5G πρόκειται να αυξήσει την ευελιξία και την αποτελεσματικότητα της μεταποιητικής βιομηχανίας, βελτιώνοντας την ασφάλεια και ελαττώνοντας τα κόστη συντήρησης. Η εγκατάσταση των δικτύων πέμπτης γενιάς θεωρείται προαπαιτούμενο για την ενίσχυση των αυτοματισμών, την εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης και την εισαγωγή του Internet of Things στα εργοστάσια. Η παραγωγή και η λειτουργία των βιομηχανικών μονάδων θα μπορέσουν να διεξάγονται παράλληλα με την κατάλληλη εκπαίδευση του προσωπικού, με τις επισκευές και τη συντήρηση των μηχανημάτων και υποδομών.

Ενέργεια
Θεωρητικά, το 5G μπορεί όχι απλά να ελαχιστοποιήσει, αλλά να οδηγήσει σε απόλυτο εκμηδενισμό τις απώλειες που έχουν τα δίκτυα του ηλεκτρισμού. Η νέα γενιά των συνδέσεων μπορεί να παρέχει μια οριζόντια και κάθετη κατόπτευση των δικτύων, στοχοποιώντας με μεγάλη ακρίβεια τις παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν σε περίπτωση βλάβης. Από την πλευρά της κατανάλωσης, ο πολλαπλασιασμός της ταχύτητας των διαδικτυακών συνδέσεων αυξάνει σε μέγιστο βαθμό τις δυνατότητες ενεργειακής οικονομίας. Από όπου κι αν βρίσκονται οι καταναλωτές ηλεκτρισμού όλων των τάσεων, θα μπορούν να διαπιστώσουν ποιες δραστηριότητες είναι οι πιο ενεργοβόρες, ρυθμίζοντας τη λειτουργία της επιχείρησης με τον πιο αποδοτικό τρόπο.

Εφοδιαστική αλυσίδα
Για τα μεταφερόμενα προϊόντα, η χρήση του 5G θα μπορούσε εύκολα να οδηγήσει στη δημιουργία ενός πολύ μεγάλου αριθμού δεδομένων, το οποίο εξίσου εύκολα, θα μπορούσε να είναι προσβάσιμο, σε όλους όσοι λαμβάνουν μέρος σε μια εφοδιαστική αλυσίδα. Επιπλέον, αυτός ο αριθμός δεδομένων θα μπορούσε να είναι προσβάσιμος ακόμα και σε πραγματικό χρόνο! Τα δεδομένα αυτά μπορεί να αφορούν την ακριβή τοποθεσία που βρίσκονται π.χ. οι πρώτες ύλες που έχει παραγγείλει μια βιομηχανία και βέβαια, πολλά άλλα χρήσιμα και κρίσιμα δεδομένα, όπως η θερμοκρασία, η πίεση, η υγρασία κτλ.

Τρόφιμα
Από την αγροτική παραγωγή μέχρι τη συσκευασία ενός τρόφιμου ή ποτού, το 5G θα επιτρέψει τον απόλυτο αυτοματισμό όλων των σταδίων παραγωγής. Στις γεωργικές καλλιέργειες, η νέα γενιά δικτύων μπορεί να εντοπίσει ακόμα και ποιο φυτό ή ποιος καρπός χρειάζεται περισσότερο ή λιγότερο λίπασμα ή άρδευση.
Έπειτα, σε υγειονομικούς όρους, μπορεί να προκύψει μεγιστοποίηση της ασφάλειας των τροφίμων και πλήρης έλεγχος από τους υπεύθυνους των εργοστασίων, οποιονδήποτε ζητημάτων δύναται να προκύψουν για την ασφάλεια της κατανάλωσης των προϊόντων.

Μεταφορές
Εφαρμογές σε κινητά, πίνακες τηλεματικής, δορυφορική πλοήγησης. Η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει δημιουργήσει αυτά και δεκάδες άλλα προϊόντα που πλαισιώνουν και αναβαθμίζουν την βιομηχανία των οχημάτων και των μεταφορών. Το 5G θα μπορέσει να τονώσει ολόκληρο τον κλάδο, βελτιώνοντας σημαντικά τη χρησιμότητα και την ακρίβεια αυτών των προϊόντων και των εφαρμογών. Η ενίσχυση της ταχύτητας των δικτύων είναι επίσης δεδομένο ότι θα περιορίσει και την κατανάλωση των καυσίμων για τα οχήματα όλων των κατηγοριών, ενώ θα επιτρέψει με σχεδόν απόλυτη ακρίβεια, την πρόβλεψη του χρόνου μιας μετακίνησης ή ενός ταξιδιού.
Αμυντική βιομηχανία
Οι τηλεπικοινωνίες είναι ένας από τους πιο κρίσιμους παράγοντες για την επιτυχία της βιομηχανίας των αμυντικών συστημάτων. Η δυνατότητα συλλογής δεδομένων σε πραγματικό χρόνο και η μεταφορά τους σε διάφορες συσκευές αποτελεί ζητούμενο για τον παγκόσμιο κλάδο της αμυντικής βιομηχανίας εδώ και χρόνια. Το 5G έρχεται για να λύσει αυτό το ζήτημα, καθώς δίνει πλέον τη δυνατότητα της επικοινωνίας σε κάθε στρατιωτικό όχημα ή συσκευή ή ακόμα και στους στρατιώτες, σε οποιοδήποτε γεωγραφικό σημείο ή χώρο κι αν βρίσκονται.

Η «απειλή»
Βεβαίως, όπως είναι γνωστό, το ζήτημα της εξάπλωσης του δικτύου 5G δεν έχει απασχολήσει την κοινή γνώμη για τους σωστούς λόγους. Όπως συμβαίνει συχνά με κάθε νέα σημαντική τεχνολογική πρόοδο, έτσι και με τα δίκτυα πέμπτης γενιάς, αρκετοί θεωρούν ότι κρύβουν απειλές για τη δημόσια υγεία και εν γένει, μεγάλους κινδύνους για την ανθρωπότητα…
Μιλώντας στο Plant, ο Κωνσταντίνος Κάππας, καθηγητής Ιατρικής Φυσικής και Ακτινοφυσικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας και του Ιατρικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, αναφέρεται σε όλες τις ακαδημαϊκά εγκεκριμένες και διεθνείς οδηγίες, οι οποίες ορίζουν τα ακριβή ζητήματα που προκύπτουν από την ακτινοβολία των τηλεπικοινωνιών. Όπως επισημαίνει ο ίδιος, στην πραγματικότητα το 5G είναι ακόμα πιο ασφαλές από τα δίκτυα προηγούμενων γενεών. «Οι βασικοί περιορισμοί για την φασματική περιοχή της νέας τεχνολογίας 5G συμπεριλαμβάνονται στις ισχύουσες οδηγίες, ενώ η έκθεση του ατόμου γίνεται όλο και περισσότερο επιδερμική αυξανομένης της συχνότητος», τονίζει ο καθηγητής.

«Σε σχέση με την ισχύουσα οδηγία ασφαλείας, υπάρχουν μικρές διαφορές, οι οποίες όμως δεν συνιστούν διαφοροποίηση των ορίων ασφαλείας (Βασικοί Περιορισμοί και Επίπεδα Αναφοράς) για τις συχνότητες (800, 900, 1800, 2100, 2600 MHz) των κινητών επικοινωνιών και την ολόσωμη έκθεση. Επίσης, δεν συνιστούν διαφοροποίηση για υψηλότερες συχνότητες, οι οποίες θα χρησιμοποιηθούν στο μέλλον για τις ανάγκες της 5ης γενιάς επικοινωνιών (5G)», προσθέτει ο Κωνσταντίνος Κάππας, αναφερόμενος με ακρίβεια και σε όλα όσα έχουν ακουστεί για το νέο δίκτυο. «Συνολικά, τα επιδημιολογικά στοιχεία για την έκθεση στην ραδιοκυματική ακτινοβολία της κινητής τηλεφωνίας δεν δεικνύουν καμμία αύξηση κινδύνου για εμφάνιση όγκων του εγκεφάλου και άλλων νεοπλασιών στην περιοχή της κεφαλής και του τραχήλου, άλλων νεοπλασιών στο υπόλοιπο σώμα και παιδικού καρκίνου. Επίσης, συμπτώματα “ηλεκτρο-ευαισθησίας” σε ορισμένα άτομα έχουν αποδειχθεί οριστικά ως ιδιοπαθή και μη-σχετικά με την ακτινοβολία. Ακόμη, δεν υπάρχει καμμία σχέση μεταξύ της χρήσης του κινητού τηλεφώνου από έγκυο και της ανάπτυξης του εμβρύου, ενώ, μελέτες της ανδρικής γονιμότητος είναι πολύ χαμηλής ποιότητος και δεν μπορούν να στηρίξουν οποιαδήποτε αιτιακή σχέση “έκθεση σε ραδιοκυματική ακτινοβολία – υπογονιμότητα”», καταλήγει ο καθηγητής Ιατρικής Φυσικής και ακτινοφυσικής.

Σε κάθε περίπτωση, ακόμα και οι πλέον δύσπιστοι μπορούν να βλέπουν όλα τα δεδομένα που υπάρχουν για την εκπομπή ακτινοβολίας σε όλα τα σημεία της Ελλάδας, μέσω της ιστοσελίδα της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, η οποία δημοσιοποιεί τις μετρήσεις που διενεργεί σε όλη τη χώρα, με τα στοιχεία να είναι διαθέσιμα προς όλους τους πολίτες.

Από την υλοποίηση της ιδέας μέχρι τη λειτουργία ενός εργοστασίου

Ο Γενικός Διευθυντής της ΙΩΝΙΚΗ Engineering, Δημήτρης Βεζέρης δίνει το insight του για τις σύγχρονες διαδικασίες σχεδιασμού, χρηματοδότησης και ανάπτυξης βιομηχανικών εγκαταστάσεων.

Ποια είναι η μέθοδος που ακολουθείτε κατά το σχεδιασμό βιομηχανικών κτιρίων;
Η ορθή μέθοδος σχεδιασμού βιομηχανικών κτιρίων (κατά την πρακτική της εταιρείας ΙΩΝΙΚΗ Engineering) έχει την ακόλουθη σειρά:
1. Καταγραφή εξοπλισμού.
2. Καταγραφή αναγκών σε υποδομές (ενέργεια, κεντρικά συστήματα και περιβαλλοντικοί όροι).
3. Χωροθέτηση γραμμών παραγωγής και συστημάτων.
4. Εξέταση βέλτιστων τεχνοοικονομικά πρακτικών λειτουργίας της παραγωγής και όλου του βιομηχανικού συστήματος.
5. Εξέταση σε μοντέλα προσομοίωσης.
6. Μελέτη κτιρίων, εγκαταστάσεων και κυκλοφορίας οχημάτων
7. Αδειοδοτήσεις και ένταξη σε προγράμματα ΕΣΠΑ. Η ένταξη σε πρόγραμμα μπορεί να γίνει και σε προηγούμενο στάδιο, μετά την καταγραφή και την προμελέτη.
Στα παραπάνω βήματα, οι μηχανικοί της βιομηχανίας ξέρουν πως θα παράξουν το προϊόν τους, οπότε εμπλέκονται στα βήματα (1) και (3) ενεργά και (4) ως ελεγκτές. Οι συνάδελφοι μηχανικοί της βιομηχανίας έχουν δει τρία με τέσσερα εργοστάσια, συνήθως μάλιστα του είδους που απασχολούνται. Οι μηχανικοί μας που σχεδιάζουν βιομηχανίες έχουν αντιμετωπίσει το λιγότερο δεκαπλάσιες από αυτές. Κατά συνέπεια καταλαβαίνετε ότι είναι θέμα εμπειρίας και προστιθέμενης αξίας αυτής στο σχεδιασμό. Όλοι οι παραπάνω θα πρέπει να συνεργαστούν για τον ορθό σχεδιασμό.

Ένα γραφείο από την Ξάνθη έχει αναλάβει αρκετά μεγάλα έργα σε Ελλάδα και εξωτερικό…
Μας έχει δοθεί η ευκαιρία να σχεδιάσουμε βιομηχανικά κτίρια και οργάνωση παραγωγής σε διάφορες χώρες όπως Κορέα, Βουλγαρία, Ιταλία και σήμερα Αμερική. Ξεκινήσαμε το 2005 με σχέδια τμημάτων παραγωγής καλσόν και εσωρούχων στη Βουλγαρία και σήμερα σχεδιάζουμε παραγωγή μπαταριών Traction Λιθίου και Οξέος μολύβδου στις Η.Π.Α. Αυτό είναι αποτέλεσμα της εμπιστοσύνης που εισπράττουμε από τους βιομήχανους, λόγω της τεχνογνωσίας των στελεχών μας και της μεθοδολογίας που ανέφερα, την οποία τηρούμε σε όλες τις περιπτώσεις, μικρών και μεγάλων βιομηχανικών εγκαταστάσεων.
Θεωρούμε ότι ο πιο άμεσος χρονικά τρόπος είναι πάντα ο ορθός. Πάντα όλοι μας θέλουμε τα πράγματα γρήγορα και οικονομικά. Συμφωνούμε. Αυτός είναι ο λόγος που εφαρμόζουμε απαρέγκλιτα την παραπάνω μεθοδολογία για τις μελέτες και τις αδειοδοτήσεις βιομηχανικών και ενεργειακών έργων. Έχει περίτρανα αποδειχθεί ότι οι πρόχειρες λύσεις είναι τροχοπέδη στην ανάπτυξη της δραστηριότητας. Εμείς δεν αποφεύγουμε να επανασχεδιάσουμε την εγκατάσταση από μηδενικής βάσης και να βρούμε τρόπο να φέρουμε τη βιομηχανία «εκεί που πρέπει» με το μικρότερο κόστος, πάντα με διαφάνεια και συνεργασία.

Πώς ορίζετε τη διαφάνεια στην κατασκευή;
Διαφάνεια έχουμε όταν διασφαλίζουμε την πλήρη αποσύνδεση κατασκευαστών και μηχανικών σχεδιασμού. Δεν εννοώ ότι θα έχουμε «περίεργες» συναλλαγές.Υποστηρίζω ότι ο σχεδιασμός θα πρέπει να λαμβάνει υπόψιν του το ύψος των διαθεσίμων κεφαλαίων επένδυσης, αλλά θα πρέπει και να μην επηρεάζεται από παράγοντες κατασκευαστικής ευκολίας. Έχω προσωπικά αντιμετωπίσει εργολάβους, όταν καλούνται να σχεδιάσουν, να λαμβάνουν υπόψιν τους κατασκευαστικές ευκολίες εις βάρος της μετέπειτα ευκολίας παραγωγής και λειτουργίας της βιομηχανίας. Για εμάς στην ΙΩΝΙΚΗ τέτοιες περιπτώσεις τις αντιλαμβανόμαστε ως καμπανάκια συναγερμού. Σε οποιαδήποτε τέτοια θέση ερχόμαστε πολύ επιφυλακτικοί σε όποιο τραπέζι «διαπραγματεύσεων». Για αυτό το λόγο εφαρμόζουμε την αλληλουχία ενεργειών, όπως πρώτα ο σχεδιασμός, η έγκριση από τα στελέχη της βιομηχανίας και μετά η δημοπράτηση του έργου σε εργολάβους, σύμφωνα με τα τελεσίδικα σχέδια και προδιαγραφές.
Κατά την εκτέλεση του έργου, ισχύουν οι πιστοποιήσεις από τους επιβλέποντες όπως επίσης, ο έλεγχος επιμετρήσεων για τις πληρωμές.

Ποιες είναι οι προκλήσεις που έρχεστε αντιμέτωποι κατά τη διάρκεια της επίβλεψης του έργου;
Εδώ είναι ξεκάθαρα η ποιότητα του έργου με συνέπεια στους χρόνους εκτέλεσης. Υπάρχει το γνωστό critical path, που πρέπει να ελέγχεται και να προλαμβάνεται η αλληλεπίδραση ενεργειών τροποποίησης του έργου με τους χρόνους εκτέλεσης. Τηρώντας τον κανόνα των «μη αλλαγών προδιαγραφών επωφελείας του εργολάβου», θα πρέπει ο συντονισμός να προλαμβάνει τους χρόνους ολοκλήρωσης του έργου μέσω της οργάνωσης των κατασκευαστικών εταιρειών. Αυτό σημαίνει ότι ο συντονιστής πρέπει να βλέπει αυτά που έρχονται παράλληλα με αυτά που εκτελούνται και να ζητάει από τον κατασκευαστή κάθε τρέχουσα εβδομάδα, το πλάνο του για την οργάνωση των επόμενων δύο εβδομάδων.
Εδώ έχουμε ένα κρίσιμο ζήτημα που πολλές φορές δυσκολεύει το συγχρονισμό. Αυτό το ζήτημα είναι η έγκαιρη παράδοση του εξοπλισμού, που θα παραγγείλει η βιομηχανία από τους προμηθευτές της και θα εγκατασταθούν στο υπό ανάπτυξη έργο. Ο συντονιστής λοιπόν, πρέπει να έχει την πληροφορία και την εικόνα της προμήθειας εργασιών κατασκευής αλλά και μηχανημάτων του όλου έργου.
Τα παραπάνω επηρεάζονται από την πορεία της χρηματοδότησης, η οποία πρέπει να είναι διασφαλισμένη από το ξεκίνημα του έργου και διαθέσιμη.

Οι ολοκληρωμένες λύσεις της ΙΩΝΙΚΗ Engineering συμπεριλαμβάνουν τη χρηματοδότηση;
Περιλαμβάνουν αρχικά την ένταξη του έργου σε πρόγραμμα χρηματοδότησης, μέσω του αναπτυξιακού νόμου ή των προγραμμάτων ΕΣΠΑ. Υπό αυτό το καθεστώς, το τμήμα οικονομολόγων της εταιρείας διασφαλίζει ότι όλες οι δαπάνες έργου και εξοπλισμού θα συμπεριληφθούν στον προϋπολογισμό της επένδυσης. Αυτή η επένδυση θα υποβληθεί προς έγκριση στο αρμόδιο γραφείο του υπουργείου, της περιφέρειας ή του φορέα διαχείρισης, αναλόγως το ύψος του προϋπολογισμού.
Στην ΙΩΝΙΚΗ Engineering ο συντονιστής του έργου, αναλαμβάνει επίσης το συντονισμό των εκταμιεύσεων των δόσεων από το πρόγραμμα επιδότησης. Ελέγχει αν όλες οι δαπάνες τιμολογούνται και πληρώνονται με τον προβλεπόμενο τρόπο και μόλις συμπληρωθεί ένα ικανό ποσοστό, υποβάλει φάκελο εκταμίευσης αντίστοιχης του έργου που ολοκληρώθηκε.

Τι στρατηγική ακολουθήσατε κατά τη διάρκεια της πανδημίας;
Τη στρατηγική της υποστήριξης των έργων μέσω της τηλεργασίας, όπου αυτό ήταν δυνατό ή όπου αυτό ήταν αναγκαίο. Οι μηχανικοί και οικονομολόγοι της εταιρείας εκπονούν τις μελέτες μέσω της χρήσης υπολογιστή και εξειδικευμένων προγραμμάτων σχεδίασης και μελέτης. Οι μηχανικοί των πελατών μας στις βιομηχανίες, όλοι χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, τηλεδιασκέψεις και προγράμματα ανάγνωσης ηλεκτρονικών αρχείων. Έτσι ολοκληρώσαμε στο ακέραιο και στην ώρα τους πολλά projects σε επίπεδο μελετών και σχεδιασμού. Τα έργα δημοπρατήθηκαν στην ώρα τους και με μεγαλύτερη χρήση και εξοικείωση με τα λογισμικά τηλεργασίας και συνεργασίας. Το μεγαλύτερο επίτευγμα είναι η παράδοση του έργου στην Αμερική. Πέρυσι τέτοιον καιρό σχεδιάζαμε τη βιομηχανική εγκατάσταση 10.000 τ.μ. παραγωγής μπαταριών στο Greensboro της North Carolina. Το Δεκέμβριο του 2019 δημοπρατήθηκε το έργο.

Σήμερα, ένα χρόνο μετά την αρχή του σχεδιασμού, έχει ήδη παραληφθεί η Α’ φάση (6.000 τ.μ.) και άμεσα παραλαμβάνουμε τη Β’ φάση του έργου (άλλα 2.000 τ.μ.), μέσω δικής μου επίσκεψης στις Η.Π.Α. Μέχρι το Δεκέμβριο του 2020 θα έχει ολοκληρωθεί η παράδοση όλου του έργου. Η τελευταία φάση προβλέπει εγκαταστάσεις από Ευρωπαϊκές εταιρείες. Μέσα στην εποχή της πανδημίας σχεδιάσαμε, δημοπρατήσαμε, τηλέ-επιβλέψαμε ένα έργο στις Η.Π.Α. αξίας εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο και παραδίδουμε επιτυχώς.

Βιομηχανικός εκσυγχρονισμός στη συντήρηση

Η βιομηχανική συντήρηση απομακρύνεται διαρκώς από τις παραδοσιακές πρακτικές της προληπτικής συντήρησης, των επιθεωρήσεων και των επισκευών και στρέφεται σε πιο σύνθετα και αποδοτικότερα συστήματα, που έχουν ως στόχο την αύξηση της αποδοτικότητας, της διαθεσιμότητας και της αξιοπιστίας του παραγωγικού εξοπλισμού των επιχειρήσεων. Η ραγδαία εξέλιξη στον τομέα των αισθητήρων και η μεγάλη ανάπτυξη της παγκόσμιας υπολογιστικής ισχύος και του cloud computing αλλάζουν τα δεδομένα και επιτρέπουν την επίλυση δύσκολων μέχρι σήμερα προβλημάτων της συντήρησης. Σε αυτό το πλαίσιο, το Industry 4.0 έρχεται να ενισχύσει την ιδέα της συνεχούς σύνδεσης με την πληροφορία. Έτσι λοιπόν, μια προς μια όλες οι μεγάλες επιχειρήσεις ανανεώνουν ή αντικαθιστούν σταδιακά τα μηχανήματα τους, ώστε να συμμορφώνονται κατά τα πρότυπα του Ιndustrial Internet of Things, το οποίο φέρνει με τη βοήθεια του διαδικτύου τα μηχανήματα, αλλά και τους άμεσους και έμμεσους διαχειριστές τους σε αγαστή συνεργασία. Υπάρχουν, λοιπόν, δύο στρατηγικές στο πλάνο συντήρησης το «αμυντικό» πλάνο της προληπτικής συντήρησης ή το «επιθετικό» πλάνο της προγνωστικής συντήρησης.

Πρακτικές συντήρησης
Οι σύγχρονες πρακτικές συντήρησης εμπεριέχουν προηγμένες δυνατότητες, στις οποίες περιλαμβάνονται μηχανήματα ρομποτικής αλλά και άλλες τεχνολογίες, όπως ολοκληρωμένα λογισμικά προγράμματα. Σε έναν ιδανικό βιομηχανικό κόσμο, κάθε εντολή εργασίας θα ήταν βασισμένη σε μια στρατηγική προβλεπτικής συντήρησης (predictive maintenance) ή ακόμη επιβελτιωτικής συντήρησης (reliability-centered maintenance). Ωστόσο, στην πραγματικότητα πολλές βιομηχανίες αδυνατούν να επενδύσουν σε αυτές τις δυνατότητες και να στελεχωθούν αποτελεσματικά, με αποτέλεσμα το 76% να βασίζεται ακόμη σε στρατηγικές προληπτικής συντήρησης (preventive maintenance), ενώ το 60% σε διορθωτικές στρατηγικές (reactive-run to failure).
Αυτό με απλά λόγια, σημαίνει ότι οι βιομηχανίες παραμένουν πιστές στη νοοτροπία του Crisis Management, γρήγορη επιδιόρθωση δηλαδή, όταν ο εξοπλισμός σταματά και όχι εφαρμογή πολιτικής για την αποφυγή διακοπής της παραγωγής. Έτσι, σε περίπτωση που συμβεί ένα απρογραμμάτιστο downtime, θα υπάρχει πάντα μια καθυστέρηση στη συντήρηση, ενόσω γίνονται προσπάθειες να καλυφθεί το χαμένο έδαφος.

Κι ενώ η προληπτική συντήρηση, είναι αφενός ένα πολύ σημαντικό βήμα για την προορατική συντήρηση των περιουσιακών στοιχείων μιας επιχείρησης (και τη μείωση του χρόνου διακοπής στα χρονοδιαγράμματα παραγωγής), το επόμενο βήμα είναι η αξιοποίηση των δεδομένων των μηχανών με προβλεπτική συντήρηση (PdM). H προβλεπτική συντήρηση περιλαμβάνει διαγνωστικούς ελέγχους, μετρήσεις και αναλύσεις με εξοπλισμό πεδίου. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνονται προγραμματισμένες επισκευές σε συνάρτηση με την πρόοδο της βλάβης. Ο Γιώργος Ευφραιμίδης, Πρόεδρος Hellenic Maintenance Society και Συντονιστής του Hellenic TPM Club, Γενικός Διευθυντής της ATLANTIS Engineering σημειώνει ότι «μολονότι ο άνθρωπος βρίσκεται στο κέντρο κάθε μοντέλου διοίκησης, σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αγνοηθούν τα οφέλη από την αυτοματοποίηση και κυρίως την έγκαιρη ανίχνευση και την πρόβλεψη των βλαβών». Η διαδρομή της μείωσης του κόστους συντήρησης περνάει λοιπόν από τη μετάβαση από την Reactive & Preventive Maintenance στην Predictive Maintenance.

Με το PdM, μπορούμε να αυτοματοποιήσουμε διαδικασίες παρακολούθησης κατάστασης και πολλά άλλα μέσα από τη χρήση αισθητήρων, αλλά και την επικοινωνία μηχανής με μηχανή (M2M). Ένα καλά σχεδιασμένο πρόγραμμα PdM αναλύει ιστορικά δεδομένα και πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο έτσι ώστε να καταγράφεται μια πιο λεπτομερή εικόνα της ζωής των assets (περιουσιακών στοιχείων). Το πιο σημαντικό: δεν απαιτεί χρόνο διακοπής για να πραγματοποιηθεί.
Σε αυτό το σημείο, αξίζει να σημειωθούν τα λόγια του κ. Αντώνη Παππά, Διευθυντή Πωλήσεων της Siveco Hellas, ο οποίος εύστοχα παρατηρεί ότι «η μετάβαση της στρατηγικής συντήρησης από την παραδοσιακή Προληπτική στην Προβλεπτική δεν σημαίνει ότι θα μειωθεί η κρισιμότητα της οργάνωσης των διαδικασιών του τεχνικού τμήματος. Η έγκαιρη ενημέρωση της κατάστασης του εξοπλισμού από μόνη της δεν φτάνει. Εξακολουθεί συνεπώς να υπάρχει η ανάγκη προμήθειας και διαθεσιμότητας των απαιτούμενων ανταλλακτικών, της εκπαίδευσης του προσωπικού στις διαδικασίες συντήρησης, και του προγραμματισμού του κατάλληλου χρόνου εκτέλεσης των εργασιών».

Software για υψηλές απαιτήσεις
Μέσα σε ένα κλίμα αυξημένου ανταγωνισμού είναι λογικό οι επιχειρήσεις να αναζητούν τρόπους για να βελτιστοποιήσουν τη διαχείριση των αποθεμάτων τους, ενώ ταυτόχρονα να διασφαλίσουν την αποτελεσματικότητα της παραγωγής. Το ζήτημα της επαρκούς συντήρησης είναι, λοιπόν, ένα στοίχημα που πρέπει να κερδιθεί, καθότι ένας καλά συντηρημένος εξοπλισμός μπορεί να σημαίνει αυτόματα ένα κερδοφόρο έτος. Η τεχνολογία πληροφοριών, ή στη δική μας περίπτωση ένα λογισμικό συντήρησης, εξοπλίζει τους διαχειριστές εγκαταστάσεων με τα εργαλεία που χρειάζονται για να εντοπίσουν μεμονωμένες εργασίες, ημερομηνίες λήξης και πρόοδο εργασιών, εξασφαλίζοντας ότι τίποτα δεν παραβλέπεται. Tα λογισμικά CMMS και ΕΑΜ προσφέρουν προσανατολισμένες λύσεις για τις βιομηχανίες.

Όπως αναφέρει ο κ. Ευφραιμίδης, «η χρήση λογισμικών τύπου CMMS βάζει σε τάξη την καθημερινή λειτουργία ενός τμήματος συντήρησης, θέτοντας κανόνες και διαδικασίες. Επίσης, εξασφαλίζει την συγκέντρωση των απαραίτητων πληροφοριών για την αποτελεσματική διοίκηση». Όπως επισημαίνει, η εφαρμογή ενός λογισμικού CMMS σίγουρα δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός, αλλά το μέσο για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της συντήρησης. Σε αυτό το πλαίσιο, o κ. Παππάς, τονίζει ότι «το λογισμικό διαχείρισης συντήρησης εξοπλισμού (CMMS) είναι ένα εργαλείο διοίκησης του Τεχνικού Τμήματος, αποτελώντας τον κύριο υποστηρικτικό μηχανισμό οργάνωσης του. Το λογισμικό στοχεύει, λοιπόν, στην οργάνωση των πληροφοριών που οδηγούν στην επιμήκυνση της ζωής του εξοπλισμού με την ταυτόχρονη συμπίεση του κόστους λειτουργίας του. Έτσι, για την αποτελεσματική οργάνωση και διαχείριση των πληροφοριών, επικοινωνεί και διασυνδέεται με τα υφιστάμενα πληροφοριακά συστήματα της εταιρείας (ΕRP) ή άλλα τεχνικά συστήματα (SCADA κ.λπ.)».

Ειδικότερα, το σύστημα CMMS έχει σχεδιαστεί για να είναι αυτό που λέει ακριβώς το όνομα του: ένα μηχανογραφημένο σύστημα συντήρησης. Αυτά τα συστήματα υπάρχουν εδώ και περισσότερα από 35 χρόνια, αντικαθιστώντας τις παλιές κάρτες διαχείρισης εντολών που χρησιμοποιούνταν στο παρελθόν για να υπενθυμίσουν στους τεχνικούς του εργοστασίου να ολοκληρώσουν τις εργασίες. Σύμφωνα μάλιστα με τον κ. Ευφραιμίδη, «το λογισμικό CMMS είναι απλό, φιλικό και προσαρμόζεται εύκολα στο μέγεθος της επιχείρησης που θα εφαρμοστεί». Οι υπολογιστές mainframe και η έμφαση στην αυτοματοποίηση εισήγαγαν CMMS Systems, τα οποία αυτοματοποίησαν τις μη αυτόματες διαδικασίες σε μερικούς βασικούς τομείς, όπως στις εντολές εργασίας, στον έλεγχο αποθέματος και την προληπτική συντήρηση.

Όπως επισημαίνει ο κ. Παππάς, «οι βασικές λειτουργίες του CMMS περιλαμβάνουν τη Διαχείριση του Εξοπλισμού και των Εγκαταστάσεων, τη Διαχείριση των δραστηριοτήτων Συντήρησης, τη Διαχείριση Ασφαλείας & Προσωπικού, καθώς και τη Διαχείριση Αποθηκών και Προμηθειών». Αναλύοντας, λοιπόν, τα βασικά χαρακτηριστικά του λογισμικού CMMS, θα κατανοήσουμε καλύτερα τα πλεονεκτήματα του.

Μηχανογράφηση
Εδώ όλα τα δεδομένα αποθηκεύονται σε κεντρικά υπολογιστικά συστήματα και όχι στον ξεχωριστό υπολογιστή κάθε χρήστη, γεγονός που αντικατέστησε παλιές γραφειοκρατικές τεχνικές.

Διαχείριση
Βασικός ρόλος μιας λύσης CMMS, είναι να παρέχει άμεση γνώση της κατάστασης των αναγκών συντήρησης με ολοκληρωμένα χρονοδιαγράμματα εργασιών και εμφάνισης εκκρεμοτήτων, ακριβής πληροφόρηση της διαθεσιμότητας των απαιτούμενων υλικών και άμεση πρόσβαση σε αναφορές ανάλυσης. Έτσι, διευκολύνεται το έργο των διαχειριστών συντήρησης, καθώς έχουν διαθέσιμες τις απαραίτητες πληροφορίες ώστε να μπορούν να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις.

Σύστημα
Το σύστημα CMMS παρέχει ένα συνδυασμό χαρακτηριστικών και δυνατοτήτων και προσφέρει λύσεις για κάθε τύπο οργάνωσης του τεχνικού τμήματος.
Ένα παράδειγμα ενός τέτοιου λογισμικού CMMS, το οποίο συγκεντρώνει όλα αυτά τα χαρακτηριστικά, επιτρέποντας με αυτόν τον τρόπο τη διαχείριση συντήρησης σε πραγματικό χρόνο μέσα από το κινητό, είναι η εφαρμογή Coswin [email protected] Σύμφωνα με τον κ. Παππά, η συγκεκριμένη εφαρμογή παρέχει πρόσβαση στις βασικές λειτουργίες του λογισμικού από smartphones, σε οποιοδήποτε χώρο με ή χωρίς πρόσβαση σε δίκτυο. Αποτελεί μια λύση για βιομηχανίες και εταιρείες facility management, καθώς παρέχει μια πληθώρα πλεονεκτημάτων, μερικά από τα οποία είναι:
• Ελαχιστοποίηση του χρόνου της αναπληροφόρησης, καθώς αυτή γίνεται άμεσα από το χώρο εργασίας.
• Επικοινωνεί με τη βάση δεδομένων είτε άμεσα και σε πραγματικό χρό-
νο, είτε συγχρονίζεται σε επιλεγμένη χρονική στιγμή ανάλογα με τη δομή του δικτύου και τον τύπο της σύνδεσης (4G, GPRS, Edge, WiFi κ.λπ).
• Κοινή εφαρμογή για όλες τις συσκευές: PDAs, smartphones και tablets σε Android ή Windows Mobile.
• Πλήρως παραμετροποιήσιμο περιβάλλον και φιλικό στη χρήση του.
• Πλήρης υποστήριξη σάρωσης barcode/qr code για εξοπλισμούς και υλικά αποθηκών.
• Δυνατότητα φόρτωσης μέρους των δεδομένων στη συσκευή, έτσι ώστε κατά την χρήση να ελαχιστοποιηθεί η ανταλλαγή δεδομένων με τη βάση δεδομένων.

Σίγουρα για την επιλογή, την εγκατάσταση αλλά και την υποστήριξη τέτοιου εξοπλισμού απαιτείται μια συγκεκριμένη διαδικασία, η οποία πρέπει να διενεργηθεί από μία ειδικά καταρτισμένη ομάδα. Ο κ. Παππάς επισημαίνει: «Η μέθοδος που ακολουθούμε στην υλοποίηση των έργων μας ξεκινάει με την ανάλυση και αποτύπωση των Εταιρικών Διαδικασιών (Business Processes) του Τεχνικού Τμήματος. Παράλληλα, ανάλογα με τα αντικείμενα υλοποίησης, συλλέγονται τα αντίστοιχα δεδομένα (Μηχανήματα, Εργασίες συντήρησης, κ.λπ.). Ακολουθεί η παραμετροποίηση του λογισμικού, σύμφωνα με τις λειτουργικές απαιτήσεις και η εκπαίδευση της ομάδας έργου. Παρατηρήσεις και βελτιώσεις που προκύπτουν στη φάση αυτή ενσωματώνονται στο λογισμικό πριν την Παραγωγική Λειτουργία του». Συμπληρώνει επίσης, ότι σίγουρα κάθε έργο είναι ξεχωριστό και μπορεί να περιλαμβάνει μία ή περισσότερες ενότητες από τις λειτουργίες του CMMS.

Είναι δεδομένο ότι ο έλεγχος εξόδων, η μείωση των διακοπών παραγωγής, η αύξηση της αποδοτικότητας, η συγκέντρωση της πληροφορίας και η βελτίωση της Υγείας και της Ασφάλειας είναι μερικά από τα σημαντικά οφέλη ενός λογισμικού CMMS στην παραγωγή. Σύμφωνα με τον κ. Ευφραιμίδη, αξίζει να σημειωθεί ότι το λογισμικό CMMS δεν αποτελεί από μόνο του λύση, καθώς η εφαρμογή του πρέπει να γίνει σε συνάρτηση με την καλή οργάνωση και σίγουρα τη σωστή ενημέρωση και εκπαίδευση του εργατικού δυναμικού.

EAM System – Enterprise Asset Management
Το σύστημα διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων σχεδιάστηκε για να ελέγχει τον κύκλο ζωής του εξοπλισμού με σκοπό την αύξηση της διάρκειας ζωής του, έτσι ώστε να μειωθεί το κόστος και να βελτιωθεί η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα του εξοπλισμού, προκειμένου να παραχθεί ένα υγιές περιβάλλον εργασίας. Το σύστημα Enterprise Asset Management εφαρμόζεται για τον καλύτερο σχεδιασμό, αλλά και τη βελτιστοποίηση, την εκτέλεση και παρακολούθηση των δραστηριοτήτων συντήρησης. Το EΑΜ αναφέρεται, επίσης, συχνά ως CMMS (Computerized Maintenance Management System), ωστόσο υπάρχει μια διαφορά μεταξύ των συστημάτων EAM και CMMS ακόμη και αν έχουν παρόμοιο στόχο.

Ακριβώς επειδή έχουν σχεδιαστεί για τις επιχειρήσεις, τα συστήματα EAM εξυπηρετούν όλες τις πτυχές ενός οργανισμού, που σχετίζονται με τη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων. Αυτό περιλαμβάνει λειτουργίες, όπως συντήρηση και απογραφή MRO, αλλά καλύπτει επίσης τις προμήθειες MRO, τη διαχείριση μηχανικών έργων, τη λογιστική, τις λειτουργίες, τη διαχείριση αξιοπιστίας, την ασφάλεια και τη συμμόρφωση, ακόμη και την επιχειρηματική ευφυΐα (BI) για την υποστήριξη του στρατηγικού σχεδιασμού σε επίπεδο επιχείρησης. Από όλα αυτά προκύπτει ότι το Enterprise Asset Management είναι ένα πιο περίπλοκο σύστημα, καθώς διαχειρίζεται ολόκληρο τον κύκλο ζωής ενός περιουσιακού στοιχείου. Σε γενικές γραμμές, το συγκεκριμένο λογισμικό προσφέρει μια μεγαλύτερη οπτική σε σύγκριση με το CMMS.

Το EAM περιγράφει τους στόχους, δίνοντας ταυτόχρονα λύσεις για την επίτευξη αυτών, ενώ λαμβάνει υπόψη τον προϋπολογισμό και τα οικονομικά, τις δεξιότητες των εργαζομένων, τα ανταλλακτικά και τις πληροφορίες περιουσιακών στοιχείων. Το EAM είναι ένα λογισμικό που διατηρεί μια βάση δεδομένων με πληροφορίες σχετικά με τις εργασίες συντήρησης. Αυτές οι πληροφορίες χρησιμοποιούνται για να βοηθήσουν τους εργαζόμενους στη συντήρηση να εκτελούν την εργασία τους πιο αποτελεσματικά. Για παράδειγμα, μπορεί να αναλύσει ποια περιουσιακά στοιχεία απαιτούν συντήρηση και ποια ανταλλακτικά πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη συντήρηση εξοπλισμού.

Total Productive Maintenance (TPM)
Με βάση όλα τα προηγούμενα, γίνεται επιβεβλημένο ότι πρέπει να υπάρχει ένα εργαλείο, το οποίο όχι μόνο να οργανώνει τη σειρά των εργασιών, αλλά και αυτόματα να παρέχει πολύτιμα data που θα βοηθήσουν την τεχνική ομάδα να εξελίσσεται διαρκώς. Απαραίτητη προϋπόθεση επιτυχίας, σημειώνει ο κ. Ευφραιμίδης, αποτελεί η παράλληλη κινητοποίηση και εγρήγορση του τεχνικού προσωπικού προς την κατεύθυνση των εταιρικών στόχων. Σε αυτό το πλαίσιο, η εφαρμογή του ολιστικού μοντέλου TPM έρχεται να αναδείξει την αξία της συνεργασίας μεταξύ παραγωγής και συντήρησης, αλλά και την αναγκαιότητα για διαρκή βελτίωση.

Με την εισαγωγή συστηματικών μεθόδων παραγωγής για τη βελτίωση τόσο του εξοπλισμού όσο και των ανθρώπων παραγωγής μπορεί να μεγιστοποιηθεί η συνολική αποτελεσματικότητα και να επιτευχθεί η προσδοκώμενη παραγωγική αριστεία. Στον τομέα αυτό, το σύστημα TPM (Συνολική Παραγωγική Συντήρηση) μπορεί να ικανοποιήσει αυτές τις ανάγκες. Πιο συγκεκριμένα, βασική ιδέα αυτής της προσέγγισης είναι η πλήρης συμμετοχή των εργαζομένων από όλα τα επίπεδα ενός οργανισμού στη συντήρηση του δικού τους εξοπλισμού, καθώς και η έμφαση στην προληπτική συντήρηση. Το οικοδόμημα του ΤΡΜ θεμελιώνεται πάνω στο σύστημα 5S, ένα απλό εργαλείο για την οργάνωση του χώρου εργασίας με έναν καθαρό, αποτελεσματικό και ασφαλή τρόπο το οποίο βελτιώνει την παραγωγικότητα.

Έτσι, η λειτουργία της παραγωγής αναβαθμίζεται μέσα από τους ακόλουθους 8 πυλώνες:
1 Αυτόνομη Συντήρηση: Την ευθύνη για την συντήρηση του εξοπλισμού τους έχουν οι χειριστές, που αξιολογούν την κατάσταση των μηχανών.
2 Βελτίωση διαδικασιών και μηχανών: Μέσα από την εφαρμογή του TPM για τη βελτίωση του σχεδιασμού νέου εξοπλισμού, επιτυγχάνεται η κατανόηση της λειτουργίας του εξοπλισμού παραγωγής.
3 Προληπτική Συντήρηση: Μέσα από τη συνεργασία μικρών διατμηματικών ομάδων εργαζομένων επιτυγχάνεται συνεχείς, βαθμιαίες βελτιώσεις στη λειτουργία του εξοπλισμού.
4 Πρόωρη διαχείριση νέου εξοπλισμού: Αξιοποιώντας τις πρακτικές γνώσεις και τις εκθέσεις αξιολόγησης, οι υπεύθυνοι της ομάδας προσπαθούν να βελτιώσουν το σχεδιασμό του νέου εξοπλισμού.
5 Διαχείριση Ποιότητας διαδικασιών: Στοχεύει ειδικά σε αστοχίες ποιότητας, οργανώνοντας έργα βελτίωσης που εστιάζουν στην αφαίρεση των πραγματικών αιτίων δημιουργίας ελαττωμάτων.
6 Διοικητικές εργασίες: Πρόκειται για την εφαρμογή του TPM στις διοικητικές διαδικασίες.
7 Εκπαίδευση και Κατάρτιση: H εκπαιδευτική διαδικασία και κατάρτιση συμπληρώνει τα κενά που είναι αναγκαία για την επίτευξη στόχων.
8 Ασφάλεια και αειφόρος επιτυχία: Δίνει έμφαση στην υγεία και στην ασφάλεια και με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζει την θετική έκβαση του TPM.

Το CMMS και το EAM είναι λογισμικά που διατηρούν μία βάση δεδομένων με πληροφορίες, σχετικά με τις εργασίες συντήρησης. Αυτές οι πληροφορίες χρησιμοποιούνται για να βοηθήσουν τους εργαζομένους συντήρησης να εκτελούν την εργασία τους πιο αποτελεσματικά και κατ’ επέκταση τη διοίκηση να λαμβάνει αποφάσεις, με βάση το υπολογισμένο κόστος των βλαβών.
Σε καθημερινή βάση, οι εταιρείες αντιμετωπίζουν τεράστιες προκλήσεις στην υιοθέτηση αυτών των νέων τεχνολογιών. Αν θέλουν όμως, να οικοδομήσουν και να διατηρήσουν το προβάδισμα στον αγώνα του ανταγωνισμού, θα πρέπει να διευρύνουν και να εμβαθύνουν τις πρακτικές γνώσεις τους σχετικά με τις ψηφιακές τεχνολογίες και τις σχετικές περιπτώσεις χρήσης τους και, στη συνέχεια, να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν προσαρμοσμένες ψηφιακές στρατηγικές κατασκευής. Σύμφωνα με τον κ. Παππά, «στον τομέα της βιομηχανίας, τόσο οι βιομηχανίες υλικών κατασκευής (χάλυβα, τσιμέντου), όσο και οι βιομηχανίες που έχουν μεγάλες απαιτήσεις ελέγχων (τροφίμων και ποτών, φαρμάκων, πλαστικών) αποτελούν τους κλάδους που είναι αρκετά δραστήριοι στην υιοθέτηση τέτοιων λύσεων.

Λόγω του μεγέθους και της φύσης της δραστηριότητάς τους υπάρχει επιτακτική ανάγκη για κεντρική οργάνωση του Τεχνικού Τμήματος, την αποτύπωση της δραστηριότητας του τμήματος σε μια ενοποιημένη εφαρμογή και την τεκμηρίωση των εργασιών του Τεχνικού Τμήματος, τόσο για εσωτερική χρήση, όσο και κατά τη διάρκεια επιθεωρήσεων από πελάτες τους ή από εξωτερικούς auditors στα πλαίσια πιστοποίησης των διαδικασιών και των προϊόντων τους».

Όπως εύστοχα επισήμανε ο κ. Ευφραιμίδης, ο εκσυγχρονισμός της βιομηχανικής συντήρησης αποτελεί μονόδρομο. Έτσι, οι εταιρείες που δεν θα αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες του Industry 4.0, δεν θα μπορέσουν να προσαρμοστούν στις νέες εξελίξεις του σύγχρονου κόσμου. Οι επιχειρήσεις ακολουθώντας αυτό το μονοπάτι, θα προσδώσουν αξία στο έργο και στους μελλοντικούς στόχους τους, έτσι ώστε να εξελιχθούν και να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα της αγοράς.

We are the Cobots

Διαβάζοντας τα στοιχεία της πρόσφατης μελέτης της Grand View Research, στην οποία διαφαίνεται ότι η παγκόσμια αγορά συνεργατικών ρομπότ θα φτάσει τα 10,2 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το 2025, μου ήρθε στο μυαλό το αριστοτεχνικό ψυχογράφημα του συγγραφέα και δημοσιογράφου Χρήστου Τσανάκα για τους Kraftwerk στη Lifo, από το οποίο παραθέτω ένα απόσπασμα. «Στις περισσότερες από τις ηχογραφήσεις τους ακούει κανείς μηχανικά μεταλλαγμένους ή ηλεκτρονικά προσομοιωμένους ήχους σειρήνων και τουρμπινών, ηλεκτρικών γεννητριών και ολόκληρων βιομηχανιών, ρομποτικών και διαστημικών εργαστηρίων, εξ ου και η ιδεολογία της μηχανοκίνητης και τηλεκινητικής έμπνευσης που ποτίζει άλλοτε με πλήρως αποανθρωποποιημένο και άλλοτε με ενδοσπλαχνικό ζωοαντανακλαστικό ρυθμό το έργο τους. Ήταν οι πρώτοι που εκπλήρωσαν με άψογο τρόπο τον πόθο των πρωτοπόρων Ιταλών φουτουριστών να ακούσουν τις μηχανές να τραγουδούν, και ακόμη περισσότερο να κάνουν το τραγούδι των μηχανών (και του αυτοματικού παρασυμπαθητικού ζωικού σύμπαντος που προϋπήρξε των μηχανών) τέχνη».

Οι μηχανές τραγουδούν σήμερα, εδώ στο δικό μας βιομηχανικό κόσμο, αλλά όχι (ακόμα) με τις μελωδίες της προ δύο χρόνων έρευνας του ΟΟΣΑ, κατά την οποία σχεδόν μία στις δύο θέσεις εργασίας (48%) έχουν πιθανότητα να αυτοματοποιηθούν, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, μέσα στα επόμενα δέκα έως 20 χρόνια. Καθώς τα ρομποτικά συστήματα εξελίσσονται, ένα νέο είδος θα βρεθεί στο προσκήνιο της αγοράς, το οποίο δεν διεκδικεί θέση εργασίας από τον άνθρωπο, αλλά συνεργάζεται μαζί του. Ο λόγος για τα συνεργατικά ρομπότ (Collaborative Robots – Cobots) που έχουν αρχίσει να παίρνουν τη θέση τους στις γραμμές παραγωγής. Επί του παρόντος, η αγορά cobot αποτελεί μικρό ποσοστό της συνολικής αγοράς ρομπότ – τα έσοδα από τις πωλήσεις ανέρχονται στο 5%.

Επιστρέφοντας στα πορίσματα της μελέτης της Grand View Research, αυτό το ποσοστό θα αυξηθεί στο 29% μέχρι το 2030, ενώ ο μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης θα είναι 44,5%. Τη ζήτηση για περισσότερα cobots σηματοδοτεί η αύξηση των επενδύσεων για αυτοματοποίηση των παραγωγικών διαδικασιών. Αυτοκινητοβιομηχανία και μεταποίηση είναι οι μεγαλύτεροι πελάτες cobots, με τη βιομηχανία συσκευασίας να ακολουθεί. Σήμερα, τα cobots είναι ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος τομέας βιομηχανικού αυτοματισμού.
Το πρώτο cobot κατασκευάστηκε το 1999 από τους Ed Colgate και Michael Peskin, καθηγητές του Πανεπιστημίου Northwestern. Τα Cobots έχουν σχεδιαστεί να λειτουργούν αρμονικά μαζί με τον άνθρωπο στον ίδιο χώρο για την διεκπεραίωση επαναλαμβανόμενων και μη εργονομικών εργασιών στην παραγωγή ή στην αποθήκη. Με τα Cobots επιτυγχάνεται αύξηση παραγωγικότητας, μέγιστη ασφάλεια καθώς και μεγάλη ευελιξία αφού το ίδιο ρομπότ μπορεί να εγκατασταθεί και να λειτουργήσει σχεδόν οπουδήποτε σε ένα εργοστάσιο. Παράλληλα, η συνύπαρξη ρομπότ και ανθρώπου έχει θετική επίδραση και στην απόδοση του ίδιου του εργαζομένου. Έκθεση που συνέταξε το ΜΙΤ παρακολουθώντας εργοστάσιο συναρμολόγησης της BMW, διαπιστώνει πως όταν άνθρωποι και ρομπότ δουλεύουν δίπλα δίπλα, ο χρόνος αδράνειας των εργαζομένων μειώνεται κατά 85%.

Σχεδόν 60 χρόνια μετά την πρώτη υλοποίηση βιομηχανικού ρομπότ σε γραμμή παραγωγής της General Motors, το τοπίο της σύγχρονης ρομποτικής διαρκώς μεταβάλλεται. Σε αυτή τη δυναμική εξέλιξη, το Plant συνεχίζει με αφοσίωση να εμβαθύνει και να καταγράφει τις απεριόριστες δυνατότητες που προσφέρει η 4η βιομηχανική επανάσταση, στο σύνολό της.

Acmon Group: Accelerate your Business Pace

Ο Όμιλος Acmon δραστηριοποιείται μέσα από τις τρεις εταιρείες του. Πιο συγκεκριμένα, ποιες είναι αυτές και ποιες λύσεις προσφέρουν;
Γιώργος Μοσχάκης: Η Acmon Systems, μητρική εταιρεία του Oμίλου δραστηριοποιείται τα τελευταία 30 χρόνια στη διαχείριση πρώτων υλών σε παραγωγικές μονάδες τροφίμων, τσιμεντοκονιαμάτων, χημικών και πλαστικών. Εξειδικεύεται σε ολοκληρωμένες λύσεις και έργα με turn key προσέγγιση, περιλαμβάνοντας ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό και υπηρεσίες, για την πλήρη διαχείριση πρώτων υλών από την παραλαβή έως την τελική συσκευασία ή την τροφοδοσία process μηχανημάτων.

Τάκης Χούλης: Η Icon Systems εξιδεικεύεται στη σχεδίαση, κατασκευή, εγκατάσταση και υποστήριξη ολοκληρωμένων συστημάτων διακίνησης, συσκευασίας και παλετοποίησης στην ελληνική και διεθνή αγορά. Σχεδιάζει και προσφέρει έξυπνες λύσεις για την πρωτογενή και δευτερογενή συσκευασία, περιλαμβάνοντας παλετοποίηση με ρομποτικούς βραχίονες και περιτυλικτικές μηχανές, προσαρμοσμένες στις ανάγκες του πελάτη. Κύριος στόχος είναι η αυτοματοποίηση και βελτιστοποίηση των διαδικασιών, οδηγώντας στην αύξηση της παραγωγικότητας.

Απόστολος Πάρσαλης: H Acmon Data παρέχει πληροφοριακά συστήματα με εξειδίκευση στις παραγωγικές διαδικασίες. Διαθέτει ολοκληρωμένα συστήματα διαχείρισης αποθήκης (Warehouse Management Systems – WMS) και ελέγχου παραγωγής (Manufacturing Execution Systems – MES), τα οποία παρέχουν τόσο την έγκαιρη και άμεση πληροφόρηση σε πραγματικό χρόνο, όσο και τη δυνατότητα απολογιστικών αναφορών. Ολοκληρώνει τις λύσεις της με συστήματα βιομηχανικής ζύγισης, σήμανσης και ελέγχου διασφάλισης ποιότητας.

Η πανδημία έδειξε ξεκάθαρα ότι η παραγωγική βάση της χώρας οφείλει να μην εξαρτάται από εποχικότητα. Ποιος είναι ο ρόλος της Acmon Group σε αυτή την κατεύθυνση;
Γ.Μ. & Α.Π.: Η χώρα μας δεν φημίζεται για τη βαριά της βιομηχανία, τις τεχνολογικές καινοτομίες ή τις επενδύσεις στον πρωτογενή τομέα.
Ωστόσο, ο Όμιλος Acmon αποτελώντας μάλλον την εξαίρεση εντός συνόρων, τα τελευταία 10 χρόνια επενδύει αδιάλειπτα σε engineering και ανάπτυξη τεχνολογικών λύσεων, που βρίσκουν εφαρμογή σε ένα ευρύ φάσμα βιομηχανιών. Εφαρμόζοντας αυτή την τεχνογνωσία σε μηχανολογικές κατασκευές, αυτοματισμούς ή λογισμικό δίνει τη δυνατότητα στους πελάτες της να εκμεταλλευτούν την τεχνολογία σε πραγματικό χρόνο, μειώνοντας σημαντικά τα λειτουργικά κόστη. Αυτό έχει άμεσο αποτέλεσμα τη συντομότερη απόσβεση της επένδυσης, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στην ανάπτυξη της Βαριάς Βιομηχανίας.

Ποια ήταν η εταιρική επικοινωνία που ακολουθήσατε, εν μέσω πανδημίας;
Μαριλίνα Καψάλη: Αν εξαιρέσουμε την ευκαιρία που μας δίνεται σε ένα συνέδριο ή εκδήλωση για προσωπική επαφή με τον πελάτη, γεγονός που δεν μπορεί να αντικατασταθεί με οποιοδήποτε άλλο τρόπο, η εταιρική επικοινωνία επωφελήθηκε της περίστασης. Μιλήσαμε πιο ανθρώπινα στους υπάρχοντες πελάτες μας, εκμεταλλευτήκαμε ακόμα περισσότερο digital πλατφόρμες και digital μέσα για να περάσουμε τα μηνύματά μας.
Η πανδημία μπορεί να πάγωσε την αγορά, αλλά όχι το μυαλό. Οι άνθρωποι είχαν για λίγο, το χρόνο να διαβάσουν αυτό που θέλαμε να τους πούμε, να το επεξεργαστούν – γεγονός που θα φέρει καρπούς στο μέλλον.

H υγειονομική κρίση επέφερε μεταβολές και επιτάχυνε αλλαγές. Έγινε στροφή σε ένα νέο τρόπο εργασίας. Πώς προσαρμόστηκε ο Όμιλος στις μεταβολές αυτές;
Μαργαρίτα Θεοδουλίδου: Οι επιχειρήσεις του Ομίλου μας καλούνται να επιβιώσουν υπό το καθεστώς μιας κρίσης υπαρκτής με απρόβλεπτες συνέπειες. Για να απορροφήσουμε τους κραδασμούς της προκείμενης κρίσης, οφείλαμε να καταστρώσουμε έναν διαδραστικό χάρτη επιβίωσης, αλλά και ισχυροποίησης της θέσης μας στην εγχώρια και διεθνή αγορά. Η στρατηγική που ακολουθήσαμε αφορά στην αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων που μας παρέχονται μέσω του τραπεζικού συστήματος, με σκοπό την ενίσχυσή μας για περεταίρω ανάπτυξη και penetration σε ξένες αγορές.

Ποια είναι η εξέλιξη των χρηματοοικονομικών διευθύνσεων στο πλαίσιο της τρέχουσας αστάθειας;
Μ.Θ.: Υιοθετώντας μία μακροπρόθεσμη θεώρηση στο μακροπεριβάλλον που δραστηριοποιούμαστε, οφείλαμε να ισχυροποιήσουμε τα βασικά οικονομικά μας μεγέθη, ενισχύοντας τους βασικούς δείκτες απόδοσης.
Η εμπειρία μας υποδεικνύει πως οι κρίσεις πλέον θα είναι επαναλαμβανόμενες, διαφοροποιούμενες και όχι συγκυριακές. Ξεκινώντας ως μία προσωποπαγής εταιρεία «οικογενειακής φιλοσοφίας» και έχοντας έρθει αντιμέτωποι με υφιστάμενες δυσκολίες, περιορισμούς, ύφεση και οικονομικές κρίσεις, καταφέραμε να εξελιχθούμε σε έναν Όμιλο εταιρειών με την ίδρυση και απορρόφηση των θυγατρικών μας πλέον εταιρειών, Icon Systems & Acmon Data.
Με τη στροφή στην εξωστρέφεια και αναπτύσσοντας συνεργασίες με μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες παγκοσμίως, πετύχαμε την εισροή συναλλάγματος στην εγχώρια οικονομία, ενισχύσαμε την παρουσία του κλάδου μας στη χώρα μας αλλά και πέραν αυτής, ενδυναμώνοντας το brand name μας και το στρατηγικό μας όραμα.

Ποια η πρόβλεψη για ανάκαμψη;
Μ.Θ.: Προσδοκώντας την ανάκαμψη, ευελπιστούμε και στοχεύουμε να εξέλθουμε ισχυρότεροι, μέσω αποδοτικότερων μεθόδων που ενσωματώσαμε στις επιχειρηματικές πρακτικές μας και στη χρηματοοικονομική διαχείριση.
Κινούμενοι σε ένα διαρκές περιβάλλον φθίνουσας-αβέβαιης ζήτησης, χαμηλής ρευστότητας, ανεπαρκούς κεφαλαίου κίνησης και αυξανόμενων-μεταβαλλόμενων φόρων, δημιουργήσαμε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, χτίζοντας ισχυρούς δεσμούς με τράπεζες και προμηθευτές.

Με τις τράπεζες να καταφεύγουν σε χρηματοδότηση με δυσμενείς όρους, υψηλά επιτόκια, επιπλέον εγγυήσεις και τις επιχειρήσεις του εξωτερικού να συμπιέζουν όρους πληρωμών, ενώ οι εγχώριοι πελάτες αυξάνουν τον χρόνο αποπληρωμής, εστιάσαμε σε νέες πρακτικές, όπως η σύνταξη και υποστήριξη του Business plan, η κατάρτιση προϋπολογισμών under assumptions και απολογιστικά, η εκτέλεση των sensitivity analyses, η ανατροφοδότηση της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης μέσω των συστημάτων P&L. Όλα αυτά τα εργαλεία μας καθοδηγούν στο να επιφέρουμε την προσδοκώμενη ισορροπία μεταξύ εμπορικής πραγματικότητας και επιθυμητού αποτελέσματος για τον Όμιλο.

Σε ένα χώρο τόσο συγκεκριμένο και αυστηρό, όπως ο βιομηχανικός, πώς μπορεί να εξελιχθεί η εταιρική επικοινωνία;
Μ.Κ.: Η αλήθεια είναι ότι ο χώρος μοιάζει να μην επιδέχεται τίποτα που να ξεφεύγει από τις αυστηρές επιταγές της μηχανολογικής λύσης και θα σκεφτόταν εύκολα κανείς πως τελικά όλα τα έργα ίδια είναι και οδηγούμαστε σε μια μουντή επαλήθευση. Κι όμως, στον Όμιλο Acmon δεν κοιτάμε το δέντρο, μία δηλαδή και μόνο λύση, αλλά προσπαθούμε να αναδείξουμε τις προκλήσεις της αγοράς και πώς εμείς μπορούμε να ανταποκριθούμε σε αυτές σε ένα γενικότερο σύνολο παραγόντων, που θα μπορεί να αυξήσει το ρυθμό της ανάπτυξης του κάθε πελάτη μας. Επιπλέον, το βιομηχανικό marketing έχει πολλά περιθώρια ανάπτυξης, που δίνουν την ευκαιρία να γινόμαστε πιο ανταγωνιστικοί στο παγκόσμιο στερέωμα.

Ποια είναι η φιλοσοφία του Ομίλου στους πελάτες του;
Γ.Μ.: Στην εγχώρια αγορά είναι πλέον γνωστό πως οι πελάτες που εμπιστεύονται τον Όμιλό μας το κάνουν για πολύ συγκεκριμένους λόγους. Η εμπειρία και η διαδρομή του Ομίλου είναι αδιαμφισβήτητα ένα επιτυχημένο success story για τα ελληνικά δρώμενα και όχι μόνο.
Ο Όμιλος Acmon είναι ο μοναδικός στην Ελλάδα που έχει την τεχνογνωσία, την υποδομή, το δυναμικό και την χρηματοοικονομική ευχέρεια να αναλάβει ολοκληρωμένα έργα με turn key προσέγγιση, που το καθένα μπορεί να ξεπερνά τα 3.5 εκατ. ευρώ. Κάτω από το πρίσμα αυτό, πελάτες όπως Sefco-Ζeelandia, Sika, BASF, Ravago, Nestle, General Mills, Ο-Ι εμπιστεύτηκαν τον Όμιλο στις τελευταίες επενδύσεις τους με βασική παράμετρο αξιολόγησης το single source responsibility.

Τελικά μπόρεσε να γίνει ανάθεση καινούργιων έργων εν μέσω πανδημίας; Μήπως θα φανεί η αρνητική επίπτωση στην επόμενη χρονιά;
Γ.Μ.: Η πανδημία σίγουρα αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα επενδύσεων τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της χώρας. Η συνεργασία του Ομίλου μέσω global agreements , έχοντας ξεκινήσει από παλιά με πολυεθνικές εταιρείες, μας δίνουν την απαιτούμενη ώθηση ώστε να καλύψουμε το κενό. Τέτοια παραδείγματα είναι η Nestle, η General Mills, η BASF, η Mondelez international μεταξύ άλλων, που ως ηγέτες στο πεδίο δραστηριοποίησής τους, δημιουργούν επενδυτικές ευκαιρίες εν καιρό κρίσης, τιμώντας μας με την εμπιστοσύνη τους. Διατηρώντας μια αισιόδοξη στάση, τόσο επαγγελματικά όσο και ως άνθρωπος, θεωρώ πως τα χειρότερα τα έχουμε αφήσει πίσω μας και το 2021 θα είναι η χρονιά που ο Όμιλος θα ξεπεράσει τα 15 εκατομμύρια ευρώ σε order book με σημαντικά έργα ανά τον κόσμο.

Α.Π.: Κοιτάξτε, υπάρχει σημαντική πιθανότητα να υπάρχουν επιπτώσεις την επόμενη ή τις επόμενες χρονιές και σαφώς δεν μπορούμε ούτε να αγνοήσουμε αυτό το θέμα, ούτε να ισχυριστούμε πως δεν θα επηρεάσει σημαντικά την επιχειρηματικότητά ευρύτερα. Παρόλη τη δυσμενή κατάσταση, αρκετές εταιρείες μας ανέθεσαν νέα έργα μέσα στο 2020, κάποιες από αυτές ακόμη και την περίοδο της καραντίνας. Η CROWN HELLAS, η ELLASTRON, η VIOPOL και η MEGARA RESINS είναι μερικές από αυτές. Επιπλέον, η Acmon Data ως μέλος του Ομίλου επωφελείται και θα επωφελείται πάντα των συνεργειών ανάμεσα στις τρεις εταιρείες.

Τ.Χ.: Σίγουρα η πανδημία πάγωσε την αγορά, δημιούργησε όμως και νέες ευκαιρίες, όπως στους κλάδους ατομικής υγιεινής και συσκευασμένου τροφίμου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν ευκαιρίες ανάπτυξης και επέκτασης στην παραγωγή. Έτσι εταιρείες όπως: ΜΕΓΑ Α.Ε., ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ Α.Ε., Μύλοι Λούλη Α.Ε., ανταποκρίθηκαν στην αυξημένη ζήτηση, επένδυσαν στην αυτοματοποίηση, εμπιστευόμενοι την ICON SYSTEMS. Συγκεκριμένα, η πιο πρόσφατη ανάθεση είναι από μια μεγάλη αρτοβιομηχανία της χώρας μας, που αφορά στην παλετοποίηση δευτερογενούς συσκευασίας. Το συγκεκριμένο εργο αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη στο χώρο των τροφίμων.

Γ.Μ.: Οι εταιρείες, από τις πιο μικρές μέχρι τις πιο μεγάλες απαρτίζονται από ανθρώπους. Αναπόφευκτα αλλάζουν κι αυτές τον τρόπο λειτουργίας τους, τους στόχους και τα επιχειρηματικά τους πλάνα. Η αυτοματοποίηση των λειτουργιών τους, η βελτιστοποίηση των παγίων τους να παράγουν τα μέγιστα με τη λιγότερη δυνατή ανθρώπινη εμπλοκή, η ιχνηλασιμότητα, η διασφάλιση ποιότητας και η real time ενημέρωση με στόχο την άμεση και αποτελεσματική λήψη αποφάσεων αποτελούν πλέον αναγκαιότητα.

Πείτε μας ένα έργο σταθμό για την Icon Systems
Τ.Χ.: Το έργο στη ΜΕΓΑ Α.Ε. είναι σίγουρα ένα σημαντικό έργο, αφού πρόκειται για το μεγαλύτερο και πολυπλοκότερο έργο διακίνησης και ρομποτικής παλετοποίησης, που έχει πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα. Μάλιστα, γίνονται ακόμα προσθήκες νέου εξοπλισμού και σύνδεση νέων γραμμών και μηχανών παραγωγής. Ο συνολικός προϋπολογισμός έχει ξεπεράσει τα τρία εκατ. ευρώ.

Αναφέρετε ενδεικτικά άλλα projects που παραδόθηκαν…
Τ.Χ.: Ένα από τα πρώτα projects για την Icon Systems ήταν η Φυτοθρεπτική Α.Β.Ε.Ε., που αφορά στην τροφοδοσία λιπάσματος σε μορφή χύδην. Το συγκεκριμένο έργο είναι ιδιαίτερα απαιτητικό, λόγω της υψηλής ταχύτητας παλετοποίσης 900 σακ/ώρα.
Το ίδιο διάστημα παραδόθηκαν έργα της πολυεθνικής SIBELCO ΕΛΛΑΣ Α.Ε. στην Κοζάνη και της ALCHIMICA A.E., που αφορούν γραμμές παλετοποίησης με ρομποτικούς βραχίονες.
Εν μέσω πανδημίας, σε πολύ μικρό διάστημα έγινε η ανάθεση, η μελέτη, ο σχεδιασμός και η εγκατάσταση νέας γραμμής παλετοποίησης με ρομπότ ΑΒΒ στις εγκαταστάσεις των Μύλων Λούλη στη Σούρπη. Ενώ το ίδιο διάστημα, εγκαταστήσαμε 220 μέτρα μεταφορικής ταινίας για χύδην προϊόν για τον πελάτη Ο-Ι, μία από τις μεγαλύτερες πολυεθνικές στο χώρο της Υαλουργίας.

Α.Π.: Ενδεικτικά θα αναφέρω την εταιρεία Colgate, στην οποία παραδόθηκε επέκταση της σουίτας TracePro σε διασύνδεση με σύστημα MECTEC Print & Apply και κάμερες τελευταίας τεχνολογίας. Επίσης, σημαντικά έργα παραδόθηκαν στην εταιρεία ΚΡΙ ΚΡΙ, μια εξαιρετικά πολύπλοκη εφαρμογή x-Ray της Mettler Toledo και στην εταιρεία MONDELEZ στην ανίχνευση μετάλλων με σύστημα του ιδίου οίκου.

Ποιο είναι το στρατηγικό πλάνο του Oμίλου στη διείσδυσή του σε νέες αγορές του εξωτερικού;
Γ.Μ.: Η διείσδυση του Ομίλου σε αγορές του εξωτερικού βασίζεται σε τρεις πυλώνες: Στην ανάπτυξη δικτύου αντιπροσώπων σε χώρες ενδιαφέροντος. Στις συνεργασίες (global agreements) με πολυεθνικά accounts που λειτουργούν ως influencers σε παγκόσμια κλίμακα. Στις συνέργειες με εταιρείες που κάνουν διοίκηση και διαχείριση έργων (EPC contractors).

Ο Όμιλος τα προηγούμενα χρόνια δεν ήταν τόσο εξωστρεφής επικοινωνιακά. Τί άλλαξε;
M.K.: Η ανάπτυξη του Ομίλου βασίστηκε στη σχεδίαση τεχνολογικών λύσεων, όπου με την καινοτομία και την αξιοπιστία τους θα κέρδιζαν την ελληνική και ξένη αγορά, κατά συνέπεια δόθηκε σε αυτόν το τομέα η μεγαλύτερη προσοχή. Η εξέλιξή μας, γέννησε στην πορεία την ανάγκη να επικοινωνήσουμε αυτό που είμαστε, με κύριο και μόνο όχημα τη δουλειά μας και τα έργα μας, τους καρπούς της συνολικής προσπάθειάς μας. Φτάσαμε σήμερα και έχουμε τόσα πολλά να πούμε και να αναδείξουμε, έργα και λύσεις που θα αποτελέσουν όχι το επιστέγασμα μιας ήδη επιτυχημένης πορείας, αλλά το ερέθισμα να σχεδιάσουμε καινοτόμα έργα και να περάσουμε την τεχνογνωσία και την εμπειρία που καθημερινά κερδίζουμε στους πελάτες, που τα χρειάζονται για να εξελιχθούν και να ανταποκριθούν στις προκλήσεις. Γιατί τα δικά μας επιτυχημένα έργα είναι η βάση για επιτυχημένα εμπορικά case studies, που δίνουν νέα πνοή και νέες δουλειές στην ελληνική και παγκόσμια αγορά.

Σε τι βαθμό οι ελληνικές βιομηχανίες έχουν ενσωματώσει ρομποτικά συστήματα στις διαδικασίες τους;
Τ.Χ.: Σύμφωνα με τις πρόσφατες εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ρομποτικής, στην ελληνική βιομηχανία υπάρχουν εγκατεστημένα περίπου 20 ρομπότ ανά 10.000 εργαζομένους, τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι περίπου στα 100 ρομπότ. Η τάση όμως, τόσο στην Ελλάδα όσο και στα Βαλκάνια είναι έντονα ανοδική και το ποσοστό της διείσδυσης συγκλίνει με εκείνο της υπόλοιπης Ευρώπης. Φαίνεται, λοιπόν, ότι η ελληνική αγορά έχει αντιληφθεί την αναγκαιότητα των ρομποτικών λύσεων, κυρίως τα τελευταία 15 χρόνια. Η αλήθεια είναι ότι όλες σχεδόν οι μεγάλες εταιρείες έχουν πλέον εγκαταστήσει κάποιο ρομπότ και πλέον προσθέτουν ολοένα και περισσότερα, καθώς βλέπουν καθημερινά την ευκολία, την ευελιξία και την αξιοπιστία που παρέχουν οι λύσεις αυτές. H εταιρεία μας εξειδικεύεται σε ρομποτικές εφαρμογές στην παλετοποίηση και στον εγκιβωτισμό προϊόντων, εργασίες δηλαδή που είναι δύσκολες για έναν εργαζόμενο, λόγω μεγάλων ταχυτήτων ή μεγάλου βάρους.

Ποιες είναι οι τάσεις και εξελίξεις στην ασφάλεια και ποιότητα των Tροφίμων και Ποτών;
Α.Π.: Τα παλαιότερα χρόνια η Ασφάλεια και Υγιεινή των Τροφίμων συνδεόταν μόνο με τη νομοθεσία και τους κανονισμούς, οι οποίοι τηρούνταν μόνο με το φόβο της επιβολής προστίμων. Σήμερα, η διασφάλιση ποιότητας στη βιομηχανία Τροφίμων και Ποτών, είναι θέμα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης. Η τεχνολογία εδώ έχει τον πρωτεύοντα ρόλο με την ολική διασφάλιση της ιχνηλασιμότητας, η οποία πραγματοποιείται με ολοκληρωμένα συστήματα, από την παραλαβή των πρώτων υλών ως την τελική συσκευασία. Με τη σουίτα TracePro, καλύπτονται όλες αυτές οι ανάγκες.

Ποιες είναι οι νέες τεχνολογίες και τι ρόλο παίζουν τα Βig Data;
Α.Π.: Παρόλο που αρχικά φαινόταν ότι το πρόβλημα θα ήταν η υλικοτεχνική υποδομή για τη φιλοξενία των μεγάλων δεδομένων, τώρα που αυτό έχει παγκοσμίως λυθεί, φαίνεται ότι η αξιοποίησή τους ή η μετατροπή τους σε αξία, θα είναι το μεγαλύτερο ζήτημα. Απαιτούνται, λοιπόν, πληροφοριακά συστήματα όπως το TracePro, τα οποία εκτός από τη συλλογή και την αποθήκευση της πληροφορίας, θα πρέπει να είναι κατάλληλα και για την αξιοποίηση της.

Το λογισμικά , οι εφαρμογές τους και τα οφέλη που προκύπτουν για τις επιχειρήσεις…
Α.Π.: Στο σημερινό επιχειρηματικό περιβάλλον η ανάγκη για ακριβή πληροφόρηση σε πραγματικό χρόνο αποτελεί μονόδρομο και επιτάσσει τη ροή των δεδομένων τόσο εντός της επιχείρησης όσο και σε εξωτερικά κυκλώματα με την απαιτούμενη ασφάλεια. Οι αποφάσεις πλέον για να είναι αποδοτικές, δεν λαμβάνονται βάσει αίσθησης (feeling good decision making), αλλά βάσει αλγοριθμικών δεδομένων (fact based decision making).
Λύση στα παραπάνω αποτελεί η ψηφιοποίηση όλων των διαδικασιών. Οι σύγχρονες επιχειρήσεις ακολουθούν την τάση αυτή σε όλες τις επιχειρηματικές διαδικασίες, υιοθετώντας συστήματα λογισμικού τετάρτου επιπέδου (ERP κ.λπ.). Όπου υπάρχει παραγωγική διαδικασία, υιοθετούνται και τεχνολογίες αυτοματισμού που συνοδεύονται από πληροφοριακά συστήματα πρώτου και δευτέρου επιπέδου (Scada κ.λπ.).
Το πρόβλημα που συχνά δημιουργείται, είναι ότι υπάρχει ένα κενό στην επικοινωνία και στη ροή της πληροφορίας, μεταξύ των παραπάνω συστημάτων. Το κενό αυτό καλύπτεται από τα πληροφοριακά συστήματα τρίτου επιπέδου (Operations Information Network), όπως είναι το TracePro, όπου ανήκουν τα συστήματα ελέγχου παραγωγής (MES), τα οποία ενσωματώνουν και συστήματα διαχείρισης αποθήκης (WMS), ειδικά σχεδιασμένα για την παραγωγική βιομηχανία.

Ποιες είναι οι διεθνείς τάσεις στον αυτοματισμό;
Τ.Χ.: Το πιο hot trend σήμερα είναι τα collaborative robots (cobots). Πρόκειται για ρομπότ νέας γενιάς, τα οποία έχουν σχεδιαστεί να συνεργάζονται μαζί με τον άνθρωπο, σε έναν κοινό χώρο εργασίας για την ολοκλήρωση διαφόρων εργασιών στην παραγωγή ή στην αποθήκη. Τα cobots βρίσκουν εφαρμογή σε συστήματα αυτόματης επιλογής και τοποθέτησης (Pick & Place), συστήματα εγκιβωτισμού (Case Packing) και σε συστήματα παλετοποίησης (Palletizing). Η Icon Systems, υιοθετώντας πάντα τις πιο σύγχρονες τεχνολογίες προσφέρει ολοκληρωμένες λύσεις εγκατάστασης και προγραμματισμού cobots.

Ποιοι είναι οι επικοινωνιακοί σας στόχοι τώρα και μετά;
Μ.Κ.: Στόχος μας για το 2020 ήταν να επικοινωνήσουμε την ανανεωμένη εταιρική μας ταυτότητα, να δώσουμε το στίγμα μας ως Όμιλος, παρουσιάζοντας μια κοινή εικόνα, κοινούς στόχους και κοινή εμπορική πολιτική, χωρίς αυτό να καταστρατηγεί τις ιδιαιτερότητες της κάθε εταιρείας. Το 2021 θα είναι η χρονιά που θα επικοινωνήσουμε δυναμικά το σύνολο των υπηρεσιών μας σε κύριες για εμάς αγορές του εξωτερικού, κυρίως digitally.

Separation technologies

Οι διάφορες βιομηχανίες επεξεργασίας υλικών έχουν σε γενικό πλαίσιο, διαφορετικές ανάγκες όσον αφορά στις τεχνολογίες διαχωρισμού. Αυτές οι ανάγκες συμπίπτουν και μπορούν να ομαδοποιηθούν στις εξής εφτά:
• Η αφαίρεση ακαθαρσιών από την πρώτη ύλη.
• Ο καθαρισμός μετάλλων.
• Ο διαχωρισμός του σκραπ.
• Η πρόληψη για την αποφυγή έγκλισης αερίων.
• Ο διαχωρισμός των συστατικών σε αραιά αέρια ρεύματα.
• Ο διαχωρισμός των συστατικών σε αραιά υδατικά ρεύματα.
• Η απομάκρυνση του νερού.
Ακολουθεί η ανάλυση των παραπάνω κατηγοριών.

Αφαίρεση ακαθαρσιών από την πρώτη ύλη
Η απομάκρυνση των ακαθαρσιών από την πρώτη ύλη είναι ένα σημαντικό ζήτημα για τις βιομηχανίες αλουμινίου και χάλυβα. Η απομάκρυνση των ακαθαρσιών από την πρώτη ύλη της αλουμίνας ελαχιστοποιεί την ανάγκη για καθαρισμό του μετάλλου σε μεταγενέστερα στάδια επεξεργασίας.

Ο καθαρισμός μετάλλων
Η βελτίωση της καθαρότητας και κατά συνέπεια της ποιότητας των υλικών, που φέρουν σίδηρο και τροφοδοτούν την υψικάμινο είναι σημαντική για τη χαλυβουργία.
Ο καθαρισμός του μετάλλου είναι κρίσιμος για τις βιομηχανίες χύτευσης αλουμινίου, χάλυβα και μετάλλων. Η καθαρότητα του λειωμένου μετάλλου είναι σημαντική για τη βιομηχανία αλουμινίου, επειδή σχεδόν όλα τα άλλα μέταλλα είναι πιο ευγενή από το αλουμίνιο και μόλις εισαχθεί μια ακαθαρσία στο τήγμα, είναι σχεδόν αδύνατο να αφαιρεθεί.
Η αφαίρεση του αζώτου και του φωσφόρου από το χάλυβα κατά την παραγωγή του είναι ένα σημαντικό επίσης θέμα, όσον αφορά τις διαδικασίες διαχωρισμού στη χαλυβουργία.

Ο διαχωρισμός του σκραπ
Ο διαχωρισμος του σκραπ ενδιαφέρει κυρίως τις βιομηχανίες αλουμινίου, χάλυβα, χύτευσης μετάλλων και γυαλιού. Για παράδειγμα, στη βιομηχανία αλουμινίου μπορεί να οδηγήσει σε εξοικονόμηση ενέργειας από την τήξη σκραπ αντί πρώτων υλών.
Μια πιθανή βελτίωση στη διαλογή του σκραπ, λοιπόν, μπορεί να οδηγήσει σε βελτιωμένη καθαρότητα των μετάλλων. Η χαλυβουργία κατά κανόνα χρειάζεται καλύτερες μεθόδους για την αφαίρεση χαλκού κι άλλων ακαθαρσιών από το σκραπ που προέρχεται, για παράδειγμα, από τεμαχισμένα αυτοκίνητα που είχαν δοθεί προς ανακύκλωση.
Η ανακύκλωση στη βιομηχανία γυαλιού έχει ανάγκες αναφορικά με την εφαρμογή καλύτερων μεθόδων διαχωρισμού των στοιχείων μόλυνσης του γυαλιού (π.χ. χαρτί από ένα μπουκάλι μπύρας), που έχει επιστραφεί από τους καταναλωτές, των διαφορετικών τύπων γυαλιού μεταξύ τους και των διαφορετικών χρωματισμών του γυαλιού.

Η πρόληψη για την αποφυγή έγκλισης αερίων
Αφορά κυρίως στις βιομηχανίες χύτευσης χάλυβα και μετάλλων.

Ο διαχωρισμός των συστατικών σε αραιά αέρια ρεύματα
Είναι σημαντικός για όλες τις βιομηχανίες επεξεργασίας υλικών. Συγκεκριμένα για τη βιομηχανία αλουμινίου, όλο και πιο αυστηροί κανονισμοί σχετικά με τις εκπομπές από διάφορες διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή του, τον καθιστούν αναγκαίο. Στη βιομηχανία χάλυβα επίσης, ένα σημαντικό ζήτημα διαχωρισμού είναι η ανάκτηση των πτητικών οργανικών ενώσεων και των σωματιδίων από τα αέρια στην παραγωγή οπτάνθρακα.
Στη βιομηχανία γυαλιού επίσης, απαντώνται διαδικασίες κατακράτησης αερίων και λεπτών σωματιδίων σε υψηλές θερμοκρασίες.

Ο διαχωρισμός των συστατικών σε αραιά υδατικά ρεύματα
Ο διαχωρισμός των συστατικών από αραιά υδατικά ρεύματα είναι ένα ζήτημα που καλούνται να εφαρμόσουν όλες οι βιομηχανίες επεξεργασίας υλικών. Η βιομηχανία αλουμινίου χρειάζεται καλύτερες μεθόδους διαχωρισμού, ιδιαίτερα για τη διαδικασία Bayer. Στη βιομηχανία χάλυβα, η ανάκτηση και η επαναχρησιμοποίηση του νερού από την παραγωγή οπτάνθρακα αποτελεί σημαντικό ζήτημα. Η βιομηχανία γυαλιού έχει ανάγκη από μεθόδους διαχωρισμού διαλυτών από ρεύματα λυμάτων.
Το ίδιο και η βιομηχανία δασικών προϊόντων για το διαχωρισμό ανόργανων μολυσματικών ουσιών από ρεύματα λυμάτων με λευκαντικές ουσίες, πτητικών οργανικών ενώσεων από υδατικά ρεύματα και διαλυμένων οργανικών και ανόργανων από το νερό, που χρησιμοποιείται στη διαδικασία παραγωγής χαρτιού.

Η απομάκρυνση του νερού
Η απομάκρυνση του νερού γενικά είναι ένα σημαντικό ζήτημα για τις βιομηχανίες αλουμινίου, χύτευσης μετάλλων και δασικών προϊόντων. Στη βιομηχανία αλουμινίου δυσκολίες εμφανίζονται στην απομάκρυνση νερού κατά τη διαδικασία Bayer. Στη βιομηχανία χύτευσης μετάλλων, η μείωση του χρόνου ξήρανσης των καλουπιών χύτευσης αποτελεί επίσης, ένα σημαντικό θέμα. Στη βιομηχανία δασικών προϊόντων προβλήματα συναντώνται στην απομάκρυνση αιωρούμενων και διαλυμένων ρύπων στο ρεύμα ανακύκλωσης ινών, καθως και στις διαδικασίες που έχουν να κάνουν με την ξήρανση της ξυλείας, οι οποίες ελαχιστοποιούν την απελευθέρωση οργανικών ή δημιουργούν συγκεντρωμένα ρεύματα οργανικών.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ
Τα ξεχωριστά χαρακτηριστικά των διαφορετικών μεθόδων διαχωρισμού.

Μέθοδοι διαχωρισμού στερεών με βάση τις φυσικές ιδιότητες
Στις βιομηχανίες αλουμινίου, χάλυβα, χύτευσης μετάλλων και γυαλιού εφαρμόζονται διαδικασίες διαχωρισμού, που διακρίνονται σε μεθόδους χειρισμού και διαλογής ή διαχωρισμού υλικών με βάση τις φυσικές ιδιότητες των συστατικών. Σε πολλές περιπτώσεις, εφαρμόζονται και διαδικασίες διαχωρισμού σκραπ.
Αυτή η οικογένεια μεθόδων διαχωρισμού βασίζεται στις κλασικές φυσικές ιδιότητες των στερεών, όπως μαγνητικές και ηλεκτρικές ιδιότητες, πυκνότητες και σημεία τήξης. Αυτές οι διεργασίες αποτελούν μέρος της διαδικασίας ροής μιας βιομηχανικής λειτουργίας.

Διαδικασίες διαχωρισμού με βάση τα σημεία τήξης
Οι διαδικασίες διαχωρισμού με βάση τα σημεία τήξης είναι ένα παράδειγμα μεθόδων διαχωρισμού με βάση τις φυσικές ιδιότητες. Οι κάμινοι χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία επεξεργασίας σκραπ για πολλά χρόνια για το διαχωρισμό των μετάλλων, σύμφωνα με τα σημεία τήξης τους. Η κάμινος, λοιπόν, λειτουργεί σε θερμοκρασία στην οποία ένα μέταλλο τήκεται επιλεκτικά από ένα συστατικό, αφήνοντας το μέταλλο με το υψηλότερο σημείο τήξης (συνήθως ένα σιδηρούχο μέταλλο) ως ένα ανακτήσιμο στερεό. Η αρχική τήξη μιας φάσης σε ένα μείγμα κράματος έχει επίσης, χρησιμοποιηθεί ως μέσο διαχωρισμού.

Διαδικασίες διαχωρισμού με βάση τη βαρύτητα
Όπως υποδηλώνει το όνομα, η δύναμη της βαρύτητας συμμετέχει σε όλους τους διαχωρισμούς που βασίζονται στη βαρύτητα, αλλά μόνο ένας βασίζεται εξ ολοκλήρου σε αυτή. Σε αυτήν την περίπτωση, σωματίδια διαφορετικών πυκνοτήτων διαχωρίζονται σε ένα μέσο ενδιάμεσης πυκνότητας. Ανάλογα με την πυκνότητα των σωματιδίων, το μέσο μπορεί να είναι από νερό έως κάποιο διάλυμα πυκνότερο από το νερό. Στην πράξη, αν και σε περιορισμένο βαθμό λόγω προβλημάτων ανάκτησης και του επακόλουθου κόστους, έχουν χρησιμοποιηθεί διαλύματα αλάτων, όπως χλωριούχο ασβέστιο και διάφορα βρωμίδια. Το νερό χρησιμοποιείται ως μέσο στην περίπτωση που ένα από τα σωματίδια επιπλέει.

Για διαχωρισμούς σωματιδίων βαρύτερων από το νερό, μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναιωρήματα λεπτών στερεών (συνήθως ο μαγνητίτης και το σιδηροπυρίτιο), επειδή τα αιωρήματά τους μπορούν να ανασυσταθούν με μαγνητικό διαχωρισμό. Κατά τη χρήση, αυτά τα εναιωρήματα πρέπει να αναδεύονται για να αποτρέπεται ή να περιορίζεται η καθίζηση του μέσου. Για διαχωρισμούς χονδροειδών σωματιδίων, όπως μέταλλα από μη σιδηρούχα εξαρτήματα τεμαχισμένων αυτοκινήτων, μπορούν να χρησιμοποιηθούν μεγάλα, σχετικά δοχεία. Στην περίπτωση όμως, λεπτότερων διαχωρισμων ενδέχεται να απαιτείται μια δεύτερη δύναμη, συχνά μια φυγοκεντρική δύναμη, για να επιταχυνθεί η διαφορά πυκνότητας.

Οι διαχωριστές αέρα εκμεταλλεύονται το γεγονός ότι πολύ ελαφριά σωματίδια, παρόλο που είναι βαρύτερα από τον αέρα, μπορούν να παρασυρθούν από ένα ρεύμα αέρα που ρέει κανονικά στο αιωρούμενο ρεύμα. Διατίθενται πολύ ανεπτυγμένες μηχανές, που μπορούν να επηρεάσουν μια μεγάλη ποικιλία διαχωρισμών συμπεριλαμβανομένων βαρέων από ελαφριά μέταλλα (π.χ. μόλυβδος από αλουμίνιο κατά την επεξεργασία σκραπ). Προφανώς, τα υλικά που διαχωρίζονται στον αέρα πρέπει να είναι στεγνά.
Σε όλη την ιστορία, το νερό ήταν το πιο κοινό μέσο διαχωρισμού, αν και τα σωματίδια που διαχωρίζονται μπορεί να είναι βαρύτερα από το νερό. Μερικές φορές πολύ βαρύτερα. Όταν επιτρέπεται η συγκέντρωση σωματιδίων ελεύθερα σε νερό, αυτά τείνουν να μην διαχωρίζονται απόλυτα ανάλογα με την πυκνότητα, επειδή η μάζα και το σχήμα μπαίνουν στο παιχνίδι. Όταν το υλικό που καθιζάνει, φθάσει σε μια ορισμένη πυκνότητα, επιτυγχάνεται μια κατάσταση κατά την οποία παρεμποδίζεται η καθίζηση, και τότε γίνεται δυνατός ο διαχωρισμός σύμφωνα με τη μάζα και το σχήμα. Εάν το χύμα υλικό ανακινείται ή διασταλεί γρήγορα, είναι δυνατόν να διαχωριστούν τα σωματίδια, καθώς και να διαχωριστούν τα χονδροειδή και λεπτά σωματίδια του πυκνότερου συστατικού σε ένα μόνο προϊόν.

Οι διαχωρισμοί σε ροές τύπου φιλμ μπορούν να γίνουν χρησιμοποιώντας συσκευές όπως η «σπείρα», που ουσιαστικά είναι ένας ανοικτός μισός κύλινδρος σε σπειροειδές σχήμα. Η συσκευή δεν έχει κινούμενα μέρη. Τα σωματίδια και το νερό ρέουν μέσα στη σπείρα και επηρεάζονται από τη ροή βαρύτητας, από το νερό πλύσης που εισάγεται κατά μήκος της εσωτερικής άκρης της σπείρας και τη φυγοκεντρική δύναμη, η οποία απλώνει τη ροή προς τα έξω και πάνω στην καμπύλη επιφάνεια. Θύρες που βρίσκονται κατά μήκος της σπειροειδούς «κοπής» εκτρέπουν τα βαρύτερα υλικά καθώς διαχωρίζονται.

Ίσως ο απόλυτος διαχωριστής ενός ρέοντος φιλμ είναι μια συσκευή ακόμα πιο απλή και φθηνότερη από τη σπείρα. Αποτελείται από ένα απλό κεκλιμένο δίσκο, πλατύτερο στο κάτω μέρος από ότι στο πάνω μέρος. Σωματίδια και νερό εισάγονται στην κορυφή ρέουν κάτω στην επιφάνεια, το φιλμ αυτό απλώνεται και επιβραδύνεται καθώς πλησιάζει στο κάτω μέρος όπου οι διαχωριστές, τα διαχωρίζουν. Τα πλευρικά τοιχώματα του δίσκου αυτού κάνουν πτυχώσεις κατά μήκος του, έτσι ώστε η αλλαγή στο πλάτος να μην είναι ομοιόμορφη από πάνω προς τα κάτω. Αυτό το χαρακτηριστικό γνώρισμα βοηθάει το διαχωρισμό.

Επειδή η αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας διάταξης είναι συνήθως χαμηλή, στην πράξη χρησιμοποιούνται διαδοχικές τέτοιες διατάξεις. Μια σημαντική παραλλαγή αυτής της διάταξης είναι ο διαχωριστής τύπου κώνου. Οι κώνοι έχουν πολύ υψηλή χωρητικότητα και χρησιμοποιούνται συχνά μπροστά από σπείρες ή φράγματα για να κάνουν διαχωρισμούς υψηλής ανάκτησης.

Διαδικασίες διαχωρισμού που βασίζονται σε μαγνητικές και ηλεκτρικές δυνάμεις
Τα στερεά μπορούν να ταξινομηθούν ως σιδηρομαγνητικά, παραμαγνητικά ή διαμαγνητικά. Σχετικά λίγα είναι σιδηρομαγνητικά, αλλά αυτά που όντως είναι, αποκρίνονται στη μαγνητική δύναμη τόσο έντονα, ώστε ο μαγνητικός διαχωρισμός, να είναι η πιο κοινή και αποτελεσματική μέθοδος για το διαχωρισμό τους. Η σιδηρομαγνητική κατηγορία περιλαμβάνει το σίδηρο και τους περισσότερους χάλυβες, μερικά άλλα μέταλλα και μερικά ορυκτά, όπως μαγνητίτη. Το περιβάλλον διαχωρισμού μπορεί να είναι υγρό ή ξηρό, ενώ ο εξοπλισμός είναι σχεδιασμένος για την ανύψωση των σιδηρομαγνητικών από τα μίγματα. Οι περισσότερες βιομηχανικές διαδικασίες χρησιμοποιούν ηλεκτρομαγνήτες, μπορούν όμως να χρησιμοποιηθούν και μόνιμοι μαγνήτες.

Τα παραμαγνητικά υλικά παρουσιάζουν κάποια ευαισθησία στη μαγνητική δύναμη, αλλά είναι πολύ πιο αδύναμα σε σύγκριση με τα σιδηρομαγνητικά. Αυτή η διαφορά καθιστά αναγκαία τη χρήση πολύ ισχυρότερων μαγνητών καθώς και εξοπλισμό σχεδιασμένο κατά τέτοιο τρόπο ώστε να ελαχιστοποιεί το «διάκενο αέρα» πάνω στο οποίο πρέπει να λειτουργεί το πεδίο. Οι δυνατότητες ευρύτερα είναι χαμηλότερες επειδή οι ασθενέστερες δυνάμεις απαιτούν μεγαλύτερους χρόνους διαχωρισμού. Παρ’ όλα αυτά, οι παραμαγνητικοί διαχωρισμοί χρησιμοποιούνται ευρέως. Επίσης, οι κρυογενικοί μαγνήτες χρησιμοποιούνται ολοένα και πιο συχνά. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι μηχανές που χρησιμοποιούνται για τον διαχωρισμό παραμαγνητικών ορυκτών σιδήρου από πολτούς καολίνης που προορίζονται για χρήση στην κατασκευή χαρτιού υψηλής ποιότητας.

Ο μαγνητικός διαχωρισμός δεν εξαρτάται από την ηλεκτρική αγωγιμότητα του υπό επεξεργασία υλικού. Στην πραγματικότητα, πολλοί αγωγοί είναι διαμαγνητικοί. Επειδή είναι αγωγοί, ορισμένα υλικά δέχονται μια δύναμη όταν διέρχονται από ένα μεταβλητό μαγνητικό πεδίο λόγω της δημιουργίας ρευμάτων eddy, τα οποία προκαλούνται σε αγώγιμα σωματίδια ως αποτέλεσμα χρονικών εξαρτώμενων παραλλαγών ενός μαγνητικού πεδίου.

Τα ρεύματα Eddy, με τη σειρά τους αλληλεπιδρούν με το μαγνητικό πεδίο για τη δημιουργία απωθητικών δυνάμεων, το μέγεθος των οποίων σχετίζεται με την αγωγιμότητα, το σχήμα, τη μάζα και το μέγεθος των σωματιδίων, καθως και την ένταση του μαγνητικού πεδίου. Τα σωματίδια διέρχονται μέσω του μαγνητικού πεδίου και διαχωρίζονται φυσικά, ανάλογα με τον βαθμό ώθησης που ασκείται σε μεμονωμένα σωματίδια από το μαγνητικό πεδίο. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται τώρα, για ορισμένους βιομηχανικούς διαχωρισμούς, καθώς και το διαχωρισμό διαφόρων μη σιδηρούχων μετάλλων από το προϊόν τεμαχισμού παλαιών λευκών ειδών και αυτοκινήτων και για το διαχωρισμό δοχείων αλουμινίου από μικτά υλικά συσκευασίας.

Οι ηλεκτρικοί διαχωρισμοί εκμεταλλεύονται φορτία, είτε φυσικά είτε επαγόμενα, σε στερεά σωματίδια. Σε μια απλή μορφή, τα σωματίδια που περνούν μεταξύ δύο αντίθετα φορτισμένων πλακών προσελκύονται ή απωθούνται σύμφωνα με τα δικά τους φορτία και μπορούν έτσι να διαχωριστούν. Αυτή η τεχνική ονομάζεται ηλεκτροστατικός διαχωρισμός επειδή οι σχέσεις φόρτισης δεν αλλάζουν. Ωστόσο, στον ηλεκτροδυναμικό διαχωρισμό, τα φορτισμένα σωματίδια που έρχονται σε επαφή με ένα γειωμένο τύμπανο χάνουν τα φορτία τους με διαφορετικούς ρυθμούς και απωθούν λίγο περισσότερο ή λίγο λιγότερο έντονα, κάτι που αποτελεί τη βάση για το διαχωρισμό. Οι φυσικές διαφορές μεταξύ των ποσοστών εκφόρτισης μπορεί μερικές φορές να τονιστούν με επεξεργασία των σωματιδίων με χημικά αντιδραστήρια ή με θέρμανση, αλλά γενικά το υλικό που διαχωρίζεται πρέπει να είναι στεγνό. Η σκόνη είναι επίσης ένα πρόβλημα, αλλά ο κύριος περιορισμός της μεθόδου είναι ότι τα σωματίδια πρέπει συνήθως να τροφοδοτούνται στο τύμπανο σε ένα στρώμα πάχους μόνο ενός σωματιδίου.

Ο διαχωρισμός που συμβαίνει με τριβό-ηλεκτρικοποιηση βασίζεται στο γεγονός ότι δύο διαφορετικά υλικά που έρχονται σε επαφή ή τρίβονται μαζί θα φορτιστούν. Εάν ένα υλικό είναι μονωτής, θα διατηρήσει το φορτίο του. Εάν και οι δύο είναι μονωτές, τα παρακρατούμενα φορτία θα είναι της τάξης των διηλεκτρικών σταθερών των δύο. Οι διαχωριστές που βασίζονται σε αυτό το φαινόμενο αναπτύσσονται τώρα.

Διαδικασίες διαχωρισμού βάσει οπτικών ιδιοτήτων
Οι οπτικές ιδιότητες των υλικών, όπως το χρώμα, ο επαγόμενος φθορισμός ή η ανακλαστικότητα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέσο αναγνώρισης για διαχωρισμό. Για παράδειγμα, ορισμένα μέταλλα σε ένα μικτό ρεύμα μπορούν να ταυτοποιηθούν από την ανακλαστικότητά τους και από την ταυτοποίηση που χρησιμοποιείται για να προκαλέσει παλμικούς πίδακες αέρα που διαχωρίζουν φυσικά τα στοιχεία της ροής. Το γυαλί μπορεί να ταυτοποιηθεί ανά τύπο χρησιμοποιώντας οπτική ταξινόμηση με βάση το χρώμα, συνδέοντας το σήμα αναγνώρισης με μια φυσική μέθοδο διαχωρισμού σωματιδίων.

ONLINE ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ
Αναφορικά με τις διαδικασίες διαχωρισμού με βάση τις φυσικές ιδιότητες πρέπει να σημειωθεί ότι επενδύονται σημαντικά ποσά στο R&D, ώστε να αναπτυχθούν διατάξεις που τις εξυπηρετούν και να εφαρμοστούν με επιτυχία στις βιομηχανίες αλουμινίου, χάλυβα, χύτευσης μετάλλων και γυαλιού.
Επιπλέον, ένας σοβαρός παράγοντας που θα μπορούσε στο μέλλον να βοηθήσει τις βιομηχανίες επεξεργασίας υλικών να καλύψουν τις ανάγκες διαχωρισμού τους, είναι τα online διαγνωστικά και οι αισθητήρες. Η ηλεκτρονική ανίχνευση της σύνθεσης των ροών υλικών σε διαδικασίες διαχωρισμού θα ωφελούσε όλες τις βιομηχανίες επεξεργασίας υλικών. Για παράδειγμα, η γνώση της σύνθεσης του λιωμένου γυαλιού σε μια δεξαμενή, θα επέτρεπε προσαρμογές στη σύνθεση σε πραγματικό χρόνο και θα αύξανε την απόδοση του προϊόντος. Η ηλεκτρονική ανίχνευση ανόργανων, όπως διαλυμένα μέταλλα και μεταβατικά μέταλλα σε υδατικά συστήματα, θα ωφελούσε τη βιομηχανία δασικών προϊόντων.

Στην πραγματικότητα, η online ανίχνευση της ποσότητας, του μεγέθους και του σχήματος των σωματιδίων είναι μια σημαντική πρόκληση για όλες τις βιομηχανίες. Η online ανίχνευση της σύνθεσης των ροών διεργασίας και η σύνθεση μεμονωμένων αντικειμένων σε αυτές τις ροές είναι απαραίτητη για τη διαλογή και την επαναχρησιμοποίηση υλικών, όπως γυαλί και αλουμίνιο.

Industrial Software:Το νευρικό σύστημα

H πρώτη σημαντική συνεργασία μεταξύ software και hardware στη βιομηχανία χάνεται πίσω στη δεκαετία του ’70, όταν κάποιες πρωτόλειες μορφές συστημάτων ERP (Enterprise Resource Planning) υιοθετήθηκαν από πολυεθνικές βιομηχανίες, που βρίσκονταν στην αιχμή της τεχνολογίας. Τα σύγχρονα ERP άρχισαν να υιοθετούνται τη δεκαετία του 1990 διεθνώς –στην Ελλάδα με καθυστέρηση χρόνων– και σήμερα δεν νοείται αποδοτική βιομηχανία που να μην διαθέτει εξελιγμένο σύστημα ERP.

Τι πραγματικά είναι, όμως, ένα σύστημα ERP; Με δύο λόγια θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως το νευρικό σύστημα μιας επιχείρησης. Και ως γνωστόν κάθε οργανισμός που θέλει να κινείται προς το μέλλον, χρειάζεται αποτελεσματικό νευρικό σύστημα. «Μια εξόχως σημαντική διαδικασία στην παραγωγή είναι αυτή της σήμανσης και κωδικοποίησης των παραγόμενων προϊόντων. Αν το πρόβλημα διαγνωσθεί έγκαιρα, τότε η παρτίδα επανεπεξεργάζεται κι αυτό σημαίνει υψηλό κόστος. Σε αντίθετη περίπτωση μιλάμε για μεγαλύτερο πρόβλημα, αφού εκτός από την ελλιπή πληροφόρηση προς τον καταναλωτή, με ό,τι αυτό συνεπάγεται από πλευράς εμπορικών συνεπειών, εγείρει και συνέπειες νομικής φύσεως αφού το προϊόν δεν συμμορφώνεται με τη νομοθεσία», σημειώνει ο Αντώνης Αλεξανδρόπουλος, Διευθυντής Πωλήσεων του Όμιλου Θεοδώρου. Σύμφωνα με τον ίδιο, μια βασική λειτουργία ενός βιομηχανικού λογισμικού διαχείρισης παραγωγής είναι η διασύνδεση των συστημάτων σήμανσης και κωδικοποίησης με στόχο τον κεντρικό έλεγχο και την επιτήρησή τους. Η ενημέρωσή τους για το περιεχόμενο της σήμανσης γίνεται πλέον από το λογισμικό και βασίζεται στο πρόγραμμα της γραμμής παραγωγής, το οποίο εκπονεί εξειδικευμένο και έμπειρο στέλεχος, συνήθως στο κεντρικό λογισμικό της επιχείρησης (ERP).

Τα ERPs θα μπορούσαν να περιγραφούν ως ολοκληρωμένα πληροφοριακά συστήματα, που έχουν στόχο την υποστήριξη όλων των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων. Στην πράξη ενοποιούν όλες τις σημαντικές δραστηριότητες της επιχείρησης καθώς και όλες τις διαδικασίες, υπό την ομπρέλα ενός κεντρικού συστήματος ελέγχου, το οποίο παρέχει συνολική εικόνα για τη λειτουργία της επιχείρησης. «Το βιομηχανικό λογισμικό βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με το ERP και ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο, με το πρόγραμμα παραγωγής. Ο χειριστής της γραμμής επιλέγει στην ψηφιακή του οθόνη, την εντολή παραγωγής που θα εκτελέσει η γραμμή και τότε όλα τα συστήματα σήμανσης και κωδικοποίησης ενημερώνονται αυτόματα με το περιεχόμενο του μηνύματος, που πρέπει να εκτυπώσουν. Το βιομηχανικό λογισμικό παρακολουθεί επίσης, σε πραγματικό χρόνο, τη σωστή λειτουργία του κάθε συστήματος, φροντίζοντας να ενημερώσει άμεσα το χειριστή και τον προϊστάμενό του για την όποια δυσλειτουργία του εξοπλισμού» επισημαίνει ο κ. Αλεξανδρόπουλος.

Επιγραμματικά, ένα σύστημα ΕRP παρέχει υποστήριξη και οργάνωση πληροφοριών που αφορούν τις ακόλουθες επιχειρησιακές δραστηριότητες:
• Οικονομική και λογιστική διαχείριση.
• «Διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού.
• «Διαχείριση αγορών και προμηθειών.
• Διαχείριση ποιότητας.
• Προγραμματισμός παραγωγής.
• Διαχείριση ροής εργασιών.
• Διαχείριση πωλήσεων και διανομών.
• Γενικός έλεγχος λειτουργίας.

Όπως αποδεικνύεται από τα παραπάνω, ένα σύστημα ERP παρέχει στην πράξη τη δυνατότητα επικοινωνίας μεταξύ όλων των τμημάτων μιας επιχείρησης και αποτυπώνει στην οθόνη ενός υπολογιστή το σύνολο, σχεδόν, των καθημερινών επιχειρηματικών πρακτικών. Κατά συνέπεια τα κύρια πλεονεκτήματα που προφέρει στις επιχειρήσεις «είναι η αύξηση της παραγωγικότητας, αφού σε κάθε αλλαγή προϊόντος ο χειριστής δεν χάνει χρόνο να ενημερώσει τα συστήματα, αλλά και η μείωση του κόστους, αφού εξαλείφεται η ανάγκη επανεπεγεργασίας της συγκεκριμένης παρτίδας. Επίσης, είναι η βελτίωση της ασφάλειας της επιχείρησης αφού από πλευράς σήμανσης, παράγει συμμορφούμενα προϊόντα. Τέλος, ενισχύεται η εμπορική θέση της επιχείρησης στην αγορά, αφού κερδίζει την εμπιστοσύνη του καταναλωτή» συμπληρώνει ο κ. Αλεξανδρόπουλος.

Από την πλευρά του, ο Αντώνης Παππάς, Διευθυντής Πωλήσεων της Siveco Hellas σημειώνει ότι «στην περίπτωση της ολοκλήρωσης με ERP, ο στόχος είναι η ενσωμάτωση του κόστους Προμηθειών καθώς και των αναλώσεων από την Αποθήκη στις Εντολές Εργασιών της Συντήρησης. Ανάλογα με το σενάριο ροής των πληροφοριών που θα επιλεχθεί (π.χ. οι αναλώσεις των Αποθηκών θα γίνονται στο CMMS και θα αντιγράφονται στο ERP), η διασύνδεση των δύο συστημάτων μπορεί να γίνει με απλούς τρόπους (π.χ. ανταλλαγή αρχείων) ή πιο σύνθετους (ενδιάμεσοι πίνακες, web services)». Σύμφωνα με τον κ. Παππά: «Το κύριο πλεονέκτημα που προσφέρει η λύση της διασύνδεσης του CMMS με το ERP αφορά την ακριβέστερη πληροφόρηση, αφού από την μία πλευρά το Τεχνικό Τμήμα μπορεί να χρησιμοποιεί μία απολύτως εξειδικευμένη και ευέλικτη εφαρμογή CMMS, ενώ από την άλλη η εταιρεία παρακολουθεί τα πραγματικά αποτελέσματα των δραστηριοτήτων του Τεχνικού Τμήματος χωρίς την ανάγκη διπλών εργασιών (κινήσεις χρηστών σε δύο συστήματα)».

Industry 4.0
Tις κοσμογονικές αλλαγές που φέρνει η τεχνολογία στη βιομηχανία, μπορεί αν τις αντιληφθεί κάποιος από το γεγονός ότι η πλέον προηγμένη βιομηχανική χώρα η Γερμανία, έχει καταρτίσει τη στρατηγική του Industry 4.0, η οποία προκύπτει από την αυξανόμενη υιοθέτηση Συστημάτων Αυτοματισμού, του Internet of Things, των Big Data και του Cloud Computing. «Η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση είναι πλέον γεγονός και κάθε βιομηχανική μονάδα, που θέλει να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του μέλλοντος με αισιοδοξία, εξετάζει το πώς θα επιβιβαστεί σε αυτό το πολύ σημαντικό τραίνο. Στο εργοστάσιο του μέλλοντος όλα διασυνδέονται μέσω ψηφιακών τεχνολογιών, από το επίπεδο της γραμμής παραγωγής μέχρι τα πληροφοριακά συστήματα που βασίζονται στο σύννεφο (cloud). Ο εξοπλισμός και οι λειτουργίες του αποτυπώνονται και παρουσιάζονται ψηφιακά σε πραγματικό χρόνο» σημειώνει ο κ. Αλεξανδρόπουλος.

Η υιοθέτηση του Industry 4.0 θα ωφελήσει την παραγωγή λόγω της αυξημένης συνδεσιμότητας μεταξύ των μηχανών, γεγονός που θα επιτρέψει τη μετάβαση από το «χειροκίνητο» εργοστάσιο στο σχεδόν πλήρως αυτόνομο και αυτοματοποιημένο έξυπνο εργοστάσιο. Εξελιγμένες λύσεις λογισμικού συλλέγουν, μεταφέρουν και επεξεργάζονται δεδομένα προς περαιτέρω ανάλυση. Ο απώτερος στόχος είναι η αύξηση της διαφάνειας, της παραγωγικότητας και της αποτελεσματικότητας. «Όλο και περισσότερα έργα υλοποίησης CMMS απαιτούν την ενσωμάτωση του λογισμικού στα υφιστάμενα Πληροφοριακά Συστήματα των εταιρειών (ERP, SCADA, κλ.π). Το σημείο αυτό αποκαλύπτει τον στρατηγικό, πλέον, ρόλο του Τεχνικού Τμήματος και της Συντήρησης στο εταιρικό περιβάλλον ως ένα κέντρο εξοικονόμησης σημαντικών εταιρικών πόρων και όχι απλά ως ένα κέντρο κόστους» αναφέρει ο κ. Παππάς. Το εργοστάσιο δεν θα λογίζεται πλέον ως άθροισμα μηχανών, αλλά ως μία μηχανή αποτελούμενη από επιμέρους στοιχεία.

Internet of Things
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι το Internet of Things έχει ξεπεράσει τα τελευταία χρόνια την απλή διασύνδεση μηχανών, αισθητήρων και συσκευών και έχει επεκταθεί σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η μηχανική εκμάθηση. Εδώ ακριβώς εντοπίζεται και η ζωτική σημασία του ΙοΤ για την έναρξη και εξέλιξη του Industry 4.0. Δεν είναι απλώς οι αισθητήρες σε δικτυωμένες μηχανές που θα συλλέγουν δεδομένα, πολύτιμα για τις επιχειρήσεις σε πραγματικό χρόνο, για να βελτιστοποιούν τις διαδικασίες παραγωγής, αλλά και η ικανότητα «μάθησης» που θα αποκτήσουν οι μηχανές στο μέλλον, ώστε να αυτοβελτιώνονται.

Το ΙοΤ στη βιομηχανία είναι ο ιστός που συνδέεις μηχανές με μαθησιακές δυνατότητες, τεχνολογίες Big Data, αισθητήρες, επικοινωνία M2M (Machine to Machine) και τεχνολογίες αυτοματισμού.
O κ. Παππάς εμβανθύνει στις πτυχές του IoT, μέσα από μια συγκεκριμένη λύση. «To Coswin IoT επιτρέπει τη συλλογή δεδομένων από το πεδίο, μέσω αισθητήρων εγκατεστημένων σε κτίρια και εξοπλισμoύς. Αυτές οι πληροφορίες (Big Data) επεξεργάζονται και αναλύονται με πίνακες ελέγχου που μεταφέρονται στο CMMS με τη μορφή διαμορφώσιμων ειδοποιήσεων. Αυτές οι ειδοποιήσεις παράγουν άμεσα τις σχετικές απαιτήσεις για εργασίες συντήρησης, ώστε η επιχείρηση να προχωρήσει από την Προληπτική Συντήρηση (Preventive Maintenance) στην Προβλεπτική Συντήρηση (Predictive Maintenance). Η τεχνολογία IoT επιτρέπει τη συνεχή παρακολούθηση και αποθήκευση δεδομένων του εξοπλισμού τροφοδοτώντας το CMMS σε πραγματικό χρόνο, βελτιώνοντας την αξιοπιστία και την παραγωγικότητα». Σύμφωνα με τον ίδιο, ο συνδυασμός Τεχνικής Νοημοσύνης και IoT όχι μόνο συλλέγει τεράστιο όγκο δεδομένων, αλλά επίσης τα ταξινομεί και τα συνδέει για να εξαγάγει συμπεράσματα. Έτσι, τα συστήματα συντήρησης μαθαίνουν καθώς λαμβάνουν νέα δεδομένα να γίνονται όλο και πιο ακριβή.

«Πάρτε ως παράδειγμα τις ανεμογεννήτριες: οι αισθητήρες καθιστούν δυνατή την παρακολούθηση της μέτρησης δονήσεών τους, αλλά και άλλων δεδομένων όπως ο καιρός, η θερμοκρασία, η υγρασία, ο άνεμος κ.λπ. Στη συνέχεια, οι αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης θα ταξινομήσουν χρήσιμες και περιττές πληροφορίες και θα βρουν συσχετισμούς για να προβλέψουν με ακρίβεια το χρόνο και το σημείο παρέμβασης», εξηγεί ο κ. Παππάς.

Από την πλευρά του, ο Νίκος Ιγγλέζος, Τεχνικός Διευθυντής της ACMON DATA, αναδεικνύει τη σημαντικότητα της λειτουργίας ενός βιομηχανικού λογισμικού ως προς την σταθερότητα και αξιοπιστία που προσφέρει, μέσα από το παράδειγμα της σουίτας λογισμικού TracePro, που ανέπτυξε εξολοκλήρου η εταιρεία που εργάζεται. «Μεγάλη βάση δόθηκε ώστε να χρησιμοποιηθούν όλα τα σύγχρονα εργαλεία, αλλά ταυτόχρονα να είναι και δοκιμασμένα στο χρόνο. Επειδή πρόκειται για βιομηχανικό λογισμικό, το οποίο ενσωματώνει μια σειρά από πολύ κρίσιμες διαδικασίες και αυτοματισμούς, ο πρώτος στόχος είναι τα εργαλεία να διασφαλίζουν σταθερότητα, να είναι προσαρμόσιμα σε αλλαγές και διασυνδέσεις, ώστε τόσο η λειτουργία όσο και η συντήρηση να γίνονται εύκολα. Η εφαρμογή χρησιμοποιεί βάση δεδομένων Microsoft SQL παρέχοντας σταθερότητα και ευκολία επικοινωνίας με εξωτερικές εφαρμογές. Υπάρχουν έτοιμοι connectors για αυτές τις διασυνδέσεις και μπορούν να γίνουν με διάφορες μεθόδους, από απλή μεταφορά αρχείων, έως κατ’ ευθείαν εγγραφές και αναγνώσεις σε άλλες βάσεις. Στον τομέα της διασύνδεσης με PLC χρησιμοποιείται κυρίως το πρωτόκολλο επικοινωνίας OPC UD/ UA.

Σε επικοινωνία με άλλες συσκευές (ζυγούς, ετικετέζες) που δεν υποστηρίζουν OPC χρησιμοποιούνται τα πρωτόκολλα επικοινωνίας του κατασκευαστή». Σύμφωνα με τον ίδιο, η βασική γλώσσα προγραμματισμού της on premise εφαρμογής είναι C# σε.NET framework, ενώ μέσα στο 2020 θα είναι έτοιμη και η web εφαρμογή με δυνατότητα λειτουργίας σε περιβάλλον cloud και linux σε ASP NET CORE 3+ MVC.
Το GUI είναι σχεδιασμένο, έχοντας κατά νου τον μέσο βιομηχανικό χειριστή. Επομένως, έχει δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στον απλό και εργονομικό χειρισμό, χωρίς όμως, να γίνεται συμβιβασμός στην ποσότητα και την ποιότητα των πληροφοριών που καταχωρούνται ή συλλέγονται αυτόματα (data collection). Παράλληλα, έχουν σχεδιαστεί ειδικές οθόνες – dashboards για εύκολη και γρήγορη αξιολόγηση των δεδομένων αυτών.

Το Cloud είναι μονόδρομος
Καθώς οι κατασκευαστές αγκαλιάζουν την τεχνολογίες M2M, το Cloud Computing γίνεται η προφανής λύση για την αποθήκευση και τη διαχείριση της συνεχώς αυξανόμενης έκτασης των δεδομένων παραγωγής. Εκτός από τον αυξημένο χώρο αποθήκευσης, το «σύννεφο» προσφέρει εξοικονόμηση κόστους, ευκαιρίες για αλλαγή επιχειρηματικού μοντέλου, παροχή νέων υπηρεσιών, αύξηση της επιχειρηματικής ευελιξίας και βελτιστοποίηση της απόδοσης. Υιοθετώντας το Cloud Computing, οι βιομηχανίες δεν αποθηκεύουν απλώς τα δεδομένα τους σε υποδομές, τις οποίες δεν χρειάζεται να πληρώσουν για να τις αποκτήσουν σε φυσική μορφή, αλλά αντλούν κέρδη από αυτά.

Είτε πρόκειται για βελτίωση ποιότητας του παραγόμενου προϊόντος, προβλέψεις πωλήσεων ή προληπτική συντήρηση, είτε για πρόβλεψη αναλυτικών στοιχείων και τεχνητή νοημοσύνη, το cloud μπορεί να προσφέρει σε μια βιομηχανία ένα κρίσιμο πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών της και ενδεχομένως μια ολοκληρωμένη νέα υπηρεσία πώλησης.
Πρακτικά, η μετάβαση στο cloud δεν αφορά μόνο τη μετακίνηση δεδομένων εκτός φυσικών υποδομών. Αν χρησιμοποιηθεί σωστά, το σύννεφο μπορεί να βελτιώσει την απόδοση ενός οργανισμού στην παραγωγή, την αποτελεσματικότητα και ενδεχομένως το σύνολο του επιχειρηματικού του μοντέλου.
Το cloud έχει πρακτικά διευρύνει απεριόριστα το business day, καταργώντας τυχόν επιχειρηματικό switch off. Και μπορεί αυτό να σημαίνει περισσότερες υποχρεώσεις προς τον πελάτη, αλλά ταυτόχρονα ισοδυναμεί με κατακόρυφη αύξηση της παραγωγικότητας και των επιχειρηματικών ευκαιριών και δυνατοτήτων.

Big Data
Έχουμε και λέμε λοιπόν: ολοκληρωτική συνδεσιμότητα μηχανών, πρόσβαση στο cloud, τεχνολογία Μ2Μ, ΙοΤ και προηγμένα συστήματα ERP. Αποστολή εξετελέσθη; Κάθε άλλο, αφού ο συνδυασμός όλων των παραπάνω δημιουργεί ένα τεράστιο πρόβλημα, την παραγωγή τεράστιων δεδομένων, τα οποία πρακτικά είναι μη διαχειρίσιμα χωρίς το κατάλληλο εργαλείο. Στο σημείο αυτό υπεισέρχονται στην εξίσωση τα Big Data Analytics, τα οποία αποτελούν αναγκαία και ικανή συνθήκη προκειμένου η βιομηχανία να ξεκλειδώσει την αξία των σύγχρονων τεχνολογιών.
Ως Big Data Analytics ορίζουμε τη διαδικασία κατά την οποία μεγάλες ποσότητες δεδομένων παντός είδους (από τη διαδικασία παραγωγής, αποστολής προϊόντων, παραγγελιών, ενεργειακής κατανάλωσης κ.λπ.) αναλύονται ώστε να έρθουν στην επιφάνεια «κρυφά» μοτίβα και παράμετροι. Η αποκάλυψη αυτών των παραμέτρων και στοιχείων επιτρέπει τελικά την λήψη ευφυών αποφάσεων, ακόμα και σε πραγματικό χρόνο, που με τη σειρά τους μεταφράζονται σε εξοικονόμηση πόρων, αύξηση της παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας.

Οι εταιρείες μπορούν να οργανώσουν, να αναλύσουν και να αναζητήσουν την πραγματική αξία των μεγάλων δεδομένων τους καθώς το Cloud Computing προσφέρει έναν ευέλικτο και προσιτό τρόπο υποστήριξης επιχειρηματικών λειτουργιών, από την απομακρυσμένη εργασία και τη δημιουργία αντιγράφων ασφαλείας πληροφοριών μέχρι την αποθήκευση μεγάλων συνόλων δεδομένων. Αυτός ο συνδεδεμένος ιστός καθίσταται παρών σε ένα ευρύ φάσμα βιομηχανιών, από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, έως τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και τον ιατρικό τομέα. Μάλιστα η σημασία που δίνουν πλέον οι επιχειρήσεις στο κομμάτι των Big Data Analytics αποκαλύπτεται από διεθνή έρευνα, στην οποία διαπιστώθηκε ότι σχεδόν τρεις στις τέσσερις (73%) εταιρείες επενδύουν ήδη πάνω από το 20% των ΙΤ προϋπολογισμών τους σε λύσεις Big Data Analytics ενώ σχεδόν όλες αναμένουν να αυξήσουν τις σχετικές δαπάνες εντός του επόμενου έτους.

Για παράδειγμα, η έρευνα έδειξε ότι χάρη στη χρήση Big Data Analytics η προβλεπτική συντήρηση μπορεί να αποφέρει εξοικονόμηση έως και 12% σε σχέση με τις προγραμματισμένες επισκευές, με αποτέλεσμα τη μείωση κατά 30% των δαπανών συντήρησης και τη μείωση του χρόνου διακοπής λειτουργίας κατά 70% από τις καταστροφές εξοπλισμού. Για ένα εργοστάσιο παραγωγής, η επίτευξη αυτών των αποτελεσμάτων μέσω αποφάσεων που βασίζονται σε δεδομένα μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές ευκαιρίες εξοικονόμησης πόρων. •

 

Ζητούμενο, η ψηφιακή κυριαρχία της Ε.Ε!

Ο Γάλλος Thierry Breton διαθέτει μακρά εμπειρία, τόσο στον επιχειρηματικό στίβο όσο και στην πολιτική, αλλά και την εκπαίδευση, κατέχοντας πληθώρα από θέσεις ευθύνης. Από μέχρι πρότινος και επί 11 έτη Διευθύνων Σύμβουλος της Atos μέχρι υπουργός Οικονομικών και Βιομηχανίας στην Γαλλία, καθηγητής Ηγεσίας στο Harvard, CEO των France Telecom και Thomson Multimedia κ.λπ. Ο κύριος Breton ως Επίτροπος της Κοινότητας για την Εσωτερική Αγορά, έχει -μεταξύ άλλων- στην ατζέντα του την ενίσχυση της τεχνολογικής κυριαρχίας της Γηραιάς Ηπείρου δια μέσω της θέσπισης των κατάλληλων πολιτικών σε μια σειρά από τομείς, όπως λ.χ. των δεδομένων, της τεχνητής νοημοσύνης, του 5G, της διαστημικής τεχνολογίας. Παράλληλα, αποσκοπεί στην περαιτέρω ενδυνάμωση της κυβερνοασφάλειας στην Ευρώπη, καθώς επίσης και στην επεξεργασία μιας μακροχρόνιας στρατηγικής που θα βοηθήσει την βιομηχανία να ηγηθεί της ψηφιακής μετάβασης και του πλήρους ψηφιακού μετασχηματισμού της.

Κύριε Επίτροπε, στο πεδίο του βιομηχανικού μετασχηματισμού, υφίσταται κάποια «καινούργια κανονικότητα»; Εάν ναι, πως ορίζεται και τι περιλαμβάνει;
Ξέρετε, ανέκαθεν ήμουν… αντιρρησίας όταν έφτανε η ώρα της «κανονικότητας». Μάλιστα, καθ’ όλη τη διάρκεια της μέχρι σήμερα ζωής μου έχω κινηθεί στο δίπολο «πρόβλεψη και διαχείριση». Οτιδήποτε κι εάν αφορούσε: Από προκλήσεις και εργασίες μέχρι εν γένει tasks. Θεωρώ δε, πως ο πλέον αποτελεσματικός τρόπος προετοιμασίας κάποιου είναι να κινείται με βάση το σκεπτικό πως δεν υφίσταται κάποιου είδους κανονικότητα, καμία τέτοια ημέρα σε καθημερινή βάση. Καμία! Εξάλλου, από τη στιγμή κατά την οποία η πανδημία βρίσκεται ακόμη εδώ, δεν θα ήταν δυνατόν να αναφερθώ σε κάποιου είδους κανονικότητα, πολλώ δε μάλλον, νέα. Θα πρέπει να σημειώσω πως η Ευρώπη αποτελεί την κορυφαία γεωγραφική περιοχή σε παγκόσμιο επίπεδο σε ότι αφορά την βιομηχανία, με αναρίθμητα breakthroughs. Βέβαια, εκτός από υπερήφανοι σχετικά με τα επιτεύγματά μας, οφείλουμε να είμαστε και ρεαλιστές σε συνάρτηση με την πανδημία του κορωνοϊού. Κι αυτό, καθώς αναμένεται να μεταβάλλει άρδην το ισχύον περιβάλλον, μα ταυτόχρονα και να επιταχύνει την ανάδυση τάσεων περί της εργασίας σε διεθνές επίπεδο. Σε αυτό το πλαίσιο, οφείλουμε να προβληματιστούμε γόνιμα μα και δημιουργικά σχετικά με την θέση που οφείλει να καταλάβει η Ευρώπη στο υπό διαμόρφωση τοπίο. Αποτελεί πεποίθησή μου πως πρέπει άμεσα να αναζητήσουμε, να εντοπίσουμε και εν συνεχεία να επενδύσουμε στην ψηφιακή τεχνολογία, δια μέσω της οποίας θα στηρίξουμε τη μελλοντική μας κυριαρχία και το εν γένει βιομηχανικό μας αύριο. Είναι -περίπου- ξεκάθαρο πως πρέπει να αξιοποιήσουμε στο έπακρο τις ευκαιρίες που υφίστανται σε επιμέρους τομείς, όπως λ.χ. στα data, την διασυνδεσιμότητα και την μικροηλεκτρονική. Πρόκειται για θεμέλιους λίθους στους οποίους θα βασίσουμε την μελλοντική μας κυριαρχία.

Άρα, να υποθέσουμε πως μελλοντικά σχεδιάζετε κάποιες εξειδικευμένες στρατηγικές, δράσεις και εν γένει πολιτικές ώστε η Κοινότητα να συμβάλει καταλυτικά στη μεγιστοποίηση του βαθμού επίδρασής τους;
Είναι βέβαιο πως οι τομείς των δεδομένων, της διασυνδεσιμότητας και της μικροηλεκτρονικής βρίσκονται εξαιρετικά ψηλά στην ατζέντα της Επιτροπής. Πόσο μάλλον, από την στιγμή κατά την οποία θεωρούμε πως αναμένεται να λειτουργήσουν ως παράγοντες που θα διευκολύνουν πρόσθετες τεχνολογικές εξελίξεις, ενώ την ίδια στιγμή θα στηρίξουν αποτελεσματικά το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της βιομηχανίας μας και θα μας βοηθήσουν να οικοδομήσουμε και να ορθώσουμε εν τέλει μια αποτελεσματική ευρωπαϊκή «ασπίδα» στον κυβερνοχώρο. Πλέον, στο πλαίσιο της Κοινότητας βαδίζουμε συντονισμένα προκειμένου να ενισχύσουμε την γνώση της ηπείρου μας στους προαναφερθέντες τεχνολογικούς τομείς. Στην περίπτωση κατά την οποία κάνουμε πράξη τις κατάλληλες επενδύσεις σε κρίσιμους τεχνολογικούς τομείς, τότε αναμφίβολα η πραγματική βιομηχανική επανάσταση θα έχει μόλις εκκινήσει στην Ευρώπη.

Μπορείτε να αναλύσετε την οπτική σας ανά τομέα αναφορικά με το τρίπτυχο: «Data, διασυνδεσιμότητα και μικροηλεκτρονική»;
Φαντάζομαι πως όλοι έχουν γίνει κοινωνοί της προσέγγισης πως «τα δεδομένα αποτελούν το νέο πετρέλαιο της εποχής μας!». Κατ’ επέκταση, θεωρούμε πως η οικονομία των δεδομένων στην Ευρώπη θα αποτελέσει πρωταρχικό πυλώνα της συνολικότερης νέας βιομηχανικής στρατηγικής μας. Και εξηγούμαι: Η κοινωνία εν γένει «γεννά» συντριπτικά μεγάλους όγκους βιομηχανικών και δημόσιων δεδομένων σε καθημερινή -μάλιστα- βάση. Αρκεί να αναλογιστούμε πως μέχρι το 2025 ο συγκεκριμένος όγκος των δεδομένων θα υπερκεράσει τα επίπεδα των 175 Zettabytes, ήτοι ένα επτάκοις εκατομμύρια bytes (10007 bytes) ή αλλιώς 1021 bytes), τη στιγμή κατά την οποία το 2018 το αντίστοιχο μέγεθος δεν ξεπερνούσε τα 33 Zettabytes! Αναμένεται, λοιπόν, να υπάρξει τουλάχιστον πενταπλασιασμός του όγκου των δεδομένων σε ελάχιστο χρόνο. Δεν χρειάζεται παρά να λάβουμε υπόψη μας τον τομέα της αυτοκίνησης. Τα σημερινά «κλασικά» οχήματα παράγουν περί τα 25 Gigabytes δεδομένων σε ωριαία βάση. Όταν, όμως, εισέλθουν στην αγορά τα αυτόνομης οδήγησης αυτοκίνητα, τότε το εν λόγω μέγεθος θα… εκτοξευτεί σε Terabytes, τα οποία θα είναι σε θέση να αξιοποιηθούν λ.χ. για την ανάπτυξη καινοτόμων υπηρεσιών που σχετίζονται με αυτά. Άρα, θα πρέπει να υπάρξει μια διάχυση των δεδομένων που προέρχονται από τα οχήματα προκειμένου να ενδυναμωθεί η αναζήτηση της καινοτομίας. Αρκεί αυτό να γίνεται πράξη με ασφάλεια και σε ένα κατάλληλα προκαθορισμένο πλαίσιο λειτουργίας. Υπό αυτό το πρίσμα, στους κόλπους της Κοινότητας είναι -πλέον- ξεκάθαρο πως τα δεδομένα πρόκειται να μεταβάλλουν θεμελιωδώς τον τρόπο που λαμβάνει χώρα σήμερα η παραγωγή, η κατανάλωση, ακόμη και ο τρόπος ζωής μας. Από την πλευρά μας ως ήπειρος, δεν θα έλεγα πως υστερούμε σε κάποιον σχετικό τομέα περί των δεδομένων. Κάθε άλλο, μάλιστα, σε σημείο ώστε να μπορούμε να ηγηθούμε στην άτυπη «κούρσα» των big data, προς όφελος των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, καταναλωτών και υπαλλήλων.

Το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πλατφορμών που κυκλοφορούν έχουν σχεδιαστεί και αναπτυχθεί έχοντας στο επίκεντρο της λειτουργίας και του ενδιαφέροντός τους τη λογική του B2C μοντέλου, πόσο σας προβληματίζει;
Αυτό που αναφέρετε ισχύει ως ένα βαθμό. Επιπροσθέτως, αυτές οι πλατφόρμες είναι αδύνατον να είναι σε θέση να ικανοποιήσουν τους αυστηρούς όρους και τα εν γένει πρότυπα που απαιτεί και επιβάλει η ίδια η βιομηχανία.
Από κάθε άποψη – τεχνολογικής, ασφάλειας, πληθώρας υπηρεσιών, διασύνδεσης, ευχρηστίας κ.ο.κ. Οφείλουμε να δράσουμε με ταχύτητα και αποφασιστικότητα, καθώς οι ανταγωνιστές μας ήδη κινούνται επιθετικά προς την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής αγοράς, επιχειρώντας να διεισδύσουν και να προσεταιριστούν μέρος της συνολικότερης αξίας της. Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να αναπτύξουμε κατάλληλες υποδομές που με την σειρά τους θα επιτρέπουν την αποθήκευση, τη χρήση και τη δημιουργία εφαρμογών που θα βασίζονται σε δεδομένα ή υπηρεσίες Τεχνητής Νοημοσύνης (AI). Μάλιστα, σας αποκαλύπτω πως η Κοινότητα σκοπεύει να προβεί άμεσα στην δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Συμμαχίας για τα Βιομηχανικά Δεδομένα και το Cloud, προκειμένου να αναπτύξουμε εναλλακτικές λύσεις και στο τέλος της ημέρας να οδηγηθούμε στην κορυφή της οικονομίας των δεδομένων!
Προσπάθειες, που φιλοδοξούμε πως θα μπορούσαν να συγχρηματοδοτηθούν από έναν συνασπισμό, μέλη του οποίου θα αποτελούσαν τα κράτη-μέλη της Κοινότητας, η βιομηχανία εν συνόλω και σε κάθε της έκφανση και φυσικά η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η τελευταία δε, δύναται να επενδύσει ένα αξιοπρόσεκτο ποσό που ενδεχομένως να ανέρχεται στο ύψος των 2 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ξέρετε, η προαναφερθείσα συμμαχία μπορεί να εκληφθεί και ως μια φυσική ανάπτυξη, όσο και μετεξέλιξη μιας σειράς εθνικών πρωτοβουλιών, όπως λ.χ. η Γαλλο-γερμανική πρωτοβουλία GaiaX, καθώς επίσης και μια ευρωπαϊκή βιομηχανική συμμαχία που θα περιστρέφεται γύρω από πλατφόρμες Cloud-to-edge.

Σημαντικό τμήμα στην υπό διαμόρφωση στρατηγική της Κοινότητας φαίνεται πως κατέχει και ο τομέας των μικροηλεκτρονικών. Αυτό, σε μια λογική αυτονομίας ενόψει της εν δυνάμει αναπτυξιακής έκρηξης των δεδομένων, της συλλογής και επεξεργασίας τους;
Δίχως αμφιβολία, οι επεξεργαστές και μικροεπεξεργαστές, τα chip και οι πάσης φύσεως αισθητήρες, ανάγονται σε άκρως απαραίτητο συστατικό στοιχείο του συνόλου των στρατηγικών αλυσίδων αξίας, όπως λ.χ. τα συνδεδεμένα οχήματα, τα κινητά τηλέφωνα, το Internet of Things (IoT), τους υπερ-υπολογιστές, τον τομέα της Άμυνας, την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) κ.λπ. Οπότε, είναι ηλίου φαεινότερο πως δίχως μια αυτόνομη ευρωπαϊκή ικανότητα στην μικροηλεκτρονική, η πρόθεση επίτευξης ευρωπαϊκής ψηφιακής κυριαρχίας παραμένει… άπιαστο όνειρο.
Αρκεί να αναφέρω πως σήμερα η Ευρώπη αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 10% της παγκόσμιας παραγωγής, έναντι 6% που ήταν προ πενταετίας. Άρα, η πορεία είναι μια και έχει ανοδική τροχιά, εάν επιθυμούμε ως ήπειρος να κάνουμε την διαφορά. Το timing είναι κάτι παραπάνω από κατάλληλο προκειμένου να επενδύσουμε μαζικά, έτσι ώστε να πετύχουμε την παραγωγή επεξεργαστών υψηλής απόδοσης (μεγέθους 2 έως και 3nm), ξεπερνώντας το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας σε όρους αξίας.

Πρόκειται για ρεαλιστικά όσο και επιτεύξιμα μεγέθη;
Θα αποφύγω να σας απαντήσω μονολεκτικά. Ωστόσο, θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας πως η Ευρώπη διαθέτει τις απαιτούμενες δεξιότητες, την τεχνογνωσία και τον αντίστοιχο εξοπλισμό ώστε να καταφέρει να αναπτύξει τη δική της βιομηχανική αλυσίδα αξίας. Σήμερα, στο έδαφός της λειτουργούν τρία κέντρα Έρευνας και Ανάπτυξης (R&D) που συγκεντρώνουν παγκόσμια αναγνώριση και αποδοχή, καθώς επίσης και επιχειρήσεις έτοιμες να ανελιχθούν συνολικά και να αναβαθμίσουν την δυναμική τους. Επιπροσθέτως, αποτελεί παγκόσμιο παραγωγό των μηχανών που χρησιμοποιούνται προκειμένου να παραχθούν chips διεθνώς. Από τη στιγμή κατά την οποία πληρούνται μια σειρά από όρους και προϋποθέσεις, εκτιμώ πως αποτελεί ζήτημα πολιτικής βούλησης και αναβάθμισης της συλλογικής μας επένδυσης. Αυτό τον καιρό επεξεργαζόμαστε την ιδέα για τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής συμμαχίας για τη μικροηλεκτρονική, η οποία θα διαθέτει έναν R&D πυλώνα και έναν αντίστοιχο παραγωγικό. Η δε αρχική, συνδυασμένη δημόσια και ιδιωτική επένδυση θα κινείται μεταξύ 20 και 30 δισεκατομμύρια ευρώ. Δείγμα της σημασίας που πρέπει να του δοθεί εάν πραγματικά επιθυμούμε ως ήπειρος να αφήσουμε ανάγλυφα το ψηφιακό μας αποτύπωμα σε διεθνές επίπεδο. Υπό αυτό το πλαίσιο, η αναδόμηση της ικανότητας της Ευρώπης να παράγει υψηλής ποιότητας μικροηλεκτρονικά, αναμένεται να παίξει καταλυτικό ρόλο στην πορεία προς την υλοποίηση της ψηφιακής μας κυριαρχίας.

Γράφει ο Παναγιώτης Μαρκέτος